Brief wieczorny, środa, 18 listopada

Tekst i syntetyczny głos wygenerowane przez AI. Jak powstaje ten tekst

Wydanie z archiwum. Najnowsze wydanie

Wydanie wieczorne

Zdjęcie satelitarne: NASA

1Konflikty

Ukraina zawala łuk mostu Kerczeńskiego

Ciąg dalszy z porannego wydania. Nowe: Doniesienia mówią teraz o zawaleniu 227-metrowego łuku drogowego, a Moskwa zapowiada odbudowę mostu.

Ukraina twierdzi teraz, że most Kerczeński, drogowo-kolejowe połączenie z Krymem zbudowane przez Rosję po aneksji półwyspu, ma widoczne uszkodzenia konstrukcyjne. Wołodymyr Zełenski powiedział, że ukraińskie siły przygotowywały operację przez kilka tygodni. Najpierw wyłączyły rosyjską obronę przeciwlotniczą, radary i systemy zagłuszania dronów, a potem wysłały dwie precyzyjne fale ciężkich dronów i pocisków manewrujących. Wśród 11 użytych systemów uzbrojenia wymienił produkowane w Ukrainie pociski Flamingo i Neptun. Według doniesień zawaliło się 227-metrowe przęsło łuku drogowego, a sąsiedni łuk kolejowy został uszkodzony, choć równoległy tor najwyraźniej pozostał nienaruszony.

7

pocisków manewrujących Ruta trafiło w most Kerczeński, podaje Destinus

Źródło: Al Jazeera Online

Moskwa najpierw umniejszała skalę zniszczeń, potem zapowiedziała naprawę. Deputowany Dumy Konstantin Zatulin przeprosił za wcześniejszą wypowiedź, że most ma tylko niewielkie uszkodzenia, a rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow oskarżył Kijów o atakowanie celów cywilnych. Powiedział też, że Rosja nie zerwie rozmów z Kijowem, a spotkania Władimira Putina w Chinach odbędą się zgodnie z planem.

„Nie ma wątpliwości, że most zostanie odbudowany i będzie jeszcze lepszy niż wcześniej.”

Dmitrij Pieskow

Praktyczny problem może leżeć pod mostem. Dopóki ekipy go nie usuną, gruz może blokować szeroki na 120 metrów tor żeglugowy i spowalniać duże statki w rejonie i tak obciążonym ryzykiem wojny. Jedno z ukraińskich mediów podaje, że ruch kontenerowy w rosyjskich portach Morza Czarnego i Azowskiego całkowicie ustał w październiku, gdy armatorzy wstrzymali rejsy do Noworosyjska. Importerzy musieli wybrać dłuższe trasy przez Bałtyk i Daleki Wschód, gdzie przewóz kontenera może kosztować od trzech do sześciu razy więcej.

Dalej: Władimir Putin ma spotkać się z Donaldem Trumpem i Xi Jinpingiem w Chinach 19 listopada.

Na podstawie relacji: Al Jazeera Online, ANSA.it, La Repubblica.it, De Morgen, Blick.ch, Focus

2Dyplomacja

Xi gości Trumpa i Putina w Shenzhen

Nowe

Xi Jinping zrobił z protokołu teatr w Shenzhen. Osobiście powitał Donalda Trumpa na lotnisku, gdzie obaj krótko się objęli. Kilka relacji opisało to powitanie jako nietypowe w przypadku wizyty prezydenta USA. Władimir Putin przyleciał wcześniej i spotkał się z Xi na marginesie szczytu APEC, gdzie obaj przywódcy krytykowali cła i bariery handlowe. Ich trójstronne spotkanie zaplanowano na 19 listopada. Relacje przedstawiają je jako pierwszy wspólny szczyt przywódców Stanów Zjednoczonych, Chin i Rosji.

$582 mln

podejrzanych płatności powiązanych z Epsteinem przetworzonych przez Deutsche Bank

Źródło: Telegraaf

Program rozmów jest trudny i niewygodny. Według relacji na stole leżą Ukraina, Iran, nierozprzestrzenianie broni jądrowej, Tajwan, metale ziem rzadkich i zaawansowane układy AI. Waszyngton oskarża Pekin o naruszenie zeszłorocznego rozejmu handlowego przez ograniczenie eksportu metali ziem rzadkich, czemu Chiny zaprzeczają. Pekin złości też nowa amerykańska regulacja, która ma ograniczyć chińskim firmom AI zdalny dostęp do zaawansowanych amerykańskich układów przez centra danych za granicą. Putin powiedział na forum biznesowym APEC, że sankcje i kontrole eksportu szkodzą państwom, które je nakładają. Xi osobno przestrzegł przed rozbuchanym protekcjonizmem.

