Polska żąda reparacji od Rosji: Instytut Strat Wojennych bada szkody z okresu zimnej wojny

Polski rząd podjął zdecydowane kroki w celu uzyskania zadośćuczynienia od Rosji za straty poniesione w XX wieku. Jak informuje dziennik „Financial Times”, zespół ekspertów pod kierownictwem Bartosza Gondka opracowuje szczegółowy pozew. Kluczowym elementem tej inicjatywy jest rozszerzenie ram czasowych roszczeń. O ile proces dotyczący Niemiec skupiał się na latach 1939–1945, o tyle śledztwo w sprawie rosyjskiej obejmuje także okres zimnej wojny. Zdaniem dyrektora Instytutu Strat Wojennych, badanie to jest znacznie bardziej złożone ze względu na czterdziestoletni okres radzieckiej hegemonii. Kwestia reparacji od Rosji opiera się na argumentacji, że Polska nigdy nie otrzymała sprawiedliwego odszkodowania za zniszczenia wojenne, a narzucony po 1945 roku system polityczny uniemożliwił suwerenne dochodzenie tych praw przez dekady. Wstępne wyliczenia, na które powołują się media, oscylują wokół kwoty 1,3 biliona euro. Rosja zareagowała na te doniesienia w sposób lekceważący. Maria Zacharowa, rzeczniczka rosyjskiego MSZ, ironicznie skomentowała polskie dążenia, co wpisuje się w dotychczasową linię narracyjną Kremla negującego jakąkolwiek odpowiedzialność finansową wobec Warszawy. Polska strona podkreśla jednak, że dokumentacja jest przygotowywana z najwyższą rzetelnością merytoryczną, a wsparcie premiera Donalda Tuska nadaje sprawie wysoką rangę polityczną. Eksperci zaznaczają, że ustalenie precyzyjnych kosztów eksploatacji gospodarczej Polski przez ZSRR będzie wymagało analizy tysięcy dokumentów archiwalnych. „Polska najwyraźniej postanowiła pobić rekord w absurdalności swoich roszczeń wobec Rosji.” — Maria Zacharowa Sprawa reparacji staje się kolejnym polem napięć w relacjach na linii Warszawa–Moskwa. Choć szanse na szybkie wyegzekwowanie środków są nikłe, polski rząd traktuje to jako element długofalowej strategii historycznej i prawnej. Reparacje mają stanowić moralne i prawne zamknięcie rozdziału tragicznej historii XX wieku, w którym Polska stała się ofiarą dwóch totalitaryzmów. 1,3 bln € — szacowana kwota polskich roszczeń wobec Rosji Podkreśla prawo do odszkodowania za dekady okupacji i wyzysku jako niezbędny element sprawiedliwości dziejowej. | Wskazuje na potencjalną nieskuteczność dyplomatyczną roszczeń i ryzyko dalszego zaognienia relacji z mocarstwem atomowym.