Ultraprzetworzona żywność odpowiada za epidemię chorób jelit i zwyrodnienia stawów

Żywność ultraprzetworzona, wszechobecna w codziennej diecie, okazuje się jednym z głównych motorów współczesnych epidemii cywilizacyjnych. Najnowsze doniesienia naukowe i analizy ekspertów łączą jej spożycie z dramatycznym wzrostem zachorowań na nieswoiste choroby zapalne jelit (NZJ). Dane są alarmujące – liczba osób cierpiących na chorobę Leśniowskiego-Crohna podwoiła się w ciągu zaledwie ostatnich dwóch dekad. Bezpośrednimi winowajcami tego zjawiska są powszechnie stosowane w przemyśle spożywczym dodatki, przede wszystkim emulgatory (np. E471) oraz fosforany. Substancje te, dodawane masowo do wędlin, serków topionych, słodyczy, sosów i pieczywa, działają destrukcyjnie na naturalną barierę śluzówkową jelit i radykalnie zaburzają równowagę mikrobiomu jelitowego. Podział żywności według stopnia przetworzenia spopularyzowała w 2009 roku klasyfikacja NOVA, opracowana przez zespół brazylijskiego naukowca Carlosa Monteiro. Dzieli ona produkty spożywcze na cztery grupy, a do ostatniej, najbardziej niebezpiecznej, zalicza żywność ultraprzetworzoną, czyli przemysłowe wyroby zawierające składniki niedostępne w domowych kuchniach, takie jak hydrolizowane białka, izolaty, uwodornione tłuszcze, maltodekstryny oraz całą gamę emulgatorów, barwników i wzmacniaczy smaku. Uszkodzenie bariery jelitowej inicjuje rozwój przewlekłego, ogólnoustrojowego stanu zapalnego, który może przez lata pozostawać utajony, by finalnie ujawnić się pod postacią poważnych schorzeń. Wśród nich wymienia się miażdżycę, udary mózgu, niektóre nowotwory oraz cukrzycę typu 2, do której bezpośrednio prowadzi insulinooporność wywoływana przez gwałtowne skoki glukozy po spożyciu produktów z białej, oczyszczonej mąki. Skutki zdrowotne wykraczają daleko poza układ pokarmowy. Badania potwierdzają, że dieta bogata w ultraprzetworzoną żywność sprzyja odkładaniu się tłuszczu wewnątrzmięśniowego, szczególnie w okolicy ud. To z kolei znacząco zwiększa mechaniczne obciążenie stawów kolanowych, przyspieszając ich degenerację i podnosząc ryzyko choroby zwyrodnieniowej.2x — wzrost zachorowań na chorobę Leśniowskiego-Crohna w ciągu 20 lat Eksperci jednoznacznie wskazują konkretne grupy produktów, których należy bezwzględnie unikać. Na czarnej liście znajdują się przede wszystkim: białe pieczywo i bułki z oczyszczonej mąki, wszelkiego rodzaju słodycze i wyroby cukiernicze, przetworzone mięsa (wędliny, parówki), słodzone napoje, gotowe sosy, dania instant oraz serki topione. Kluczową strategią ochrony zdrowia jest powrót do diety opartej na minimalnie przetworzonych produktach: warzywach, owocach, pełnoziarnistych zbożach, roślinach strączkowych, orzechach oraz dobrej jakości tłuszczach. Rezygnacja z ultraprzetworzonej żywności to, według specjalistów, jeden z najskuteczniejszych kroków w prewencji chorób przewlekłych i inwestycja w długoterminowe zdrowie.