Jacques Tilly kpi z rosyjskich oskarżeń podczas parady Rosenmontag w Düsseldorfie

Tegoroczny Rosenmontag, czyli kulminacyjny punkt karnawału w Nadrenii, upłynął pod znakiem bezprecedensowego konfliktu między satyrą a autorytarną władzą. Głównym bohaterem wydarzeń stał się Jacques Tilly, rzeźbiarz i projektant platform paradnych z Düsseldorfu. Artysta znajduje się obecnie w centrum zainteresowania rosyjskiej prokuratury, która zarzuca mu znieważenie organów państwowych oraz sił zbrojnych Federacji Rosyjskiej, a także obrazę uczuć religijnych. Tilly zareagował na te oskarżenia w charakterystyczny dla siebie sposób – przygotowując serię nowych, ostrych w wymowie wozów alegorycznych. Jeden z nich, zatytułowany przez twórcę jako „niedzielne starcie”, ukazuje dysproporcję sił między brutalną władzą a wolnością słowa. Wśród 13 tajnych projektów, które wyjechały na ulice Düsseldorfu rankiem 16 lutego 2026 roku, postać Władimira Putina pojawiła się aż trzykrotnie. Poza motywem osobistego pojedynku z artystą, prezydent Rosji został przedstawiony jako pilot drona z napisem AfD, co stanowi czytelny komentarz do powiązań skrajnej prawicy z Kremlem. Kolejna instalacja ukazuje go w towarzystwie Donalda Trumpa, krytykując ich wzajemne relacje polityczne. Tilly oficjalnie przyznał, że choć grozi mu do dziesięciu lat łagru, nie zamierza ulegać zastraszeniu, określając swoje prace jako „papierową broń, która nie zabija, ale celnie piętnuje”. Tradycja politycznych wozów alegorycznych w Niemczech sięga XIX wieku, kiedy to mieszkańcy Nadrenii wykorzystywali karnawał do bezpiecznego wyrażania krytyki wobec władz pruskich oraz francuskich okupantów za czasów Napoleona. Interesujący dysonans wystąpił w innych ośrodkach karnawałowych. Podczas gdy Düsseldorf postawił na konfrontację, komitety w Kolonii i Moguncji zdecydowały się w tym roku nie umieszczać postaci Putina na swoich głównych wozach. Wywołało to falę spekulacji o możliwej autocenzurze podyktowanej strachem przed represjami. Marc Michelske, kierownik ruchu w Kolonii, zdecydowanie zaprzeczył tym doniesieniom, podkreślając solidarność z Tillym poprzez inne formy wyrazu. W największym pochodzie, liczącym 11 500 uczestników, pojawiły się transparenty stowarzyszenia Blau-Gelbes Kreuz z reprodukcjami wcześniejszych prac prześladowanego artysty. Tymczasem proces Jacquesa Tilly'ego przed sądem w Moskwie ma być kontynuowany 26 lutego, co nadaje karnawałowym żartom wymiar poważnej debaty o wolności mediów w Europie. „To pojedynek na bardzo nierówną broń. Z jednej strony mamy ostre paragrafy rosyjskiego państwa, a z drugiej naszą satyrę, która jest tylko z papieru i nie potrafi zabijać.” — Jacques Tilly