Rząd przyjął projekt reformy PIP: Koniec pozornych umów B2B i cywilnoprawnych

We wtorek, 17 lutego 2026 roku, Rada Ministrów przyjęła wyczekiwany projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Najważniejszym elementem reformy jest nadanie inspektorom PIP uprawnienia do przekształcania pozornych stosunków cywilnoprawnych oraz samozatrudnienia B2B w standardowe umowy o pracę. Decyzja ta będzie miała formę administracyjną, co oznacza, że wejdzie w życie natychmiast po jej wydaniu, choć pracodawcom przysługiwać będzie prawo odwołania się do sądu pracy. Reforma ta budziła wcześniej kontrowersje wewnątrz koalicji rządzącej. Pierwotna wersja projektu została czasowo zablokowana przez premiera Donalda Tuska, który wyrażał obawy dotyczące zbyt szerokiego zakresu uprawnień dla urzędników państwowych. Po korektach resortu pracy, kierowanego przez Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk, projekt uzyskał ostateczne wsparcie rządu. Państwowa Inspekcja Pracy powstała w Polsce w 1919 roku na mocy dekretu Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego, a jej głównym zadaniem od początku było dbanie o humanitarne warunki pracy w odradzającej się po zaborach gospodarce. Wprowadzenie tych zmian jest ściśle powiązane z realizacją tzw. kamieni milowych wpisanych do Krajowego Planu Odbudowy. Polska zobowiązała się do wzmocnienia ochrony pracowników i walki z nadużywaniem form zatrudnienia mniej korzystnych dla osób pracujących. Statystyki pokazują, że problem jest narastający. Jeszcze przed przyjęciem projektu PIP odnotowywała tysiące skarg dotyczących tzw. umów śmieciowych. Eksperci zauważają, że sam medialny szum wokół reformy skłonił część przedsiębiorców do weryfikacji swoich modeli biznesowych. Nowe przepisy mają nie tylko chronić pracowników, ale również wyrównywać konkurencję między firmami, które rzetelnie opłacają składki na ubezpieczenie społeczne, a tymi, które unikają kosztów stosując fikcyjne samozatrudnienie. „Rada Ministrów przyjęła dziś przygotowany przez resort pracy projekt, który umożliwi skuteczną walkę z umowami śmieciowymi oraz wzmocni PIP i sądy pracy.” — Agnieszka Dziemianowicz-Bąk Uprawnienia PIP przed i po reformie: Forma zmiany umowy: Wyłącznie pozew do sądu pracy → Decyzja administracyjna inspektora; Charakter procedury: Długotrwały proces sądowy → Natychmiastowy rygor decyzji; Kontrola umów B2B: Bardzo ograniczona → Pełna weryfikacja pozorności 2026 — rok kluczowych zmian w PIP Media o profilu lewicowym i liberalnym akcentują ochronę praw pracowniczych oraz konieczność eliminacji patologii na rynku pracy jako sukces rządu. | Media konserwatywne oraz biznesowe wyrażają obawy o wzrost biurokracji i przekazanie urzędnikom zbyt dużej władzy nad wolnością gospodarczą.