Marynarka USA przejęła irański statek w rejonie Cieśniny Ormuz

Amerykańska marynarka wojenna przejęła w niedzielę, 19 kwietnia 2026 r., irański kontenerowiec Touska w Zatoce Omańskiej. Jednostka została unieruchomiona po ostrzelaniu jej maszynowni, a następnie opanowana przez oddział amerykańskiej piechoty morskiej. Akcja ta doprowadziła do eskalacji napięcia w rejonie Cieśniny Ormuz na niespełna dwie doby przed wygaśnięciem zawieszenia broni. Amerykański niszczyciel przechwycił jednostkę po tym, jak jej załoga zignorowała polecenia zatrzymania się. Ogień skierowano celowo w maszynownię znajdującą się powyżej linii zanurzenia, co pozwoliło na zatrzymanie statku bez ryzyka jego zatopienia. Prezydent Donald Trump publicznie pozytywnie ocenił przebieg operacji. „„Statek Touska próbował przełamać naszą blokadę, co skończyło się dla niego źle. Mamy całkowitą kontrolę nad jednostką i sprawdzamy jej ładunek”.” — Donald Trump via Franceinfo Rzecznik irańskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Esmail Baghaei, potępił te działania, nazywając je „aktem zbrojnego piractwa” i oskarżył Waszyngton o naruszenie rozejmu obowiązującego od 8 kwietnia 2026 r. W poniedziałek Teheran zapowiedział podjęcie „rychłych działań odwetowych”. Według doniesień 20minutes, incydent spowodował spadki na zachodnich giełdach i gwałtowny wzrost cen ropy.

Przedłużenie rozejmu w cieniu sporu o Cieśninę Ormuz Konfrontacja odbywa się w warunkach wzajemnych blokad, które uczyniły z Cieśniny Ormuz strefę sporną dla żeglugi handlowej i wojskowej. Stany Zjednoczone wprowadziły blokadę irańskich portów 13 kwietnia 2026 r. Centralne Dowództwo USA (Centcom) poinformowało, że od tego czasu siły amerykańskie zawróciły lub skierowały na inne trasy 25 (statków) — statków handlowych zawróconych od czasu rozpoczęcia amerykańskiej blokady portów. Iran, który w piątek zawiesił własną blokadę cieśniny, ogłosił w sobotę 18 kwietnia powrót do „ścisłej kontroli” w odpowiedzi na utrzymanie blokady portowej przez Waszyngton. Jednostka obsługiwana przez francuską grupę morską CMA CGM potwierdziła, że w sobotę w cieśninie oddano w jej kierunku strzały ostrzegawcze. Donald Trump oskarżył Teheran o naruszenie zawieszenia broni poprzez sobotnie ataki na statki francuskie i brytyjskie. W niedzielę prezydent USA ogłosił przedłużenie rozejmu do środy wieczorem, 22 kwietnia, ostrzegając jednocześnie przed wznowieniem walk w przypadku braku porozumienia.

Cieśnina Ormuz — kluczowe wydarzenia: — ; — ; — ; — ; — ; —

Amerykańska delegacja w Pakistanie, Iran wstrzymuje się z decyzją Wysokiej rangi amerykańska delegacja, w skład której weszli wiceprezydent J.D. Vance, specjalny wysłannik Steve Witkoff oraz doradca prezydenta Jared Kushner, miała udać się w poniedziałek do Pakistanu w celu wznowienia negocjacji z Iranem przy pakistańskiej mediacji. Do poniedziałku Teheran nie potwierdził swojego udziału. Esmail Baghaei oświadczył, że Iran „nie ma planów dotyczących kolejnej rundy negocjacji i nie podjął decyzji w tej sprawie”. „„Nie widzimy żadnych poważnych sygnałów ze strony Stanów Zjednoczonych. Przeciwnie, wiele wskazuje na to, że Amerykanie nie są gotowi na postęp w dyplomacji”.” — Esmail Baghaei via Franceinfo Rosyjskie MSZ, po rozmowie telefonicznej ministrów Siergieja Ławrowa i Abbasa Araghchiego, wydało komunikat wzywający obie strony do utrzymania rozejmu. „„Zwrócono uwagę na znaczenie kontynuowania wysiłków dyplomatycznych, aby sytuacja nie wymknęła się spod kontroli i nie doprowadziła do konfrontacji zbrojnej”.” — Russian Ministry of Foreign Affairs via La Libre.be Chiny również zaapelowały o utrzymanie drożności cieśniny dla normalnej żeglugi. Państwowa telewizja CCTV zacytowała prezydenta Xi Jinpinga, który wezwał do „natychmiastowego i pełnego zawieszenia broni” oraz rozwiązania sporu drogą polityczno-dyplomatyczną.

Analitycy o naruszeniach międzynarodowego prawa morza Paul Tourret, dyrektor instytutu Isemar w Saint-Nazaire, ocenił w rozmowie z RFI, że zarówno Waszyngton, jak i Teheran od początku konfliktu ignorują międzynarodowe prawo morza. „„Od początku obserwujemy niszczenie prawa międzynarodowego i prawa morza. Irańczycy zrobili to, ogłaszając zamknięcie cieśniny... Z kolei amerykańska blokada, mająca na celu zawracanie lub zakazywanie irańskim jednostkom opuszczania Zatoki Omańskiej, również nie jest zgodna z prawem międzynarodowym”.” — Paul Tourret via RFI Według Tourreta przejęcie statku Touska może skłonić Iran do ponownego zamknięcia cieśniny, a szanse na porozumienie ocenia jako bliskie zeru. Jego zdaniem amerykańska kontrblokada służy raczej jako narzędzie nacisku na Iran w kwestii programu nuklearnego niż realna próba udrożnienia szlaków handlowych. Jean-Pierre Favennec, specjalista ds. sektora węglowodorów cytowany przez RTBF, zauważył, że całkowite zamknięcie cieśniny uderzyłoby również w sam Iran, blokując eksport ropy (główne źródło dochodów państwa) oraz import żywności. Analitycy postrzegają to jako czynnik ograniczający pole manewru Teheranu. Prezydent Francji Emmanuel Macron, według Le Figaro, wyraził ubolewanie z powodu „błędów obu stron”, co odzwierciedla obawy Europy o destabilizację rynków energii i trudną sytuację postronnej żeglugi handlowej.

Kampania wojskowa USA i Izraela przeciwko Iranowi, znana pod kryptonimem Operation Epic Fury, rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. W wyniku pierwszych uderzeń zginął Najwyższy Przywódca Ali Chamenei, a jego syn Modżtaba Chamenei objął to stanowisko 9 marca 2026 roku. Rozejm z 8 kwietnia był pierwszą trwała przerwą w działaniach wojennych od początku kampanii. Cieśnina Ormuz od lat pozostaje punktem zapalnym w relacjach amerykańsko-irańskich, a Teheran regularnie grozi jej zamknięciem w okresach napięć. Przez ten akwen przechodzi około 20 proc. globalnego handlu surowcami energetycznymi.