Izraelska policja nie wpuściła kardynała Pizzaballi do Bazyliki Grobu Świętego

Izraelska policja nie dopuściła kardynała Pierbattisty Pizzaballi, łacińskiego patriarchy Jerozolimy, do wejścia do Bazyliki Grobu Świętego w Niedzielę Palmową, 29 marca 2026 roku, co wywołało spór dyplomatyczny między Włochami a Izraelem. Zakaz uniemożliwił Pizzaballi i ojcu Francesco Ielpo odprawienie liturgii Niedzieli Palmowej w jednym z najświętszych miejsc chrześcijaństwa. Władze izraelskie powołały się na obowiązujące nadal ograniczenia bezpieczeństwa wprowadzone po wybuchu wojny z Iranem 28 lutego 2026 roku. Incydent spotkał się z szybką krytyką zarówno ze strony włoskiego rządu, jak i opozycji, a także wywołał bezpośrednie reakcje ze strony izraelskiego prezydenta Isaaca Herzoga oraz biura premiera Benjamina Netanjahu, które próbowały opanować skutki zdarzenia.

Izraelska policja tłumaczy zakaz operacją bezpieczeństwa z czasu wojny Izraelska policja wydała oświadczenie, w którym wyjaśniła, że wszystkie miejsca święte na Starym Mieście w Jerozolimie zostały zamknięte dla wiernych od początku Operacji Ruggito del Leone, zgodnie z wytycznymi Dowództwa Frontu Krajowego. Zamknięcie dotyczyło konkretnie obiektów bez stref chronionych, a policja podała, że wniosek Pizzaballi został przeanalizowany dzień wcześniej i odrzucony właśnie z tych powodów. Izraelskie władze poinformowały, że od początku wojny z Iranem w całym kraju ograniczono duże zgromadzenia — zarówno w meczetach, synagogach, jak i kościołach — a liczba uczestników została ograniczona do około 50 osób. Rząd uzasadnił te środki, oskarżając irańskie siły o wielokrotne atakowanie rakietami balistycznymi miejsc świętych trzech religii monoteistycznych w Jerozolimie, przy czym odłamki miały spaść zaledwie kilka metrów od samej Bazyliki Grobu Świętego. Biuro Netanjahu napisało w serwisie X, że działania policji nie miały „wrogiego zamiaru”, a wynikały wyłącznie z troski o bezpieczeństwo kardynała i jego otoczenia.

„Dziś, biorąc pod uwagę szczególne obawy o jego bezpieczeństwo, policja uniemożliwiła łacińskiemu patriarsze kardynałowi Pizzaballi odprawienie mszy w Bazylice Grobu Świętego. Podkreślamy, że nie było żadnego wrogiego zamiaru, a jedynie troska o jego bezpieczeństwo i bezpieczeństwo jego otoczenia.” — Benjamin Netanyahu's office via ANSA

Biuro Netanjahu dodało, że służby bezpieczeństwa pracują nad planem, który w najbliższych dniach ma umożliwić przywódcom religijnym odprawianie nabożeństw w tym świętym miejscu. Do Pizzaballi zadzwonił też bezpośrednio izraelski prezydent Isaac Herzog, który wyraził — jak to ujął — głęboki żal z powodu zdarzenia.

„Właśnie zadzwoniłem do łacińskiego patriarchy Jerozolimy, kardynała Pierbattisty Pizzaballi, aby wyrazić mój głęboki żal z powodu nieprzyjemnego incydentu, do którego doszło dziś rano. Wyjaśniłem, że zdarzenie zostało wywołane względami bezpieczeństwa, wynikającymi z utrzymującego się zagrożenia atakami rakietowymi ze strony irańskiego reżimu terrorystycznego przeciwko ludności cywilnej w Izraelu.” — Isaac Herzog via ANSA

Bazylika Grobu Świętego na Starym Mieście w Jerozolimie jest przez wielu chrześcijan uważana za miejsce ukrzyżowania, pochówku i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa, dlatego należy do najważniejszych celów pielgrzymkowych w chrześcijaństwie. Łaciński Patriarchat Jerozolimy, którym Pizzaballa kieruje od 2020 roku, jest diecezją Kościoła katolickiego odpowiedzialną za opiekę duszpasterską na obszarze Izraela, terytoriów palestyńskich, Jordanii i Cypru. Niedziela Palmowa otwiera Wielki Tydzień w chrześcijańskim kalendarzu liturgicznym, czyli okres prowadzący do Wielkanocy. Stare Miasto w Jerozolimie obejmuje miejsca święte dla chrześcijaństwa, islamu i judaizmu, a jego status religijny historycznie regulują ustalenia znane jako status quo, które określają zasady dostępu i kompetencje w miejscach wspólnego kultu.

