Prezydent USA Donald Trump gwałtownie zmienił stanowisko w sprawie brytyjsko-mauritiuskiej umowy dotyczącej archipelagu Czagos. Amerykański przywódca ostrzegł premiera Keira Starmera, że oddanie suwerenności nad wyspami to „wielki błąd”. Kluczowym powodem wolty jest strategiczne znaczenie bazy wojskowej Diego Garcia w obliczu rosnącego napięcia z Iranem. Londyn deklaruje chęć kontynuowania procesu, mimo nacisków z Waszyngtonu i problemów z wysiedleńcami.

Wolta Donalda Trumpa

Prezydent Donald Trump określił umowę jako błąd i wezwał Wielką Brytanię do zachowania pełnej suwerenności nad archipelagiem.

Strategiczne cele militarne

USA obawiają się o dostęp do Diego Garcia w kontekście konfliktu z Iranem, po odmowie Londynu na wykorzystanie bazy do ataków.

Interwencja sędziego z samolotu

Sędzia James Lewis zablokował deportację Czagosyjczyków, wydając wyrok podczas lotu na wysokości 25 000 stóp.

Determinacja rządu brytyjskiego

Gabinet Keira Starmera planuje kontynuację legislacji, mimo ryzyka kryzysu dyplomatycznego w relacjach z Waszyngtonem.

Prezydent Donald Trump wywołał dyplomatyczne zamieszanie, wzywając brytyjskiego premiera do zerwania porozumienia z Mauritiusem. Umowa z maja 2025 roku zakładała przekazanie zwierzchnictwa nad archipelagiem Czagos w zamian za 99-letnią dzierżawę bazy Diego Garcia. Donald Trump, który pierwotnie akceptował te warunki, obecnie twierdzi, że Wielka Brytania traci kontrolę nad strategicznym punktem na rzecz podmiotów trzecich. Według nieoficjalnych informacji Biały Dom obawia się, że Londyn nie pozwoli na wykorzystanie bazy do ewentualnych uderzeń prewencyjnych na Iran. Sytuację komplikuje nagła interwencja prawna. Sędzia James Lewis, wydając bezprecedensowe orzeczenie z pokładu samolotu na wysokości 25 tysięcy stóp, tymczasowo zablokował usunięcie grupy Czagosyjczyków, którzy wylądowali na jednej z wysp w ramach protestu. Aktywiści ci próbują odzyskać prawo do osiedlenia się na ojczystej ziemi, co rządy w Londynie i Waszyngtonie postrzegają jako zagrożenie dla bezpieczeństwa bazy wojskowej. Premier Keir Starmer stoi przed najpoważniejszym dotąd sprawdzianem w relacjach z nową administracją USA. Spór o wyspy trwa od 1965 roku, kiedy Wielka Brytania odłączyła je od Mauritiusa przed przyznaniem mu niepodległości. W 2019 roku Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości w Hadze uznał brytyjską administrację archipelagu za bezprawną i nakazał jego zwrot. Rząd Wielkiej Brytanii oficjalnie podtrzymuje wolę sfinalizowania umowy, uznając ją za jedyny sposób na zabezpieczenie przyszłości Diego Garcia. Jednak narastająca krytyka ze strony Partii Konserwatywnej oraz naciski Donalda Trumpa mogą doprowadzić do kolejnego politycznego zwrotu Keira Starmera. Eksperci wskazują, że brak zgody Londynu na operacje przeciwko Iranowi z terytorium brytyjskiego może stać się punktem zapalnym, który doprowadzi do całkowitego zerwania negocjacji i utrzymania status quo siłą. „Premier Starmer popełnia wielki błąd, wchodząc w tę niepewną dzierżawę. Nie oddawajcie Diego Garcia!” — Donald Trump 99 lat — wynosi planowany okres dzierżawy bazy Diego GarciaPoparcie dla umowy w elitach politycznych USA: Trump (2025): 10, Departament Stanu (2026): 10, Trump (2026): 0, John Bolton: 0Kalendarium kryzysu wokół Czagos: Maj 2025 — Podpisanie umowy; 18 lutego 2026 — Reakcja USA; 19 lutego 2026 — Blokada sądowa; 20 lutego 2026 — Presja LondynuPodkreśla prawo rdzennych mieszkańców do powrotu i konieczność dekolonizacji zgodnie z wyrokami międzynarodowych trybunałów. | Akcentuje zagrożenie dla bezpieczeństwa globalnego i strategiczny błąd osłabiania sojuszu wojskowego z USA kosztem Mauritiusowi.

Mentioned People

  • Keir Starmer — Premier Wielkiej Brytanii, autor kontrowersyjnej umowy z Mauritiusem.
  • James Lewis — Sędzia brytyjski, który zablokował deportację mieszkańców archipelagu.
  • John R. Bolton — Były doradca ds. bezpieczeństwa narodowego USA, krytyk oddania wysp.

Sources: 49 articles from 30 sources