Portugalska policja zatrzymuje 13 osób w nalocie 'Águas Turvas' na spółkę wodociągową w Gaia w związku z korupcją na 8 mln euro

Operacja

Portugalska policja kryminalna rozpoczęła we wtorek 26 maja 2026 r. zakrojoną na szeroką skalę operację pod kryptonimem „Águas Turvas”, wymierzoną w komunalną spółkę wodociągową Águas de Gaia w Vila Nova de Gaia, niedaleko Porto. Polícia Judiciária (PJ) przeprowadziła około 30 przeszukań w północnej Portugalii, a niektóre doniesienia wskazują, że łączna liczba rewizji może przekroczyć 50, obejmując siedziby spółki i prywatne rezydencje. Inspektorzy zabezpieczyli dokumentację i sprzęt komputerowy do analizy kryminalistycznej.

Śledztwo, trwające około 17 miesięcy, koncentruje się na szeroko zakrojonym zorganizowanym procederze przestępstw gospodarczo-finansowych, rozwijanym dzięki połączonym wysiłkom biznesmenów z sektora prywatnego oraz pracowników Águas de Gaia posiadających istotne uprawnienia decyzyjne w zakresie zamówień publicznych i ich realizacji.

Zarzuty

Trzynaście podejrzanych zostało zatrzymanych pod zarzutem korupcji czynnej, korupcji biernej, nadużycia władzy i prania pieniędzy, przy czym wartość sprawy wynosi 8 mln euro. Według PJ podejrzani stworzyli stabilne ramy relacyjne funkcjonalnie ukierunkowane na manipulowanie decyzjami administracyjnymi. Zamówienia publiczne miały być instrumentalizowane jako środek do uzyskania nielegalnych korzyści majątkowych i niemajątkowych poprzez powtarzające się i skoordynowane praktyki mające na celu warunkowanie decyzji, kształtowanie procedur, przewidywanie wyników i neutralizowanie mechanizmów kontrolnych.

Zamówienia publiczne były instrumentalizowane jako środek do uzyskania nielegalnych korzyści majątkowych i niemajątkowych, przy zastosowaniu powtarzających się i skoordynowanych praktyk mających na celu warunkowanie decyzji, kształtowanie procedur, przewidywanie wyników i neutralizowanie mechanizmów kontrolnych.

Kto został zatrzymany

Wśród zatrzymanych są biznesmeni z różnych sektorów oraz wyżsi rangą dyrektorzy Águas de Gaia, a także inni pracownicy jednostki komunalnej, którzy od 2024 r. byli odpowiedzialni za zawieranie i realizację procedur zamówień publicznych z podejrzanymi firmami. Śledztwo bada również podejrzenia instrumentalizacji spółki komunalnej do celów prywatnych, skutkującej nielegalnym przywłaszczeniem publicznych zasobów materialnych i ludzkich z naruszeniem obowiązków funkcjonalnych, które pracownicy mieli gwarantować, powodując wyraźne szkody dla skarbu państwa.

Szerszy kontekst śledztwa

Sprawą zajmuje się DIAP Regional do Porto. RTP podało, że w sprawę zamieszanych jest ponad 50 osób, z czego większość to pracownicy Águas de Gaia. Obecne śledztwo obejmuje zarówno poprzednie, jak i obecne kierownictwo spółki. Były prezes zarządu ADGAIA, Miguel Lemos Rodrigues, został już oskarżony we wrześniu 2025 r. przez Prokuraturę o kilka przestępstw gospodarczych, w tym korupcję, za rzekome manipulowanie przepisami dotyczącymi zamówień publicznych. W tej wcześniejszej sprawie ośmiu innych oskarżonych – trzech biznesmenów i pięć podmiotów korporacyjnych – również zostało oskarżonych o nadużycie władzy, udział gospodarczy w działalności gospodarczej, korupcję czynną i bierną oraz płatną protekcję.

Wymiar polityczny

Śledztwo dotyczy okresów zarządzania gminą przez Eduardo Vítora Rodriguesa, byłego burmistrza Vila Nova de Gaia, który został odwołany ze stanowiska we wrześniu 2025 r. z powodu podejrzeń o korupcję, oraz Luísa Filipe Menezesa, obecnego burmistrza Gaia. Sprawa stanowi znaczącą eskalację kontroli sądowej nad praktykami zamówień publicznych w gminie, a PJ wskazuje, że nieformalne kanały komunikacji, wykorzystywanie relacji funkcjonalnych i osobistych oraz tworzenie oczekiwań przyszłych korzyści zostały użyte do podważenia mechanizmów nadzoru.