Rzym wzywa ambasadora, a Meloni dzwoni do kardynała Włoski rząd zareagował natychmiast. Minister spraw zagranicznych Antonio Tajani, który jest też wicepremierem, wezwał izraelskiego ambasadora Jonathana Peleda do włoskiego MSZ, aby zgłosić zastrzeżenia Rzymu. Premier Giorgia Meloni zadzwoniła do kardynała Pizzaballi osobiście, by wyrazić — jak przekazały źródła z Palazzo Chigi — swoje osobiste poparcie oraz poparcie włoskiego rządu. Ambasador Peled, choć przyznał, że wolałby ze strony Włoch „inną reakcję”, powiedział, że dialog między oboma państwami pozostanie „otwarty i szczery, czasem może trochę konfliktowy, ale z pewnością oparty na dialogu”, opisując relacje jako więź między przyjaciółmi, którzy mogą mieć odmienne poglądy. Włoski rząd wcześniej spierał się już z władzami izraelskimi o ataki na bazy UNIFIL w Libanie, przemoc osadników na Zachodnim Brzegu oraz — jak mówił Rzym — zbyt małą uwagę poświęcaną sytuacji humanitarnej w Strefie Gazy. Według relacji ANSA Netanjahu zależało na tym, aby nie dopuścić do eskalacji incydentu do szerszego sporu z Rzymem, biorąc pod uwagę ogólne poparcie Włoch dla izraelskiego stanowiska w wojnie z Iranem.

Liderka opozycji Schlein mówi o „supremacji Netanjahu” Incydent wywołał ostrą krytykę w całym włoskim spektrum politycznym, a najmocniejsze słowa padły ze strony opozycji. Elly Schlein, sekretarz Partito Democratico, wyraziła solidarność z Pizzaballą, ojcem Ielpo i wszystkimi wiernymi, którym uniemożliwiono udział w mszy Niedzieli Palmowej. Schlein określiła zakaz jako „kolejne naruszenie najbardziej podstawowych praw człowieka”, dokonane z tym, co nazwała „istotną bezkarnością”, i uznała go za akt wrogości wobec milionów chrześcijan na całym świecie. Wezwała włoski rząd, by „zdecydowanie wyraził swoje potępienie” i odciął się od tego, co nazwała „kryminalnym rządem Netanjahu”. Na poziomie lokalnym Vittoria Ferdinandi, burmistrz Perugii, określiła zakaz jako „poważny i nieakceptowalny fakt”, który narusza wolność kultu i szacunek dla miejsc świętych, natomiast Stefania Proietti, prezydent regionu Umbria, mówiła o sprawie jako o czymś o „niespotykanej wadze” i wezwała do natychmiastowego przywrócenia wolności religijnej. Proietti zaapelowała też, by broń ucichła „jak najszybciej”, wyrażając solidarność ze wspólnotą chrześcijańską w Ziemi Świętej.

„Uderzenie w wolność kultu to kolejne naruszenie najbardziej podstawowych praw człowieka, dokonane z istotną bezkarnością, i akt wrogości wobec milionów chrześcijan na świecie.” — Elly Schlein via ANSA

Perspektywy mediów: Zakaz jest przedstawiony jako objaw systematycznych izraelskich naruszeń praw człowieka i wolności religijnej, wymagających konkretnych działań politycznych ze strony Rzymu. Izraelskie ograniczenia bezpieczeństwa są przedstawione jako proporcjonalny środek czasu wojny, służący ochronie życia, w tym także kardynała, w warunkach aktywnych irańskich ataków rakietowych.