Kościół w Bydgoszczy wprowadza płatności BLIK, co dzieli wiernych

W bydgoskiej bazylice św. Wincentego a'Paulo wybuchła gorąca dyskusja na temat granic modernizacji w życiu religijnym. Bezpośrednią przyczyną są pojawiające się na ławkach i przy wejściach tabliczki z kodem QR oraz napisem: „Zamiast rzucać na tacę, zeskanuj kod”. Po zeskanowaniu kodu smartfonem użytkownik jest automatycznie przekierowywany do aplikacji swojego banku, gdzie może dokonać natychmiastowego przelewu ofiary za pomocą popularnego systemu BLIK. Pomysłodawcy z parafii argumentują, że to odpowiedź na zmianę nawyków płatniczych, szczególnie wśród młodszych wiernych, którzy coraz rzadziej noszą przy sobie gotówkę. Tradycyjna taca ma pozostać, a nowa opcja ma być jedynie uzupełnieniem, ułatwiającym składanie ofiary. Proboszcz parafii w rozmowach z mediami podkreśla, że chodzi o wyjście naprzeciw potrzebom, a nie o zastąpienie odwiecznej tradycji. Reakcje społeczne na tę innowację są gwałtownie podzielone i wywołały prawdziwą burzę w internecie. W komentarzach pod artykułami oraz w mediach społecznościowych dominują głosy skrajnie krytyczne. Część wiernych i obserwatorów ocenia to jako przejaw „bezczelności” i nadmiernej komercjalizacji przestrzeni sakralnej. Internauci piszą, że „pieniadz jest najważniejszy” dla Kościoła, a sam pomysł jest „żenujący”. Padają oskarżenia, że instytucja kościelna bardziej skupia się na finansach niż na swojej duchowej misji. Jak pisze Super Express, niektórzy komentatorzy stwierdzają wręcz, że „bezczelność nie zna granic”. Taki ton krytyki jest widoczny we wszystkich analizowanych źródłach, co wskazuje na silną emocjonalną reakcję części społeczeństwa. Kwestia finansowania Kościoła katolickiego w Polsce jest tematem sporów od czasów transformacji ustrojowej końca lat 80. Kościół utrzymuje się z kilku źródeł: dobrowolnych datków wiernych (taca, ofiary na cele parafialne), dotacji z budżetu państwa (np. na Fundusz Kościelny, który finansuje ubezpieczenia społeczne duchownych, konserwację zabytków i działalność Caritas) oraz dochodów z posiadanego majątku (grunty, nieruchomości). W ostatniej dekadzie toczyła się intensywna debata publiczna nad opodatkowaniem nieruchomości kościelnych, przejrzystością finansową instytucji religijnych oraz ogólnym modelem ich relacji z państwem. Z drugiej strony, nie brakuje głosów obrony i zrozumienia dla tej inicjatywy. Niektórzy księża i wierni wskazują, że Kościół musi nadążać za duchem czasu i wykorzystywać nowe technologie również do celów ewangelizacji i docierania do ludzi. Portale technologiczne, jak Spider's Web, opisują pomysł jako naturalne dostosowanie się instytucji do cyfrowej rzeczywistości. Telepolis.pl zwraca uwagę, że kościół po prostu „idzie z duchem czasu”, podążając za trendem cashless society. Spór o kody QR w bydgoskiej świątyni odsłania więc głębsze napięcie w polskim Kościele i wokół niego. Chodzi o konflikt między koniecznością dostosowania się do zmieniającego się, cyfrowego społeczeństwa a obawą przed utratą sacrum, poddaniem się logice konsumpcjonizmu i utratą zaufania wiernych. Inicjatywa z Bydgoszczy, choć lokalna, stała się symbolicznym casusem tej szerszej debaty. Nie jest to zresztą pierwsze takie działanie; pojedyncze parafie wcześniej eksperymentowały z płatnościami kartą, jednak skala reakcji na kody QR pokazuje, jak wrażliwym tematem pozostają finanse i wizerunek Kościoła w Polsce.