Chaos w handlu globalnym po wyroku Sądu Najwyższego: Trump podnosi stawki do 15 procent

Decyzja Sądu Najwyższego USA, podjęta większością głosów 6 do 3, wywołała bezprecedensowy wstrząs w światowej gospodarce. Sędziowie orzekli, że administracja Donalda Trumpa przekroczyła swoje uprawnienia, nakładając cła generalne bez zgody Kongresu. Wyrok ten otwiera drogę do roszczeń odszkodowawczych na skalę globalną. Szacuje się, że przedsiębiorstwa mogą ubiegać się o zwrot od 130 do 175 miliardów dolarów, choć eksperci ostrzegają, że procesy te mogą trwać latami, a odzyskanie pełnych kwot nie jest gwarantowane przez wyrok. Twarzą tej batalii stał się Victor Owen Schwartz, 67-letni importer wina z Nowego Jorku, którego pozew doprowadził do obalenia prezydenckiej architektury celnej. W obliczu porażki prawnej Biały Dom nie wykazuje jednak woli kompromisu. Donald Trump ogłosił podniesienie globalnej stawki celnej z planowanych 10 do 15 procent, powołując się na sekcję 122 ustawy o handlu z 1974 roku. Sąd Najwyższy USA od dziesięcioleci stoi na straży podziału władzy, wielokrotnie ograniczając zapędy władzy wykonawczej do przejmowania prerogatyw ustawodawczych Kongresu w sprawach fiskalnych i handlowych, co ma swoje korzenie w interpretacji Artykułu I Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Reakcja wspólnoty międzynarodowej jest stanowcza. Unia Europejska rozważa zamrożenie procesu ratyfikacji lipcowego porozumienia z Waszyngtonem. Bernd Lange, przewodniczący komisji handlu międzynarodowego Parlamentu Europejskiego, zapowiedział wniosek o wstrzymanie prac legislacyjnych do czasu uzyskania jasnych gwarancji prawnych ze strony USA. Włoski minister spraw zagranicznych Antonio Tajani zwołał specjalną task force Sistema Italia, aby chronić rodzimych eksporterów przed skutkami rynkowej zmienności. Tymczasem Europejski Bank Centralny, ustami Christine Lagarde, ostrzega, że narastająca niepewność handlowa może mieć destrukcyjny wpływ na inwestycje w Europie. Sytuacja jest dynamiczna, a rynki finansowe z niepokojem oczekują na planowane na wtorek wystąpienie prezydenta Trumpa o stanie państwa. 130 mld USD — suma roszczeń firm o zwrot ceł W Szwajcarii trwa debata nad utrzymaniem wzajemnych ulg celnych. Choć listopadowe obniżki stawek na amerykańskie owoce morza były częścią dwustronnej umowy quid pro quo, część polityków domaga się ich rewizji w świetle nowej polityki Waszyngtonu. Polscy przedsiębiorcy, szczególnie z sektora meblarskiego i spożywczego, również analizują możliwości prawne odzyskania wpłaconych danin. Prawnicy ostrzegają jednak, że procesy przed amerykańskimi sądami będą długotrwałe i kosztowne, co premiuje największe korporacje kosztem małych i średnich przedsiębiorstw.