Przełomowa metaanaliza: Codzienna aspiryna nie zapobiega rakowi jelita grubego

Najnowsze doniesienia naukowe z lutego 2026 roku kładą kres wieloletniej debacie na temat roli aspiryny w zapobieganiu nowotworom układu pokarmowego. Międzynarodowy zespół badaczy przeprowadził szeroko zakrojoną metaanalizę dziesięciu badań klinicznych, obejmującą grupę 125 tysięcy uczestników. Wyniki są jednoznaczne: codzienne przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego, potocznie zwanego aspiryną, nie zmniejsza prawdopodobieństwa wystąpienia raka jelita grubego u osób, które nie znajdują się w grupie podwyższonego ryzyka genetycznego. Analiza objęła zarówno niskie dawki leku (od 75 do 100 mg), jak i dawki standardowe. Naukowcy nie zaobserwowali żadnych wymiernych korzyści zdrowotnych w kontekście onkologicznym, co stoi w sprzeczności z wcześniejszymi, mniej kompleksowymi obserwacjami sugerującymi ochronne działanie preparatu. Warto zaznaczyć, że publikacja ta stanowi istotną korektę wytycznych medycznych, które w minionych latach bywały niejednoznaczne, a w niektórych regionach świata wręcz sugerowały rutynowe stosowanie NLPZ jako formy chemoprewencji.Badania nad nowotworami jelita grubego nasiliły się na przełomie XX i XXI wieku, gdy zauważono, że przewlekłe stany zapalne błony śluzowej mogą być katalizatorem zmian nowotworowych. Rak jelita grubego pozostaje obecnie jedną z najczęstszych przyczyn zgonów nowotworowych w krajach wysoko rozwiniętych. Badacze zwracają szczególną uwagę na bilans zysków i strat wynikający z przewlekłej farmakoterapii. O ile korzyści w prewencji nowotworowej okazały się iluzoryczne, o tyle ryzyko skutków ubocznych pozostaje realne i wysokie. Regularne stosowanie kwasu acetylosalicylowego wiąże się z niebezpieczeństwem wystąpienia krwawień z przewodu pokarmowego oraz uszkodzeń błony śluzowej żołądka. „Although the idea that aspirin may prevent colorectal cancer long-term is fascinating, our analysis shows that in people with average risk, these benefits do not occur.” (Chociaż idea, że aspiryna może długoterminowo zapobiegać rakowi jelita grubego, jest fascynująca, nasza analiza pokazuje, że u osób o przeciętnym ryzyku korzyści te nie występują.) — Zhaolun Cai Eksperci podkreślają, że jedyną skuteczną i rekomendowaną formą profilaktyki pozostają regularne badania przesiewowe, w tym kolonoskopia, oraz dbałość o dietę bogatą w błonnik. Należy jednak pamiętać, że obecne wnioski nie dotyczą specyficznych grup pacjentów, takich jak osoby obciążone zespołem Lyncha czy dziedzicznym rakiem jelita grubego, gdzie mechanizmy działania leków mogą być inne. Dla ogółu populacji metaanaliza ta stanowi jednak wyraźne ostrzeżenie przed samowolnym stosowaniem leków przeciwbólowych w celach profilaktycznych bez wyraźnych wskazań kardiologicznych.125 tys. — uczestników objęła analiza skuteczności aspiryny