Nowelizacja przepisów o dowodach osobistych: dłuższa ważność i nowe obowiązki gmin

Rządowe Centrum Legislacji opublikowało projekt nowelizacji ustawy o dowodach osobistych oraz ustawy o obywatelstwie polskim, który wprowadza szereg udogodnień dla obywateli. Według szacunków ministerstwa, tylko w 2026 roku około 3 mln osób będzie zmuszonych wymienić dokument z powodu upływu terminu jego ważności. Kluczową zmianą jest nałożenie na urzędy gmin obowiązku aktywnego informowania mieszkańców o unieważnieniu ich dowodów osobistych, co ma zapobiec sytuacjom, w których obywatele posługują się nieaktualnymi danymi nieświadomie. Projekt zakłada również pełną implementację unijnego rozporządzenia eIDAS 2.0, co w praktyce oznacza rozwój aplikacji mObywatel jako cyfrowego portfela. Polska ma czas na wdrożenie tych przepisów do grudnia 2026 roku. Co istotne dla osób fizycznie odbierających dokumenty, nowelizacja przewiduje zniesienie rejonizacji, co pozwoli zdecydować o miejscu odbioru dowodu niezależnie od miejsca zameldowania. Ponadto, dla określonej grupy obywateli okres ważności dokumentu ma zostać wydłużony, co zmniejszy obciążenie biurokratyczne organów administracji publicznej. Polska wprowadziła dowody osobiste w formie plastikowej karty z biometrią w 2001 roku, zastępując tym samym stare, książeczkowe dokumenty tożsamości wydawane w czasach PRL. Równocześnie rząd planuje istotne zmiany w Karcie Polaka. Projekt UD368, który trafił do wykazu prac legislacyjnych 17 lutego, ma na celu uszczelnienie procedur przyznawania tego statusu. Zmiany obejmą również Prawo konsularne, wprowadzając rygorystyczne zasady weryfikacji wnioskodawców. Ma to zapobiegać nadużyciom i upewnić się, że dokument trafia do osób rzeczywiście spełniających kryteria ustawowe. Reforma ta spotyka się z dużym zainteresowaniem opinii publicznej ze względu na jej szeroki zasięg społeczny. 3 mln — Polaków musi wymienić dowód osobisty w 2026 roku Kluczowe zmiany w procedurach wydawania dokumentów: Miejsce odbioru: Urząd właściwy dla zamieszkania → Dowolnie wybrany urząd gminy; Informacja o unieważnieniu: Brak ustawowego obowiązku gmin → Obowiązek powiadomienia obywatela; Weryfikacja Karty Polaka: Podstawowa kontrola danych → Uszczelnione i zaostrzone procedury „Intencją wprowadzonych zmian jest uszczelnienie istniejących procedur oraz wprowadzenie tam, gdzie to konieczne, dodatkowych mechanizmów kontrolnych.” — Przedstawiciel rządu

Media liberalne kładą nacisk na nowoczesność mObywatela, ułatwienia w odbiorze dokumentów oraz większą transparentność działań urzędów gmin. | Media konserwatywne akcentują konieczność uszczelnienia procedur wydawania Karty Polaka jako element dbania o bezpieczeństwo państwa.