Presja Waszyngtonu na NATO: USA chcą powrotu do „ustawień fabrycznych” Sojuszu

Stany Zjednoczone pod wodzą Donalda Trumpa dążą do fundamentalnej redefinicji roli Paktu Północnoatlantyckiego, którą dyplomaci określają mianem powrotu do „ustawień fabrycznych”. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez portal Politico oraz inne źródła dyplomatyczne, Waszyngton naciska na sojuszników, aby lipcowy szczyt w Ankarze odbył się bez udziału Ukrainy oraz tradycyjnych partnerów z Azji i Oceanii. Chodzi o tak zwaną grupę IP4, w skład której wchodzą Japonia, Korea Południowa, Australia oraz Nowa Zelandia. Amerykańska administracja uważa, że rozszerzanie agendy Sojuszu o globalne partnerstwa osłabia jego podstawową funkcję obronną. Postawa Białego Domu wywołuje głęboki niepokój wśród europejskich sojuszników, którzy obawiają się wytworzenia próżni bezpieczeństwa w zapalnych regionach świata. Indo-Pacyfik był dotąd uznawany za kluczowy kierunek współpracy w celu równoważenia wpływów Pekinu. Tymczasem Elbridge Colby, amerykański podsekretarz obrony, miał jasno zasygnalizować w Brukseli, że USA nie zamierzają kontynuować polityki „zarządzania kryzysowego” poza granicami państw członkowskich. Plan zakłada również zakończenie operacji KFOR w Kosowie oraz misji szkoleniowej w Iraku. Sojusz Północnoatlantycki powstał w 1949 roku jako pakt obronny przeciwko ZSRR, jednak po zakończeniu zimnej wojny ewoluował w stronę organizacji prowadzącej operacje reagowania kryzysowego na całym świecie, m.in. w Afganistanie i Libii. Dla Ukrainy brak zaproszenia na szczyt w Turcji stanowiłby bolesny cios dyplomatyczny, szczególnie w obliczu trwającego konfliktu z Rosją. Eksperci wskazują, że nowa strategia odzwierciedla doktrynę ruchu MAGA, która przedkłada ścisłe interesy narodowe nad dotychczasowe zobowiązania międzynarodowe. KFOR oraz misja w Iraku są postrzegane przez Biały Dom jako zbędne obciążenie finansowe i logistyczne. Jeśli państwa europejskie nie przejmą odpowiedzialności za te operacje, ich istnienie stanie pod znakiem zapytania pod koniec 2026 roku.