Uściskom dłoni towarzyszyły sygnały wojskowe. Zdjęcia satelitarne pokazały dwa rosyjskie bombowce strategiczne Tu-95MS zdolne do przenoszenia broni jądrowej, które wylądowały w Da Nang w Wietnamie. Opisano to jako pierwsze takie rozmieszczenie tam od czasów sowieckich. Japonia poderwała myśliwce po tym, jak rosyjskie samoloty weszły w japońską przestrzeń powietrzną w pobliżu Okinoshimy. Korea Południowa wysłała myśliwce, gdy rosyjskie maszyny znalazły się w jej strefie identyfikacji obrony powietrznej. Przywołane w jednej z relacji zachodnie oceny wywiadowcze mówią, że Putin nie jest gotów do poważnych negocjacji w sprawie zakończenia wojny w Ukrainie i chce, by walki trwały co najmniej do końca zimy 2026–2027.

Dalej: Donald Trump, Xi Jinping i Władimir Putin mają spotkać się trójstronnie 19 listopada.

Na podstawie relacji: Telegraaf, Adnkronos, ANSA.it, The New York Times, Digi24, Deutsche Welle

3Biznes

Rada Nvidii blokuje powrót Jensena Huanga

Nowe

Członkowie rady Nvidii wykluczyli natychmiastowy powrót Jensena Huanga, choć producent chipów przebił prognozy Wall Street. Harvey Jones, przewodniczący rady, powiedział na początku wtorkowej telekonferencji wynikowej, że rada jednomyślnie przyjęła rezygnację Huanga i nie będzie rozmawiać o przywróceniu go na stanowisko, dopóki trwa wewnętrzne dochodzenie. Kilka godzin wcześniej Huang napisał na X, że wróci, jeśli rada uzna to za korzystne dla akcjonariuszy i Stanów Zjednoczonych. Przyznał przy tym, że popełnił poważne błędy w życiu prywatnym.

Skandal łączy seks, kontrolę nad firmą i bezpieczeństwo narodowe. Media opisują romanse pozamałżeńskie, w tym dwa z pracownicami podlegającymi Huangowi oraz jeden z Alice Huang, kobietą podejrzewaną o pracę dla chińskiego wywiadu i udział w nielegalnym handlu półprzewodnikami. Rada powołuje stały komitet zajmujący się bezpieczeństwem narodowym, kontrolą eksportu i ryzykiem handlowym. To znaczący krok w firmie, której chipy są w centrum polityki USA wobec Chin. Donald Trump powiedział, że nie sprzeciwia się powrotowi Huanga, ale Demokraci, którzy szykują się do objęcia mandatów w Kongresie, już zapowiedzieli dochodzenia w sprawie powiązań administracji Trumpa z gigantami z Doliny Krzemowej.

Wyniki dały inwestorom powód, by odetchnąć. Nvidia podała, że w trzecim kwartale zysk na akcję wyniósł 2,68 dol. wobec oczekiwanych 2,48 dol., przy przychodach 115,84 mld dol. wobec prognozowanych 109,10 mld dol. Marża brutto sięgnęła 74,9 proc., a tymczasowa prezes Colette Kress zapowiedziała przychody w czwartym kwartale na poziomie 130 mld dol., powyżej szacowanych 125,1 mld dol. Akcje po sesji wzrosły o 2,3 proc., co jest przytłumionym okrzykiem radości jak na firmę, która zwykle traktuje przebijanie prognoz jak rutynę.

Dalej: Jensen Huang wystąpi przed Izbą Reprezentantów 1 grudnia; Tim Teter 2 grudnia.

Na podstawie relacji: BBC, forsal.pl, G4Media.ro, Adnkronos, ANSA.it, europa press

4Dyplomacja

UE oferuje Ukrainie pożyczkę 45 mld euro

Nowe

Komisja Europejska zaproponowała pożyczkę w wysokości do 45 mld euro dla Ukrainy. Ma ona pokryć około dwóch trzecich dodatkowych potrzeb finansowych Kijowa na 2027 r. Ursula von der Leyen ogłosiła plan w Brukseli po posiedzeniu Kolegium Komisarzy. Pieniądze UE pozyskałaby z emisji obligacji na rynkach kapitałowych, a zabezpieczeniem byłby margines w budżecie bloku. To ten sam mechanizm, którego użyto przy wcześniejszej pożyczce 90 mld euro na lata 2026 i 2027.

Propozycja dzieli pieniądze między budżet państwa i wysiłek wojenny. Bruksela zarezerwowałaby 20 mld euro na budżet Ukrainy i 25 mld euro na wsparcie obronne. Pula obronna ma służyć zakupom europejskiej broni oraz zwiększaniu zdolności produkcyjnych we współpracy z europejskimi firmami. Komponenty spoza UE mogłyby stanowić najwyżej 35 proc. kosztów, choć planowane są wyjątki dla pilnych zakupów, takich jak pociski do obrony powietrznej i pociski przechwytujące, których Europa nie potrafi dostarczać dość szybko.

