Trybunał Konstytucyjny oddala skargę Ayuso. Ustawa mieszkaniowa ma zastosowanie w Madrycie

Hiszpański Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął na korzyść rządu centralnego długotrwały spór kompetencyjny o prawo do mieszkania. W poniedziałek 24 lutego plenum sądu odrzuciło skargę na niekonstytucyjność, którą złożył rząd autonomicznej Wspólnoty Madrytu, kierowany przez prezydent Izabelę Díaz Ayuso z Partii Ludowej (PP). Spory kompetencyjne między rządem centralnym a wspólnotami autonomicznymi są stałym elementem hiszpańskiego życia politycznego od czasu przyjęcia konstytucji w 1978 roku, która ustanowiła model quasi-federalnego państwa z rozległymi uprawnieniami regionów.Wyrok oznacza, że kluczowe przepisy ustawy mieszkaniowej nr 12/2023 z maja 2023 roku są zgodne z konstytucją. Sędziowie uznali, że państwo hiszpańskie posiada konstytucyjne uprawnienia do regulowania podstawowych aspektów prawa do mieszkania, w tym do definiowania go jako prawa podmiotowego i określania jego beneficjentów na terenie całego kraju. Celem takiej centralnej regulacji jest zapewnienie równości w dostępie do mieszkań dla wszystkich obywateli, niezależnie od regionu zamieszkania. Orzeczenie Trybunału dopuszcza również rozszerzenie tego prawa na obcokrajowców, co mieści się – zdaniem sędziów – w kompetencjach państwa do regulowania statusu prawnego cudzoziemców. Wyrok nie był jednomyślny. Jak donosi serwis eldiario.es, pięciu sędziów zgłosiło zdania odrębne, a głosowanie odzwierciedliło podział polityczny w sądzie: postępowa większość przegłosowała oddalenie skargi, podczas gdy wszyscy pięciu sędziów konserwatywnych było przeciw. Bezpośrednią konsekwencją wyroku jest obowiązek wdrożenia ustawy przez władze Madrytu. Rząd centralny, reprezentowany przez minister ds. polityki miejskiej i mieszkalnictwa Isabel Rodríguez, niezwłocznie zażądał od władz wspólnoty wykonania tego obowiązku. W komunikacie prasowym minister wezwała rząd Ayuso do porzucenia prób „stawiania kłód pod nogi” (hiszp. „zancadillear”) rządowi centralnemu. Rodríguez wskazała również, że Madryt jest regionem o „wyjątkowo napiętej” sytuacji mieszkaniowej, co wymaga pilnej interwencji i zastosowania instrumentów przewidzianych w ustawie. Rząd Madrytu, kierowany przez konserwatywną Partię Ludową, od początku sprzeciwiał się tej ustawie, argumentując w swej skardzie, że kwestionowane przepisy naruszają jego wyłączne kompetencje w dziedzinie mieszkalnictwa i urbanistyki, zagwarantowane w art. 26.1.4 Statutu Autonomii Wspólnoty Madrytu. Po ogłoszeniu wyroku przedstawiciele władz regionalnych zapowiedzieli, że nie zamierzają się poddać i będą dążyć do zmiany decyzji, być może poprzez wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub inne środki prawne. „Nuestra obligación es garantizar el derecho a la vivienda a toda la ciudadanía. Exigimos a la Comunidad de Madrid que deje de poner zancadillas y aplique la ley.” (Naszym obowiązkiem jest zagwarantowanie prawa do mieszkania wszystkim obywatelom. Wzywamy Wspólnotę Madrytu do porzucenia prób stawiania kłód pod nogami i do wdrożenia ustawy.) — Isabel Rodríguez To już czwarte orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie konstytucyjności tej ustawy mieszkaniowej, co świadczy o jej wysoce kontrowersyjnym charakterze i głębokich sporach politycznych, które wywołała. Spór ten jest częścią szerszego konfliktu między lewicowym rządem centralnym Pedra Sáncheza a konserwatywnymi władzami Madrytu oraz innych regionów zarządzanych przez Partię Ludową, które często sprzeciwiają się centralnym inicjatywom socjalnym i redystrybucyjnym.

Perspektywy mediów: Media liberalne (np. eldiario.es) przedstawiają wyrok jako zwycięstwo prawa społecznego i porażkę polityki blokowania reform przez PP. Media konserwatywne (np. ABC) podkreślają naruszenie autonomii regionów i nadmierną ingerencję państwa centralnego.