Szwajcaria żegna Guido Zächa: pioniera nowoczesnej opieki nad osobami z urazami kręgosłupa

W poniedziałek wieczorem świat medyczny obiegła wiadomość o śmierci Guido A. Zächa, chirurga i wizjonera, który poświęcił życie poprawie losu osób z paraplegią. Zmarł on w otoczeniu rodziny, pozostawiając po sobie dziedzictwo, które na zawsze zmieniło szwajcarski system ochrony zdrowia. Jak podkreśla Szwajcarska Fundacja Paraplegików, Zäch dostrzegł luki systemowe już w latach 60. XX wieku, gdy jako młody lekarz zetknął się z brakiem specjalistycznej opieki dla osób po urazach kręgosłupa. Z jego inicjatywy powstało słynne centrum w Nottwil, które stało się wzorcem dla placówek rehabilitacyjnych na całym świecie. Przed działalnością Zächa osoby z porażeniem poprzecznym w Szwajcarii często spędzały resztę życia w izolacji lub szpitalach o profilu ogólnym, bez realnych szans na powrót do aktywności zawodowej czy społecznej. Jego determinacja była legendarna – w początkach działalności w Bazylei, gdy brakowało nowoczesnych lądowisk dla śmigłowców, Zäch prosił pracowników o oświetlanie placu przed budynkiem światłami samochodowymi, by umożliwić nocne transporty ratunkowe. Choć jego kariera nie była wolna od kontrowersji prawnych związanych z zarządzaniem finansami fundacji w późniejszych latach, to on pozostaje ojcem sukcesu szwajcarskiego modelu integracji osób niepełnosprawnych. Obecny dyrektor fundacji, Josef Hofstetter, określił go mianem pioniera, którego zaangażowanie dało tysiącom ludzi perspektywy niegdyś niewyobrażalne. Instytucja, którą stworzył, dysponuje dziś nowoczesnym zapleczem technicznym i badawczym, kontynuując misję zapewnienia pacjentom pełnej autonomii. „Jako człowiek, wizjoner i pionier, Zäch poprzez swoje niestrudzone zaangażowanie trwale poprawił życie osób z urazami rdzenia kręgowego oraz ich jakość życia.” — Szwajcarska Fundacja Paraplegików Wpływ Zächa wykraczał poza medycynę; angażował się on również w politykę jako członek Rady Narodowej, promując prawa osób niepełnosprawnych na szczeblu federalnym. Jego śmierć zamyka pewien etap w historii europejskiej ortopedii i medycyny ratunkowej. Fundacja zapowiedziała kontynuację jego dzieła, opierając się na fundamencie godności i samostanowienia pacjentów, co było życiowym mottem zmarłego lekarza.