Najważniejsza instytucja językowa w Walencji oraz uniwersyteccy filolodzy skrytykowali planowane zmiany w programie nauczania języka walenckiego dla szkół średnich. Projekt opracowany przez regionalny departament edukacji wyklucza pisarzy katalońskich i balearskich z wykazu lektur obowiązkowych, ograniczając się do autorów urodzonych na terenie Walencji. Akademia Języka Walenckiego i uniwersytety alarmują, że taka decyzja jest arbitralna i pogarsza jakość nauczania, izolując język od szerszego kontekstu kulturowego. Nowy program trafił już do konsultacji społecznych, spotykając się z protestami związków zawodowych nauczycieli.

Ostra krytyka akademicka

Akademia Języka Walenckiego oraz filolodzy z trzech uniwersytetów wydali szczegółowy raport techniczny, w którym krytykują projekt za narzucanie kryteriów geograficznych i administracyjnych zamiast merytorycznych. Uczeni twierdzą, że eliminacja pisarzy katalońskich i balearskich osłabia nauczanie literatury w języku walenckim, pozbawiając je ważnych kontekstów i dzieł.

Zmiany w wykazie lektur

Projekt nowego programu dla szkół średnich usuwa bezpośrednie odniesienia do „literatury katalońskiej” i koncentruje się wyłącznie na literaturze walenckiej oraz „głównych autorach i autorkach walenckich”. Zdaniem krytyków, wyłączenie takich twórców jak Ramon Llull czy Mercè Rodoreda prowadzi do sztucznej i szkodliwej fragmentacji wspólnego dziedzictwa językowego.

Odpowiedź rządu regionalnego

Departament edukacji, którym kieruje Partia Ludowa, broni zmian jako dostosowania programu do zapisów konstytucji i statutu autonomicznego Walencji. Władze przekonują, że projekt nadal ma „integrujące podejście” i nie tworzy zamkniętej listy autorów, pozostawiając szkołom swobodę wyboru. Te zapewnienia nie uspokoiły jednak krytyków.

Protesty związków zawodowych

Główne związki zawodowe nauczycieli w regionie, STEPV i Komisje Robotnicze, potwierdziły, że będą kontynuować mobilizację przeciwko zmianom. Związki wspierają propozycję wydziałów filologicznych, aby zachować możliwość studiowania autorów z całego obszaru językowego, co było dotychczasową praktyką.

Regionalny rząd Walencji, kierowany przez Partię Ludową, spotkał się z ostrą krytyką środowisk akademickich i językoznawczych po przedstawieniu projektu zmian w programie nauczania języka walenckiego dla szkół średnich. Głównym punktem sporu jest planowane wykluczenie pisarzy katalońskich i balearskich z obowiązkowego wykazu lektur. Krytyka płynie z różnych stron: od najważniejszej instytucji normatywnej języka, Akademii Języka Walenckiego (AVL), po wydziały filologiczne trzech uniwersytetów: w Walencji, Alicante i Castellón. Akademia Języka Walenckiego, w oficjalnym komunikacie, wyraziła głębokie zaniepokojenie, że nowy program może prowadzić do postrzegania języka i literatury walenckiej w sposób „izolowany i pozbawiony kontekstu”. Instytucja ostrzega, że takie podejście oznacza poważny krok wstecz w globalnym poznawaniu języka, którym posługują się miliony osób. Uniwersyteccy filolodzy, w szczegółowym raporcie technicznym, poszli jeszcze dalej, nazywając proponowane zmiany „redukcjonizmem” i opartymi na kryteriach czysto geograficznych oraz administracyjnych, a nie naukowych. Podkreślają, że eliminacja kluczowych autorów z obszaru językowego, takich jak średniowieczny filozof Ramon Llull czy współczesna pisarka Mercè Rodoreda, zubaża edukację uczniów. Spór o tożsamość języka walenckiego i jego relacji z katalońskim trwa od dekad i jest jednym z kluczowych tematów w polityce regionalnej Walencji. Status prawny i nazewnictwo tego języka reguluje Statut Autonomii z 2006 roku, który uznaje go za oficjalny język wspólnoty. Akademia Języka Walenckiego, powołana właśnie na mocy tego statutu, jest jego oficjalnym organem normatywnym. Jej stanowisko w kwestii programów nauczania ma dużą wagę merytoryczną i polityczną.Z drugiej strony, regionalny departament edukacji (Conselleria d'Educació) broni reformy. W odpowiedzi na zarzuty twierdzi, że aktualizacja programu ma na celu dostosowanie go do tego, co „ustanowiły Konstytucja i Statut Autonomii Wspólnoty Walenckiej”. Urzędnicy wskazują, że projekt nie tworzy zamkniętej listy autorów, pozostawiając szkołom pewną elastyczność. Ta argumentacja nie przekonuje przeciwników zmian. Związki zawodowe nauczycieli, STEPV i Komisje Robotnicze, zapowiedziały kontynuację protestów. Wspierają one alternatywną propozycję przygotowaną przez wydziały filologiczne, która zakłada „przekroczenie tego ograniczenia geograficznego” i umożliwienie studiowania autorów z całego obszaru językowego, tak jak to miało miejsce do tej pory. Spór ma wymiar nie tylko akademicki, ale i polityczny, odzwierciedlając szerszą debatę o tożsamości kulturowej regionu.

Perspektywy mediów: Media liberalne i akademickie przedstawiają zmiany jako arbitralny, ideologiczny projekt Partii Ludowej, który izoluje język i szkodzi edukacji. Rząd regionalny i media wspierające go przedstawiają reformę jako konieczne dostosowanie programu do prawa i obronę odrębności walenckiej.

Mentioned People

  • Ramon Llull — Średniowieczny filozof i pisarz, uważany za jednego z ojców literatury katalońskiej, którego dzieła są wykluczane z nowego programu.
  • Mercè Rodoreda — Wybitna współczesna pisarka katalońska, której twórczość miałaby zostać usunięta z obowiązkowych lektur w szkołach walenckich.

Sources: 4 articles from 3 sources