Rosja likwiduje ostatnie ślady pamięci o Gułagu na rzecz edukacji patriotycznej

Decyzja o likwidacji Muzeum Historii Gułagu w Moskwie, które funkcjonowało przez blisko 25 lat, kończy oficjalny proces dokumentowania stalinowskich zbrodni w stolicy Rosji. Instytucja zostanie zastąpiona przez ośrodek dedykowany ofiarom „ludobójstwa narodu radzieckiego” ze strony III Rzeszy. Oficjalny komunikat wydziału kultury moskiewskiego ratusza podkreśla, że nowa wystawa ma stanowić fundament edukacji patriotycznej i historycznej młodzieży. Zmiana ta jest postrzegana jako ostateczny cios w pamięć o milionach ofiar Gułagu. Proces zacierania śladów po represjach stalinizmu nasilił się pod rządami Władimira Putina. Kreml coraz częściej wykorzystuje zwycięstwo w Wielkiej Wojnie Ojczyźnianej jako centralny punkt państwowej ideologii, marginalizując przy tym wewnętrzne zbrodnie systemu komunistycznego. Według niezależnych historyków, nowa instytucja ma na celu przeniesienie ciężaru narracji historycznej wyłącznie na krzywdy wyrządzone z zewnątrz, co ma legitymizować obecną politykę państwa i wzmacniać nastroje nacjonalistyczne. W 2021 roku rosyjskie sądy nakazały likwidację stowarzyszenia Memoriał, najważniejszej organizacji zajmującej się badaniem zbrodni radzieckich, co zapoczątkowało falę zamykania placówek dokumentujących okres terroru.Muzeum Gułagu w swojej nowej formie ma prezentować „wszystkie etapy” zbrodni nazistowskich, unikając jednocześnie odniesień do Wielkiego Terroru. Krytycy wskazują, że państwo rosyjskie systematycznie zastępuje obiektywną wiedzę historyczną propagandą sukcesu militarnego. Środowiska opozycyjne ostrzegają, że bez rozliczenia własnej przeszłości, kraj ten skazuje się na powielanie autorytarnych wzorców w przyszłości, co widać w obecnym zaostrzeniu kursu wobec wszelkich form sprzeciwu. „Krytycy werbią Kreml o chęć rehabilitacji dziedzictwa Związku Radzieckiego i umniejszanie naruszeń praw człowieka, przy jednoczesnym uwypuklaniu zwycięstwa nad nazizmem w celu podsycania patriotyzmu.” — Komentarz krytyczny