Amerykańska blokada morska irańskich portów w cieśninie Ormuz

Blokada, zarządzona przez prezydenta Donalda Trumpa i obowiązująca od południa w poniedziałek 13 kwietnia, jest egzekwowana przez ponad 10 000 amerykańskich żołnierzy oraz kilkanaście okrętów wojennych, według informacji przekazanych przez Dowództwo Centralne USA. Działania te spotkały się z ostrym sprzeciwem Chin oraz Międzynarodowej Organizacji Morskiej, a cena ropy po ogłoszeniu decyzji przekroczyła 100 dolarów za baryłkę.

Cieśnina Ormuz od dawna stanowi punkt zapalny w relacjach USA–Iran, ze względu na fakt, że przepływa przez nią znaczna część światowej ropy naftowej. Obecna konfrontacja zbrojna Stanów Zjednoczonych i Izraela przeciwko Iranowi rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku w ramach operacji o kryptonimie Epic Fury, podczas której zginął Najwyższy Przywódca Ali Chamenei. Jego syn, Modżtaba Chamenei, został mianowany Najwyższym Przywódcą 9 marca 2026 roku. Rozmowy o zawieszeniu broni między Waszyngtonem a Teheranem, prowadzone w Islamabadzie, zakończyły się bez postępów. Według źródeł takich jak Kpler, Bloomberg i Financial Times, Iran dąży obecnie do sformalizowania systemu, który faktycznie przekształciłby cieśninę w zarządzaną, płatną trasę morską.

Statki pokonują blokadę mimo zakazów Pierwsza pełna doba blokady przyniosła niejednoznaczny obraz operacyjny. Według danych nawigacyjnych Reutersa, na które powołuje się dziennik Il Fatto Quotidiano, we wtorek cieśninę Ormuz pokonało co najmniej osiem jednostek, w tym trzy tankowce powiązane z Iranem, przy czym nie płynęły one do portów irańskich, więc nie podlegały restrykcjom. Z kolei BBC Verify, korzystając z białego wywiadu i danych portalu MarineTraffic, zidentyfikowało cztery konkretne statki powiązane z Iranem lub objęte sankcjami USA, które przekroczyły cieśninę: masowiec Christianna, który wcześniej zawinął do irańskiego portu Bandar-e Imam Chomejni; Rich Starry, objęty sankcjami USA za handel z Iranem, który płynął na wschód z Szardży w Zjednoczonych Emiratach Arabskich; tankowiec Murlikishan, również pod sankcjami, płynący na zachód po opuszczeniu chińskiego portu Lanshan; oraz tankowiec Elpis, płynący na wschód z irańskiego portu Buszehr. BBC Verify zauważa, że jednostki te mogły nadawać fałszywe sygnały pozycyjne — praktyka ta, zwana spoofingiem, ma na celu ukrycie rzeczywistej lokalizacji. Branżowe źródła przekazały agencji Reuters, że ogólny ruch przez cieśninę pozostaje drastycznie ograniczony w porównaniu do ponad 130 przepraw dziennie notowanych przed wybuchem konfliktu.

IMO ostrzega przed uwięzionymi załogami, Chiny zapowiadają odwet Międzynarodowa reakcja na blokadę była natychmiastowa. Arsenio Dominguez, Sekretarz Generalny Międzynarodowej Organizacji Morskiej, oświadczył, że blokada morska narusza prawo międzynarodowe. Według dziennika El Mundo, Dominguez ostrzegł, że w obliczu narastającego napięcia w Zatoce Perskiej uwięzionych pozostaje około 1600 jednostek z około 20 000 marynarzy na pokładach. Rzecznik chińskiego MSZ, Guo Jiakun, podczas konferencji prasowej określił blokadę jako „niebezpieczną i nieodpowiedzialną”, argumentując, że operacje wojskowe USA jedynie zaognią sytuację i podważą kruche porozumienie o zawieszeniu broni.

„Stany Zjednoczone zintensyfikowały operacje wojskowe i podjęły ukierunkowane działania blokadowe, co jedynie zaostrzy napięcia i podważy już i tak kruche porozumienie o zawieszeniu broni, dalej zagrażając bezpieczeństwu przepływu przez cieśninę.” — Guo Jiakun via ANSA

Pekin odrzucił również amerykańskie oskarżenia o dostarczanie broni do Iranu. Guo Jiakun stwierdził, że takie doniesienia są „całkowicie zmyślone” i ostrzegł, że jeśli Waszyngton użyje ich jako pretekstu do nałożenia dodatkowych ceł na chińskie towary, Pekin podejmie „zdecydowane środki odwetowe”.

„Jeśli Stany Zjednoczone będą nalegać na wykorzystanie tego jako pretekstu do nałożenia dodatkowych ceł na Chiny, Chiny z pewnością przyjmą zdecydowane środki zaradcze.” — Guo Jiakun via ANSA

Wybiórcze egzekwowanie blokady i rekordowe koszty ubezpieczeń Analitycy wojskowi i akademiccy wskazują, że praktyczne egzekwowanie blokady pozostaje niepewne. CENTCOM wyjaśnił, że obostrzenia dotyczą wyłącznie statków wchodzących lub wychodzących z irańskich portów, a swoboda żeglugi dla jednostek tranzytowych nie będzie ograniczana. Przedstawiciele Pentagonu przekazali mediom, że dwa niszczyciele monitorują irańskie porty za pomocą radarów, choć Louis Borer z Risk Intelligence zauważa, że całkowite zamknięcie cieśniny wymagałoby znacznie większych sił. Fabrizio Coticchia, profesor nauk politycznych na Uniwersytecie w Genui, ocenił w rozmowie z Il Fatto Quotidiano, że Waszyngton może zdecydować się na selektywne egzekwowanie blokady, co jest operacyjnie możliwe bez konieczności zatrzymywania każdego statku. Składki na ubezpieczenie od ryzyka wojennego utrzymują się na poziomie setek tysięcy dolarów tygodniowo, przy czym warunki ochrony są weryfikowane co 48 godzin przez firmę brokerską BRS. Według BRS powrót do normalności jest coraz mniej realny, a komercyjny ruch w cieśninie może w krótkim terminie spaść do zera. Ceny ropy przekroczyły już poziom 100 dolarów, a Iran ma pracować nad propozycją wprowadzenia stałych opłat za przepływ przez cieśninę, realizowanych w walutach innych niż dolar amerykański.

Zawrócone do portów irańskich: 6, Przekroczyły cieśninę (powiązane z Iranem/sankcjami): 4, Odnotowane ogółem przeprawy (wtorek): 8