Sojusznicy NATO zobowiążą się do 140 mld euro pomocy wojskowej dla Ukrainy, największy udział wezmą Niemcy

Sojusz sformalizuje zobowiązanie na szczycie w Ankarze we wtorek. Europejscy sojusznicy i Kanada wypełniają lukę pozostawioną przez Stany Zjednoczone, które wstrzymały finansowanie pomocy dla Ukrainy za prezydentury Donalda Trumpa.

Droga do Ankary

Tekst został sfinalizowany w Brukseli po miesiącach negocjacji. Niemiecki minister spraw zagranicznych Johann Wadephul po raz pierwszy przedstawił koncepcję wieloletnią na spotkaniu ministrów spraw zagranicznych NATO w Szwecji w maju. Inicjatywa zyskała na znaczeniu, gdy kanclerz Friedrich Merz omówił ją bezpośrednio z włoską premier Giorgią Meloni na szczycie E-5 w Berlinie w zeszłym tygodniu. Włochy były ostatnim krajem, który się sprzeciwiał, opierając się wiążącemu zobowiązaniu na 2027 rok, ale wycofały zastrzeżenia na posiedzeniu Rady Północnoatlantyckiej we wtorek.

Szczegóły pakietu

Łącznie 140 mld euro składa się z 60 mld euro pożyczek UE już przeznaczonych na wydatki obronne w latach 2026–2027 oraz 80 mld euro z nowych dwustronnych zobowiązań europejskich członków NATO i Kanady. Część dwustronna wynosi około 40 mld euro rocznie, co odpowiada zobowiązaniu NATO z 2024 roku, w którym wcześniej uczestniczyły Stany Zjednoczone.

Na rok 2026 sojusznicy NATO zobowiązują się do przekazania 70 miliardów euro na sprzęt wojskowy, wsparcie i szkolenia dla Ukrainy oraz potwierdzają swoje suwerenne zobowiązania do utrzymania co najmniej porównywalnego poziomu w 2027 roku.

Niemcy zwiększają zaangażowanie

Po wycofaniu się USA to Niemcy mają ponieść największe obciążenie pojedynczego kraju. Berlin już w tym roku zaplanował 11,5 mld euro na artylerię, drony, pojazdy opancerzone i inny sprzęt – najwyższą kwotę od czasu rosyjskiej inwazji. Merz, przemawiając wraz z sekretarzem generalnym NATO Markiem Rutte w Berlinie w środę, powiedział, że ma nadzieję, iż Moskwa „wyciągnie właściwe wnioski” z tego sygnału.

Przełamanie oporu Włoch

Włochy sprzeciwiały się sformułowaniom wieloletnim i konkretnemu wskazaniu roku 2027, ale Meloni złagodziła stanowisko po osobistej interwencji Merza. Ostateczny tekst opiera się na dobrowolnych zobowiązaniach krajowych, a nie na formule opartej na PKB – kompromis, który zadowolił również Francję, która sprzeciwiała się ustaleniu stałego udziału w produkcji gospodarczej. Dyplomaci zauważyli, że Francja obawiała się powiązania pomocy z amerykańską inicjatywą Purl, w ramach której sojusznicy kupują amerykańską broń dla Ukrainy – mechanizm promowany przez Waszyngton jako sposób na przeniesienie kosztów.

Szersza agenda szczytu

Komunikat z Ankary podkreśli również, że europejscy sojusznicy muszą wziąć większą odpowiedzialność za obronę kontynentu. „Silniejsza Europa w silniejszym NATO” – to motto szczytu. Liderzy planują dyskusję na temat rozbudowy zdolności przemysłu obronnego i ponownie podkreślą, że Rosja stanowi trwałe zagrożenie dla bezpieczeństwa euroatlantyckiego. Konflikt w Iranie i wolność żeglugi w Cieśninie Ormuz spodziewane są jedynie jako krótka wzmianka, pomimo wielokrotnych frustracji USA, że sojusznicy nie wnoszą większego wkładu w tę kampanię.