USA, Izrael i Iran porozumiały się w sprawie dwutygodniowego zawieszenia broni

Stany Zjednoczone, Izrael i Iran osiągnęły we wtorek wieczorem, 7 kwietnia 2026 r., porozumienie o dwutygodniowym zawieszeniu broni. Stało się to mniej niż dwie godziny przed upływem terminu wyznaczonego przez prezydenta USA Donalda Trumpa, który domagał się od Teheranu odblokowania cieśniny Ormuz pod groźbą dalszych działań militarnych. W mediacji pośredniczył Pakistan, po tym jak premier Shehbaz Sharif oraz szef tamtejszej armii, feldmarszałek Asim Munir, wezwali Waszyngton do przedłużenia ultimatum i wywarli presję na Teheran w sprawie udrożnienia szlaku morskiego. Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi potwierdził, że Teheran wstrzyma kontrataki i zapewni bezpieczną żeglugę przez cieśninę na czas trwania rozejmu, co ma być koordynowane z siłami zbrojnymi kraju. Donald Trump ogłosił porozumienie na platformie Truth Social, pisząc: „To będzie dwustronne ZAWIESZENIE BRONI!”. Trwająca sześć tygodni wojna pochłonęła już wiele ofiar, w tym ponad 1600 cywilów w samym Iranie, jak wynika z danych źródeł rządowych i organizacji broniących praw człowieka. Mediacja Pakistanu oceniana pozytywnie przez rynkiRola Pakistanu w wypracowaniu porozumienia spotkała się z uznaniem; analitycy i maklerzy giełdowi określili wynik negocjacji jako „prezent od Pakistanu”. Premier Sharif ogłosił w serwisie X, że zaprosił delegacje Iranu i USA do Islamabadu na piątek, 10 kwietnia 2026 r., w celu przeprowadzenia formalnych rozmów. Iran przedstawił 10-punktowy plan, który Trump określił jako „użyteczną podstawę do negocjacji”, choć eksperci zauważają istnienie spornych kwestii. Źródła zbliżone do rozmów wyrażają rezerwę co do trwałości rozejmu, opisując go jako „test zaufania” i ostrzegając, że strona amerykańska obawia się wykorzystania przerwy przez Iran do zyskania na czasie. Irańska Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego przedstawiła umowę jako sukces Teheranu, twierdząc, że Trump zaakceptował irańskie warunki. Z kolei prezydent USA w rozmowie z agencją AFP określił wynik jako „całkowite i kompletne zwycięstwo” Stanów Zjednoczonych. Zakres zawieszenia broni pozostaje kwestią sporną – biuro premiera Izraela Benjamina Netanjahu oświadczyło, że pauza nie obejmuje Libanu, co stoi w sprzeczności z wcześniejszymi słowami Sharifa o wstrzymaniu izraelskich działań w tym kraju. Libańska agencja prasowa informowała o dalszych atakach Izraela na południu kraju, w tym o nalocie w pobliżu szpitala, w którym zginęły cztery osoby.„To całkowite i kompletne zwycięstwo. W stu procentach. Bez żadnych wątpliwości.” — Donald Trump via Irish IndependentKampania militarna USA i Izraela przeciwko Iranowi, prowadzona pod kryptonimem Operation Epic Fury, rozpoczęła się 28 lutego 2026 r. W wyniku pierwszych uderzeń zginął najwyższy przywódca Ali Chamenei. 9 marca 2026 r. na jego następcę wyznaczono Mojtabę Chameneia. W odpowiedzi Iran zablokował cieśninę Ormuz dla statków handlowych, co sparaliżowało globalne rynki energii i wywołało międzynarodowe działania dyplomatyczne. Brytyjska minister spraw zagranicznych Yvette Cooper przewodniczyła spotkaniu ponad 40 państw w Londynie na tydzień przed rozejmem, omawiając środki nacisku ekonomicznego na Teheran. Spadek cen ropy i wzrosty na europejskich giełdachRynki finansowe zareagowały dynamicznie na wiadomość o rozejmie – ceny ropy spadły, a indeksy giełdowe wzrosły. Cena ropy typu Brent okresowo spadała poniżej 92 dolarów za baryłkę, osiągając najniższy poziom od połowy marca. Według szwajcarskich analityków ceny odmian Brent i WTI spadły w nocy o 13–15 procent. Europejskie parkiety rozpoczęły sesję od wyraźnych wzrostów: niemiecki DAX zyskał 4,9 proc. (24 047 pkt), Euro-Stoxx-50 wzrósł o 4,4 proc. (5 879 pkt), londyński FTSE-100 o 2,5 proc. (10 608 pkt), a wiedeński ATX o 3,6 proc. (5 637 pkt). Indeksy azjatyckie rosły w środę rano nawet o ponad 5 proc. Thomas Gitzel, główny ekonomista VP Bank, ocenił, że rozejm daje nadzieję na zakończenie okresu wysokiej inflacji, a banki centralne mogą zrezygnować z podwyżek stóp procentowych, jeśli ceny energii trwale spadną. Analitycy ostrzegają jednak, że ceny ropy nie wrócą natychmiast do poziomu sprzed wojny ze względu na konieczność oceny uszkodzeń infrastruktury wydobywczej.DAX (Frankfurt): 4.9, Euro-Stoxx-50: 4.4, ATX (Wiedeń): 3.6, FTSE-100 (Londyn): 2.5 Starmer w regionie Zatoki, Merz apeluje o trwały pokójBrytyjski premier Keir Starmer udał się w środę do krajów Zatoki Perskiej na spotkania z regionalnymi przywódcami. Celem wizyty, zaplanowanej jeszcze przed ogłoszeniem rozejmu, jest wsparcie wysiłków dyplomatycznych na rzecz trwałego pokoju. Wizyta nabrała szczególnego znaczenia wobec nacisków wewnętrznych w Wielkiej Brytanii dotyczących korzystania przez USA z brytyjskich baz lotniczych podczas trwania operacji. Starmer z zadowoleniem przyjął porozumienie, podkreślając konieczność przekształcenia dwutygodniowej przerwy w trwałe rozwiązanie i ostateczne odblokowanie cieśniny Ormuz.„Z zadowoleniem przyjmuję ogłoszone w nocy zawieszenie broni, które przyniesie chwilę wytchnienia regionowi i światu.” — Keir Starmer via The GuardianKanclerz Niemiec Friedrich Merz również poparł porozumienie, zaznaczając, że celem musi być teraz wynegocjowanie trwałego zakończenia wojny drogą dyplomatyczną. Zadeklarował, że Niemcy będą dążyć do zapewnienia swobody żeglugi w cieśninie Ormuz. Merz dodał, że rząd niemiecki pozostaje w stałym kontakcie z USA i innymi partnerami, oraz podziękował Pakistanowi za rolę mediatora.„Celem musi być teraz wynegocjowanie w najbliższych dniach trwałego zakończenia wojny. Można to osiągnąć jedynie na drodze dyplomatycznej.” — Friedrich Merz via Wirtschafts Woche