Podział proponowanej pożyczki UE dla Ukrainymld euro
  • Budżet państwa20
  • Wsparcie obrony25

Mechanizm spłaty ma przerzucić rachunek na Moskwę, przynajmniej na papierze. Valdis Dombrovskis powiedział, że Ukraina płaciłaby odsetki, ewentualnie przy wsparciu UE, a kapitał zwróciłaby dopiero po wypłacie przez Rosję reparacji wojennych. Projekt warunków przewiduje też postawienie całej niespłaconej pożyczki w stan natychmiastowej wymagalności, jeśli Kijów naruszy podstawowe warunki dotyczące demokracji i praworządności. Stwierdzone oszustwo lub korupcja na szkodę budżetu UE oznaczałyby obowiązek naprawienia szkody. Von der Leyen przedstawiła plan jako narzędzie nacisku.

„Uważamy, że to najlepszy sposób, by dać Ukrainie mocną pozycję przy stole negocjacyjnym.”

Ursula von der Leyen

Harmonogram jest napięty. Duński minister spraw zagranicznych Lars Løkke Rasmussen wezwał do znalezienia rozwiązania przed końcem roku. Propozycja ma być omawiana na spotkaniu koalicji chętnych w Berlinie przed nadzwyczajnym szczytem Rady Europejskiej 25 i 26 listopada.

Dalej: Plan trafi na berlińskie spotkanie koalicji chętnych 19 listopada.

Na podstawie relacji: HotNews.ro, Neue Zürcher Zeitung, pb.pl, ANSA.it, europa press, Adnkronos

5Biznes

Wyciek z Deutsche Banku znów stawia Trumpa i Epsteina pod lupę

Nowe

Zbiór ponad 15 mln wewnętrznych dokumentów Deutsche Banku trafił do dziennikarzy i władz USA. Odżyły dawne pytania o mechanizmy kontroli ryzyka w banku. Dwaj sygnaliści przekazali około dziewięciu milionów e-maili, a także protokoły ze spotkań, raporty z weryfikacji klientów oraz akta dotyczące przestępstw finansowych od początku lat 10. XXI wieku. Nad projektem, opublikowanym jako Inside Deutsche Bank, pracowało ponad 230 reporterów z około 50 redakcji.

Akta wskazują na transakcje na ponad 3 mln dol. z udziałem spółek należących do Trumpa. Są wśród nich płatności, które autorzy śledztwa wiążą z rosyjskimi i azerskimi sieciami podejrzewanymi o pranie pieniędzy. Płatności powiązane z Epsteinem sięgają 582 mln dol., znacznie przekraczając wcześniej znane kwoty. Spiegel podał też, że w 2017 r. pracownik omyłkowo wysłał zewnętrznemu doradcy podatkowemu w USA link do pobrania dokumentacji podatkowej 1586 rachunków bankowych, w tym dokumentów z trzech kont Trumpa. Pytany w Manili Donald Trump powiedział, że płaci dużo podatków, a bank nie powinien był wysyłać dokumentów.

Rosyjskie akta mogą być równie niewygodne we Frankfurcie. Dokumenty pokazują, że pod koniec 2020 r. bank planował zwiększyć do 2023 r. przychody z obsługi zamożnych klientów z Rosji z 28 mln euro do 50 mln euro i sporządził listę 200 najbogatszych Rosjan. Deutsche Bank nadal zatrudnia w Rosji ponad 160 osób, a w 2025 r. jego rosyjska spółka zależna zaksięgowała 61 mln euro zysku przed opodatkowaniem.

Prezes Christian Sewing powiedział, że bank wiedział o brakach i wydał 7 mld euro na systemy kontroli zgodności z przepisami oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy. Zatrudnienie w tych obszarach wzrosło o 40 proc., do 3000 osób.

„Nie mamy nic do ukrycia. Wiedzieliśmy, że ten bank miał braki, i je usunęliśmy.”

Christian Sewing

Bank przeprosił poszkodowanych klientów i zapowiedział, że nie spodziewa się istotnych skutków finansowych. Po ujawnieniu wycieku jego akcje spadały chwilami o ponad 5 proc.

Na podstawie relacji: Telegraaf, ANSA.it, Al Jazeera Online, SRF News, Deutsche Welle, N-tv

Co przed nami

Z tego wydania

  • 1

    Władimir Putin ma spotkać się z Donaldem Trumpem i Xi Jinpingiem w Chinach 19 listopada.

  • 2

    Donald Trump, Xi Jinping i Władimir Putin mają spotkać się trójstronnie 19 listopada.

  • 3

    Jensen Huang wystąpi przed Izbą Reprezentantów 1 grudnia; Tim Teter 2 grudnia.

  • 4

    Plan trafi na berlińskie spotkanie koalicji chętnych 19 listopada.

Wszystkie daty

To całe wydanie.

Wszystkie wydania

Pollar czytają wszyscy za darmo. Płacą za to członkowie.

Członkowie płacą za serwery w Niemczech i za modele AI, które porządkują, streszczają i tłumaczą materiały europejskich redakcji.

Dołącz

Jak powstaje Brief