Debata nad wdrożeniem unijnego instrumentu SAFE osiągnęła punkt krytyczny przed zaplanowanym na 27 lutego ostatecznym głosowaniem w Sejmie. Podczas gdy rząd ostrzega przed utratą miliardów złotych na modernizację armii, opozycja alarmuje o rzekomych ukrytych zobowiązaniach i uzależnieniu od Niemiec. Sytuację zaostrzają doniesienia o wewnętrznych pęknięciach w Prawie i Sprawiedliwości oraz stanowczy apel krajowych firm obronnych, które widzą w programie szansę na cywilizacyjny skok technologiczny.
Przemysł obronny popiera SAFE
Polskie firmy zbrojeniowe wydały wspólne oświadczenie, w którym apelują do polityków o przyjęcie ustawy umożliwiającej dostęp do unijnych miliardów na modernizację.
Ostra retoryka opozycji
Politycy PiS, w tym Przemysław Czarnek, nazywają program „niemieckim szwindlem” i ostrzegają przed utratą suwerenności w kwestiach zakupów uzbrojenia.
Rozłam w obozie PiS
Spekulacje o zawieszeniu Michała Dworczyka po jego wypowiedziach o SAFE wskazują na napięcia wewnątrz największej partii opozycyjnej.
Rządowy plan awaryjny
W przypadku prezydenckiego weta, Ministerstwo Finansów rozważa opcję bezpośrednich umów z Komisją Europejską, aby uratować część finansowania.
Rządowy projekt wdrażający mechanizm SAFE budzi skrajne emocje na polskiej scenie politycznej, stając się zarzewiem jednego z najpoważniejszych konfliktów między rządem a opozycją i Pałacem Prezydenckim. Premier Donald Tusk oraz minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz argumentują, że odrzucenie ustawy przez prezydenta Karola Nawrockiego oznaczałoby zaprzepaszczenie historycznej szansy na dofinansowanie polskiego sektora zbrojeniowego. Minister finansów Andrzej Domański, przebywając w Brukseli, wyraził nadzieję, że głowa państwa nie zablokuje środków, które są kluczowe dla bezpieczeństwa narodowego. Jednocześnie resort dyplomacji odpiera zarzuty opozycji, jakoby program miał służyć interesom Berlina, podkreślając europejski i transatlantycki wymiar inicjatywy. Od 2014 roku, po aneksji Krymu przez Rosję i późniejszej pełnoskalowej inwazji na Ukrainę w 2022 roku, państwa wschodniej flanki NATO radykalnie zwiększyły wydatki na zbrojenia, poszukując nowych źródeł finansowania poza budżetami krajowymi. Zupełnie inną optykę prezentuje Prawo i Sprawiedliwość oraz środowiska konserwatywne. Poseł Przemysław Czarnek określił program mianem „niemieckiego szwindla” i „wariactwa”, ostrzegając przed rzekomymi kamieniami milowymi ukrytymi w treści porozumienia. Wewnątrz samej opozycji doszło jednak do tarć; pojawiły się pogłoski o możliwym zawieszeniu Michała Dworczyka, którego wypowiedź na temat SAFE uznano za zbyt ugodową względem propozycji rządowych. Media ujawniły także istnienie wewnętrznych instrukcji partyjnych, które mają dyscyplinować posłów PiS w głosowaniu przeciwko ustawie, co Donald Tusk określił jako „dezercję”. Głos w dyskusji zabrał również polski przemysł obronny. Przedstawiciele czołowych firm zbrojeniowych wydali wspólne stanowisko, w którym poparli program SAFE, widząc w nim szansę na miliardowe inwestycje i rozwój rodzimych technologii. Eksperci wojskowi, w tym generał Bogusław Pacek, zauważają, że opór wobec unijnego mechanizmu może być częściowo efektem skutecznego lobbingu ze strony Stanów Zjednoczonych. Choć generał nie wskazał konkretnych sektorów, część analityków sugeruje, że USA mogą obawiać się wzrostu konkurencyjności europejskiego przemysłu obronnego finansowanego z tanich pożyczek unijnych. Jeśli prezydent zdecyduje się na weto, rząd rozważa „plan B”, polegający na bezpośrednich umowach z Komisją Europejską, choć taka ścieżka prawna jest znacznie trudniejsza i ma węższy zakres niż pełnoprawna ustawa.
Mentioned People
- Donald Tusk — Premier RP, główny zwolennik przyjęcia programu SAFE.
- Władysław Kosiniak-Kamysz — Minister obrony narodowej, podkreślający militarne potrzeby armii.
- Przemysław Czarnek — Poseł PiS, ostry krytyk programu, używający sformułowania „niemiecki szwindel”.
- Michał Dworczyk — Polityk PiS, zagrożony zawieszeniem za zbyt łagodną postawę wobec SAFE.
- Andrzej Domański — Minister finansów, lobbujący za programem w strukturach unijnych.
Sources: 127 articles from 39 sources
- Co jeszcze znajdzie się w SAFE? ''Zaszyte są tam kamienie milowe'' | Niezalezna.pl (NIEZALEZNA.PL)
- Polska w pułapce SAFE Jak niemiecki Rheinmetall przejmie unijne miliardy (Gazeta Polska)
- Polska w SAFE? Aleksander Kwaśniewski mówi nam, po czyjej jest stronie (FAKT24.pl)
- Jaki sprzęt dla polskiego wojska znalazł się na tajnej liście MON? "Teraz czas na zakupy z półki" (wnp.pl)
- "Niemiecki szwindel". Czarnek ostrzega przed SAFE (Do Rzeczy)
- 43,7 mld euro z UE dla Polski. Robert Feluś w "wŚrodek" tłumaczy program SAFE (Dziennik Zachodni)
- W PiS ma być dyscyplina. Partia zdecyduje, kto wypowie się dla mediów. Także ws. SAFE (gazetapl)
- "Agent pogardy". Nie milkną echa skandalicznych słów Tuska (Do Rzeczy)
- Program SAFE dzieli polityków i wyborców. Prezydent stoi przed wyborem (Business Insider)
- Adam Leszkiewicz gościem Popołudniowej rozmowy w RMF FM (rmf24.pl)