Departament Sprawiedliwości USA umarza dochodzenie w sprawie Jerome'a Powella

Amerykański Departament Sprawiedliwości zakończył w piątek dochodzenie karne przeciwko prezesowi Rezerwy Federalnej Jerome’owi Powellowi. Jeanine Pirro, prokurator USA dla Dystryktu Kolumbii, ogłosiła, że poleciła swojemu urzędowi odstąpienie od badania kwestii przekroczenia kosztów renowacji głównej siedziby banku centralnego w Waszyngtonie. Pirro poinformowała, że o przejęcie dochodzenia w sprawie kosztów budowlanych poproszono Inspektora Generalnego Fed. Decyzja ta usuwa kluczową barierę dla zatwierdzenia przez Senat kandydatury Kevina Warsha, wskazanego przez prezydenta Donalda Trumpa na następnego szefa Fed. Kadencja Powella kończy się 15 maja 2026 roku, jednak zapowiedział on, że pozostanie na stanowisku do czasu zatwierdzenia swojego następcy.

Koniec blokady senatora Tillisa otwiera drogę Warshowi Republikański senator Thom Tillis z Karoliny Północnej blokował dotąd poparcie Komisji Bankowej Senatu dla nominacji Warsha. Uzależniał on swój głos od zakończenia śledztwa Departamentu Sprawiedliwości wobec Powella. Podczas wtorkowego przesłuchania w Senacie Tillis zwrócił się bezpośrednio do Warsha: „Zakończmy to śledztwo, abym mógł poprzeć pańską nominację” — Thom Tillis via The Guardian. Bez rozstrzygającego głosu Tillisa komisja nie mogła przekazać kandydatury Warsha do dalszego procedowania, co groziło impasem w Senacie i pozostaniem Powella na stanowisku po 15 maja. Wysoki rangą urzędnik Białego Domu stwierdził, że Inspektor Generalny Fed jest „najbardziej odpowiednią osobą do wyjaśnienia problemu” kosztów renowacji i wyraził przekonanie, że Senat szybko zatwierdzi Warsha. Kevin Warsh, były bankier inwestycyjny i były członek Rady Gubernatorów Rezerwy Federalnej, powiedział podczas przesłuchania, że „nie będzie marionetką” Trumpa, choć nie wskazał konkretnych różnic programowych z prezydentem. Biały Dom oświadczył, że liczy na „niezwłoczne zatwierdzenie Kevina Warsha, co pozwoli przywrócić kompetencje i zaufanie do procesów decyzyjnych Fed”.

Powell uznał śledztwo za pretekst do presji na stopy procentowe Sprawa stała się publiczna w styczniu 2026 roku, gdy Powell, w nietypowym dla siebie kroku, opublikował nagranie wideo. Ujawnił w nim, że Departament Sprawiedliwości skierował do Fed wezwania pod rygorem karnym i groził postawieniem zarzutów w związku z zeznaniami Powella przed komisją Senatu dotyczącymi kosztów remontu. Powell nazwał dochodzenie „bezprecedensowym” i ocenił, że wszczęto je z powodu niezadowolenia Trumpa z braku obniżek stóp procentowych. „Chodzi o to, czy Fed będzie mógł nadal ustalać stopy procentowe w oparciu o dowody i warunki gospodarcze, czy też polityka pieniężna będzie sterowana przez polityczną presję lub zastraszanie” — Jerome Powell via BBC. Sąd federalny w Waszyngtonie uznał wcześniej dochodzenie Pirro za bezzasadne i motywowane politycznie, anulując wezwania pracowników Fed do składania zeznań, jak podaje serwis wnp.pl. Trump publicznie określał Powella mianem „idioty” za brak poparcia dla obniżek stóp, a jeszcze w zeszłym tygodniu groził mu zwolnieniem, jeśli ten nie odejdzie wraz z końcem kadencji. Mimo umorzenia śledztwa, Pirro pozostawiła możliwość jego wznowienia. „Nie waham się przed ponownym wszczęciem dochodzenia karnego, jeśli fakty będą to uzasadniać” — Jeanine Pirro via The Guardian.

Spór o niezależność Fed nie został w pełni rozstrzygnięty Zakończenie śledztwa wywołało pozytywną reakcję rynków finansowych; rentowność amerykańskich obligacji skarbowych spadła, o czym informuje wnp.pl. Szerszy konflikt między Trumpem a Fed pozostaje jednak nierozwiązany. Sąd Najwyższy ma orzec w sprawie konstytucyjności odwołania Lisy Cook przez prezydenta – gubernator Fed, która została tymczasowo przywrócona na stanowisko przez sąd federalny. Wyrok spodziewany jest w czerwcu. Ekonomiści w większości stoją na stanowisku, że niezależny, apolityczny bank centralny jest niezbędny dla stabilności gospodarki. Tę zasadę wielokrotnie przywoływał Powell podczas sporu z Białym Domem. Inspektor Generalny Fed przeprowadził już w 2021 roku audyt remontu trwającego od 2017 roku, a sam Powell osobiście wnioskował o kolejną kontrolę w odpowiedzi na zarzuty Trumpa. Opisane wydarzenia są uznawane za najbardziej bezpośrednią konfrontację między urzędującym szefem Fed a prezydentem USA w najnowszej historii.

Rezerwa Federalna działa jako niezależna instytucja od momentu powstania w 1913 roku, a jej kierownictwo pełni kadencyjne funkcje, co ma chronić politykę pieniężną przed ingerencją polityczną. Trump nominował Powella na stanowisko szefa Fed w 2017 roku podczas swojej pierwszej kadencji. Renowacja siedziby w Waszyngtonie stała się powodem śledztwa Departamentu Sprawiedliwości, choć krytycy i sąd federalny uznali je za motywowane politycznie. Inspektor Generalny Fed dokonał audytu kosztów remontu już w 2021 roku, zanim Departament Sprawiedliwości wszczął śledztwo karne.

Kluczowe etapy śledztwa w sprawie Powella: — ; — ; — ; — ; —