W nocy z 3 na 4 marca 2026 roku niebo nad wieloma regionami świata rozświetliła wyjątkowa pełnia, znana jako Robaczy Księżyc. Zjawisku towarzyszyło całkowite zaćmienie ziemskiego satelity, które nadało mu charakterystyczną, czerwoną barwę, określaną mianem „krwawego Księżyca”. Choć zaćmienie było najlepiej widoczne w Amerykach, Australii i Azji, obserwatorzy w Europie mogli podziwiać jasną tarczę satelity zwiastującą nadchodzącą wiosnę.

Pełnia marcowa i zaćmienie

Zjawisko połączyło marcową pełnię Robaczego Księżyca z całkowitym zaćmieniem, tworząc efekt krwistoczerwonej tarczy widocznej w wielu częściach globu.

Widoczność w Polsce

W Polsce obserwowano głównie jasną pełnię, podczas gdy faza całkowitego zaćmienia była najlepiej widoczna na zachodniej półkuli i w Australii.

Nazewnictwo ludowe

Nazwa „Robaczy Księżyc” nawiązuje do budzenia się życia w glebie i zwiastuje nadejście wiosny według dawnych wierzeń rolniczych.

Marzec 2026 roku przyniósł miłośnikom astronomii jedno z najbardziej wyczekiwanych zjawisk roku. Kumulacja pełni Robaczego Księżyca oraz całkowitego zaćmienia lunarnego stworzyła unikalne widowisko na nocnym niebie. Robaczy Księżyc osiągnął swoje maksimum, a dzięki specyficznej geometrii układu Słońce-Ziemia-Księżyc, tarcza satelity weszła w całkowity cień rzucany przez naszą planetę. Podczas fazy całkowitej, która dla wielu obserwatorów była kulminacyjnym punktem nocy, Księżyc przybrał rdzawoczerwoną barwę. Mechanizm tego barwnego spektaklu wynika z rozpraszania światła słonecznego w ziemskiej atmosferze. Jedynie fale o barwie czerwonej są w stanie dotrzeć do powierzchni satelity, tworząc efekt krwawego Księżyca. Zjawisko to było szczególnie widowiskowe w Ameryce Północnej, Australii oraz części Azji, gdzie warunki meteorologiczne sprzyjały prowadzeniu obserwacji. Całkowite zaćmienia Księżyca występują średnio raz na półtora roku, jednak ich widoczność z konkretnego miejsca na Ziemi jest ograniczona do obszarów, na których w danym momencie panuje noc. W Europie obserwatorzy musieli zadowolić się głównie widokiem samej pełni, gdyż faza całkowitego zaćmienia nastąpiła, gdy satelita znajdował się już pod horyzontem lub był niewidoczny ze względu na wschód słońca. W Polsce media oraz czytelnicy serwisów informacyjnych mobilizowali się do dokumentowania zjawiska. Mimo że główne fazy zaćmienia ominęły nasz region, media donosiły o niezwykłej jasności tarczy i jej specyficznym zabarwieniu widocznym o świcie. 12 minut — trwała faza najbardziej intensywnego zaćmienia według części doniesień Astronomowie podkreślają, że marcowa pełnia ma również wymiar symboliczny, wyznaczając kres astronomicznej zimy. Kolejne tak spektakularne zjawisko wymagające precyzyjnego ustawienia ciał niebieskich pozwoli na analizę składu ziemskiej atmosfery przez naukowców, dla których stopień „zaczerwienienia” Księżyca jest wskaźnikiem zanieczyszczenia powietrza pyłami wulkanicznymi lub aerozolami. „Stunning lunar eclipse pictures as blood moon fills the sky over North America and Australia.” (To spektakularne widowisko, kiedy Księżyc staje się krwistoczerwony, wypełniając niebo nad Ameryką Północną i Australią.) — The Independent

Sources: 40 articles from 28 sources