Kampus w Vitorii zamknięty przed kontrowersyjnym spotkaniem partii Vox

Rektorat Uniwersytetu Kraju Basków (EHU) podjął bezprecedensową decyzję o całkowitym zamknięciu kampusu w Vitorii w poniedziałek, 23 lutego 2026 roku. Powodem jest planowane na ten dzień spotkanie polityczne prawicowej, populistycznej partii Vox. Uczelnia zawiesza wszystkie zajęcia stacjonarne oraz zamyka wejścia i parkingi, argumentując to koniecznością zagwarantowania bezpieczeństwa studentom, pracownikom i mieniu. W oficjalnym komunikacie władze uczelni mówią także o stworzeniu „kordonu sanitarnego” wobec „totalitarnych przekazów”, które ich zdaniem zagrażają społeczności akademickiej. Decyzja rektora, José Ramóna Bengoetxei, wywołała burzę politycznych reakcji. Partia Vox, której jedyną przedstawicielką w Parlamencie Baskijskim jest Amaia Martínez Grisaleña, odpowiedziała agresywnym komunikatem. „„Que se tome la medicina y limpie la basura proetarra que tiene en su campus.”” (Niech się lekarstwem napije i wyczyści tę proetarską kupę, którą ma na swoim kampusie.) — Amaia Martínez Grisaleña Związek zawodowy UGT w ostrym oświadczeniu porównał rektora do Antonio Tejero, lidera nieudanego zamachu stanu w 1981 roku, pisząc: „„Como siga con esta gestión desastrosa nos va a hundir. El Gobierno vasco no nos va a financiar, va a convertir usted el campus en un campo de batalla y Tejero a su lado nos va a parecer una hermanita de la caridad.”” (Jak będzie pan dalej tak katastrofalnie zarządzał, to nas pan zatopi. Rząd baskijski nas nie sfinansuje, zamieni pan kampus w pole bitwy, a Tejero obok pana będzie się wydawał siostrą miłosierdzia.) — Komunikat UGT Z drugiej strony, baskijski radca ds. bezpieczeństwa, Bingen Zupiria, zaapelował publicznie o „zdrowy rozsądek” wszystkich stron. Napięcia na tle politycznym i narodowościowym są stałym elementem życia publicznego w Kraju Basków od dziesięcioleci. Region ten, posiadający szeroką autonomię, przez lata był areną konfliktu z separatystyczną organizacją ETA, która zakończyła działalność zbrojną w 2011 roku. Obecnie spory toczą się głównie na polu symbolicznym, instytucjonalnym i pamięci historycznej. Równocześnie z decyzjami instytucjonalnymi, baskijskie związki zawodowe LAB, ELA i Steilas, które są dominujące na uczelni, wezwały do mobilizacji i protestów przeciwko wydarzeniu Vox. Do protestów przyłączają się także radykalne grupy nacjonalistyczne. Ta zbieżność terminów – legalne spotkanie polityczne i zapowiedziane masowe protesty – tworzy realne zagrożenie starcia na terenie uczelni. Policja, jak wynika z doniesień, przygotowuje się do działań mających na celu obniżenie napięcia i zapewnienie porządku publicznego. Cała sytuacja postawiła rektora Bengoetxeę w centrum politycznej burzy, zmuszonego do balansowania między gwarancją wolności zgromadzeń a obowiązkiem ochrony bezpieczeństwa społeczności, którą zarządza. Decyzja o zamknięciu kampusu jest wyrazem wyboru tego drugiego priorytetu, lecz kosztem ostrej krytyki i zarzutów o ograniczanie swobód.