Ambasador USA krytykuje Czechy za zapowiedziane cięcia w wydatkach na obronność

Amerykańska dyplomacja publicznie zaatakowała plany rządu Czech dotyczące cięć w wydatkach obronnych, co stanowi rzadki i bezpośredni przejaw napięć w sojuszu. Ambasador Stanów Zjednoczonych w Pradze, Bijan Sabet, w wywiadzie dla czeskiego radia nazwał te plany „szokującymi” i ostrzegł, że Czechy mogą spaść poniżej celu NATO, jakim jest przeznaczanie 2% produktu krajowego brutto na wojsko. „To bardzo zły sygnał dla regionu„ – stwierdził Sabet w wypowiedzi przytoczonej przez serwis wnp.pl. Według danych agencji Reuters, obecnie Czechy wydają na obronność około 1,8% PKB, a planowane cięcia mogą obniżyć ten wskaźnik do poziomu około 1,4%. Cel wydatkowy NATO w wysokości 2% PKB został uzgodniony przez przywódców sojuszu na szczycie w Walii w 2014 roku, po rosyjskiej aneksji Krymu. Zobowiązanie to, choć nie wiążące prawnie, jest od lat kluczowym elementem amerykańskiej presji na europejskich sojuszników, by zwiększali swoje wkłady w zbiorowe bezpieczeństwo. Premier Czech, Andrej Babiš, stanowczo odpowiedział na krytykę. W komunikacie opublikowanym w mediach społecznościowych podkreślił, że jego rząd musi działać odpowiedzialnie fiskalnie i „chronić interesy czeskich podatników„. Premier argumentował, że oszczędności są konieczne w wielu obszarach, w tym w obronności, aby utrzymać wydatki socjalne i rozważać obniżki podatków w obliczu spowolnienia gospodarczego. Taki argument, stawiający wydatki społeczne w opozycji do zobowiązań sojuszniczych, jest źródłem rosnącej irytacji w Waszyngtonie. Spór pojawia się w kluczowym momencie politycznym, gdy zarówno w USA, jak i w Czechach zbliżają się wybory, a administracja amerykańska zwiększa naciski na europejskich sojuszników, aby nie osłabiali swojej pozycji wobec Rosji.

Ambasador Sabet, powołując się na analizę czeskiego ministerstwa obrony, wskazał, że proponowane cięcia mogłyby zredukować wydatki o kilkaset milionów koron. „To oznaczałoby, że Czechy będą jednym z najniżej wydających krajów w NATO„ – dodał, wyrażając rozczarowanie, że po latach stopniowego wzrostu budżetu obronnego, rząd rozważa teraz odwrócenie tego trendu. Z kolei Reuters zwraca uwagę na szerszy kontekst: Czechy, jako ważny sojusznik w Europie Środkowej, pełnią kluczową rolę w logistyce wsparcia militarnego dla Ukrainy, a ich potencjalne osłabienie mogłoby mieć reperkusje dla bezpieczeństwa regionalnego. Spór ten odzwierciedla ciągłe napięcie w NATO między amerykańskimi oczekiwaniami większego zaangażowania finansowego Europy a wewnętrznymi priorytetami politycznymi i gospodarczymi poszczególnych państw członkowskich.