Sąd Najwyższy wyłonił kandydatów na Pierwszego Prezesa: Ruch po stronie prezydenta

Procedura wyboru nowego Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego zakończyła się w atmosferze głębokiego podziału środowiska sędziowskiego. Po dwóch dniach nieudanych prób zwołania Zgromadzenia Ogólnego z powodu braku kworum, trzeciego dnia obrad sędziowie wyłonili ostateczną listę kandydatów. Wśród wskazanych osób znaleźli się wyłącznie sędziowie powołani do służby po 2017 roku, co wywołało ostry sprzeciw grupy sędziów z dłuższym stażem. Krytycy procedury podnoszą, że wybory odbyły się w sposób nietransparentny, za zamkniętymi drzwiami, co rzecznicy sądu tłumaczą koniecznością zapewnienia sprawnego przebiegu głosowania w obliczu prób blokowania prac organu. Równolegle w gmachu przy Wiejskiej zapadła kluczowa decyzja dotycząca Krajowej Rady Sądownictwa. Sejm przyjął uchwałę wprowadzającą tzw. plan B, który ma umożliwić reformę rady mimo prezydenckiego weta do wcześniejszej ustawy. Rozwiązanie to zakłada, że Sejm będzie wybierał członków KRS spośród kandydatów wskazanych bezpośrednio przez sędziów w ogólnopolskich wyborach. Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek argumentuje, że uchwała ta przywraca sędziom realny wpływ na obsadę Rady, unikając jednocześnie klinczu legislacyjnego. Politycy opozycji oraz przedstawiciele Kancelarii Prezydenta uznają jednak takie działanie za próbę obejścia konstytucyjnych prerogatyw głowy państwa i wprowadzanie zmian systemowych aktem niższego rzędu niż ustawa. Od 2018 roku polski system sprawiedliwości znajduje się w stanie dualizmu prawnego wywołanego reformami zmieniającymi sposób wyboru sędziowskich członków KRS. Spór ten doprowadził do licznych wyroków Trybunału Sprawiedliwości UE oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, kwestionujących niezależność nowo powołanych sędziów. Sytuację dodatkowo komplikują działania w Trybunale Konstytucyjnym, gdzie grupa sędziów zaskarżyła przepisy, na podstawie których sami zostali wybrani do KRS. Jednocześnie minister Żurek zapowiada scenariusz awaryjny dotyczący obsady wakatów w Trybunale, zakładający pominięcie tradycyjnego zaprzysiężenia przed prezydentem, jeśli ten odmówiłby współpracy. Pałac Prezydencki ustami swoich urzędników zapowiada bezkompromisową obronę ładu prawnego, twierdząc, że ustawy pisane są „atramentem polskich interesów”, a nie dyktatem politycznym większości parlamentarnej. Rozstrzygnięcie w sprawie Pierwszego Prezesa SN spodziewane jest w najbliższych dniach, co zdefiniuje linię orzeczniczą najważniejszego sądu w Polsce na kolejne lata. „Prezydent nie będzie mógł zablokować planu B i zdaje sobie z tego sprawę” (Prezydent nie będzie mógł zablokować planu B i zdaje sobie z tego sprawę) — Waldemar Żurek