Niemcy: Co piąty obywatel skłania się ku rządom silnej ręki i jednej partii

Opublikowane w Berlinie wyniki cyklicznego badania Deutschland-Monitor 2025 rzucają nowe światło na kondycję niemieckiego społeczeństwa. Choć aż 98 procent obywateli deklaruje poparcie dla demokracji jako idei, jej praktyczna realizacja wzbudza coraz większy sprzeciw. Raport wskazuje, że 21 procent populacji jest podatnych na idee autorytarne, co objawia się m.in. akceptacją dla rządów silnego przywódcy lub istnienia jednej, silnej partii reprezentującej wolę narodu. We wschodnich landach (dawne NRD) odsetek ten sięga aż 26 procent, co świadczy o głębokim rozwarstwieniu społecznym. Analiza danych pokazuje, że 31 procent Niemców popiera postulat, by krajem rządziła jedna partia ucieleśniająca interes ogółu, a kolejne 23 procent skłania się ku temu częściowo. Badacze zidentyfikowali tzw. szarą strefę, w której obywatele, nie odrzucając wprost ustroju, kwestionują jego efektywność w obliczu narastających kryzysów globalnych. Bundestag oraz system wielopartyjny są postrzegane przez tę grupę jako niewydolne. Populizm znajduje podatny grunt szczególnie tam, gdzie zadowolenie z funkcjonowania państwa jest najniższe. Po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku oczekiwano szybkiej konwergencji postaw politycznych, jednak różnice w ocenie transformacji ustrojowej między Wschodem a Zachodem utrzymują się od dekad, wpływając na obecne wyniki sondażowe. Pełnomocniczka rządu ds. Niemiec Wschodnich, Elisabeth Kaiser, podkreśla, że mimo krytycyzmu, fundamenty demokratyczne są trwałe. Niemniej jednak, 4000 wywiadów telefonicznych przeprowadzonych wiosną 2025 roku wskazuje na wzrost nieufności do instytucji publicznych. Warto zauważyć, że badanie realizowano w okresie formowania się nowej koalicji czarno-czerwonej, co mogło wpłynąć na radykalizację niektórych opinii. Eksperci ostrzegają, że ignorowanie tych sygnałów może prowadzić do dalszej polaryzacji i wzrostu znaczenia ugrupowań radykalnych w nadchodzących cyklach wyborczych. „To dobrze, że demokracja jako forma państwa jest w pełni popierana przez obywatelki i obywateli, także na wschodzie, jednak niepokój budzi dystans do jej codziennej praktyki.” — Elisabeth Kaiser 26% — mieszkańców wschodu Niemiec ufa autorytaryzmowi Poparcie dla idei autorytarnych wg regionu: Niemcy ogółem: 21, Niemcy Wschodnie: 26, Niemcy Zachodnie: 20

Media liberalne podkreślają zagrożenie dla praworządności i alarmują o wzroście radykalizmu we wschodnich landach. | Media konserwatywne skupiają się na rozczarowaniu obywateli niską skutecznością obecnych elit politycznych i rządu.