W orędziu do narodu wyemitowanym 1 kwietnia 2026 roku prezydent Donald Trump ogłosił, że siły zbrojne USA są bliskie osiągnięcia celów strategicznych w Iranie. Zapowiedział jednocześnie zintensyfikowanie kampanii bombardowań w ciągu najbliższych dwóch do trzech tygodni. Było to pierwsze bezpośrednie wystąpienie prezydenta od rozpoczęcia operacji Epic Fury pod koniec lutego.

Zapowiedź intensyfikacji ataków

Donald Trump zapowiedział zmasowane uderzenia w Iran w ciągu najbliższych 2-3 tygodni, deklarując chęć „dokończenia zadania”.

Reakcja rynków finansowych

Ceny ropy Brent wzrosły do 104 dolarów za baryłkę po słowach prezydenta, co wywołało niepokoje na giełdach w Azji.

Kwestia Cieśniny Ormuz

Prezydent USA wezwał sojuszników do samodzielnego zabezpieczenia szlaku, twierdząc, że Ameryka nie potrzebuje ropy płynącej tą drogą.

Sytuacja polityczna w Iranie

Pomimo śmierci kluczowych przywódców, Teheran zaprzecza jakoby prowadził negocjacje o zawieszeniu broni z Waszyngtonem.

Prezydent USA Donald Trump wygłosił w środę, 1 kwietnia 2026 roku, około 20-minutowe telewizyjne orędzie do narodu. Oświadczył w nim, że amerykańskie siły zbrojne „dokończą zadanie” w Iranie, ponieważ „kluczowe cele strategiczne są bliskie realizacji”. Jednocześnie ostrzegł przed nasileniem kampanii bombardowań w ciągu najbliższych dwóch lub trzech tygodni. Przemówienie, transmitowane w czasie największej oglądalności, było pierwszym bezpośrednim wystąpieniem Trumpa do amerykańskiej opinii publicznej od czasu rozpoczęcia wspólnej ofensywy USA i Izraela przeciwko Iranowi – Operacji Epic Fury – która ruszyła 28 lutego 2026 roku, ponad miesiąc przed orędziem. Zamiast ogłosić zakończenie konfliktu lub zwycięstwo, Trump bronił dotychczasowych działań wojennych i zapowiedział kolejne uderzenia.

„„Uderzymy w nich niezwykle mocno w ciągu najbliższych dwóch lub trzech tygodni. Cofniemy ich do epoki kamienia, tam gdzie ich miejsce”.” — Donald Trump via AP News

Orędzie nie uspokoiło rynków finansowych. Po wystąpieniu Trumpa ceny ropy wzrosły o ponad 4 proc., a azjatyckie giełdy odnotowały spadki. Według doniesień LaSexta cena baryłki ropy Brent wzrosła do 104 dolarów. Trump odniósł się do wzrostu cen ropy i zmienności na rynkach, utrzymując jednak, że skutki te będą tymczasowe. Odpowiedzialnością za kryzys energetyczny obarczył Iran i jego blokadę Cieśniny Ormuz. Stwierdził, że Stany Zjednoczone nie potrzebują tej drogi wodnej, gdyż niemal nie importują przez nią ropy, i wezwał kraje sojusznicze do przejęcia odpowiedzialności za zabezpieczenie tego szlaku.

„„Kraje świata, które otrzymują ropę przez Cieśninę Ormuz, muszą same zadbać o ten korytarz. Po prostu go przejąć, chronić i wykorzystywać dla siebie”.” — Donald Trump via Deutsche Welle

Ofensywa USA i Izraela przeciwko Iranowi rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. Według doniesień El Periódico, wśród prominentnych irańskich osobistości zabitych podczas konfliktu znaleźli się najwyższy przywódca ajatollah Ali Chamenei, Ali Laridżani – sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego – oraz ministrowie obrony i wywiadu, Aziz Nasirzadeh i Esmail Chatib. Mimo tych strat struktura instytucjonalna Iranu nadal funkcjonuje, a Gwardia Rewolucyjna i inne organy publicznie zaprzeczają prowadzeniu jakichkolwiek negocjacji z Waszyngtonem.

Trump potwierdza śmierć 13 amerykańskich żołnierzy Podczas wystąpienia Trump przyznał, że w kampanii irańskiej zginęło 13 (żołnierzy) — amerykańskich wojskowych. Ich ofiarę przedstawił jako powód do kontynuowania działań, a nie wycofania się. Stwierdził, że rodziny poległych żołnierzy zachęcały go do „dokończenia zadania” i obiecał uczynić to „bardzo szybko”. Prezydent przywołał kalendarium przeszłych amerykańskich zaangażowań militarnych – w tym I i II wojnę światową, Koreę, Wietnam oraz Irak – zwracając uwagę, że kampania w Iranie trwa zaledwie 32 dni, co miało być apelem o cierpliwość opinii publicznej. Trump twierdził, że USA zniszczyły irańską marynarkę wojenną, siły powietrzne, program rakietowy oraz infrastrukturę nuklearną, a obecnie „demontują zdolność reżimu do zagrażania Ameryce i projekcji siły poza granice kraju”. Nie odniósł się do ewentualnego wysłania do Iranu wojsk lądowych ani nie wspomniał o terminie 6 kwietnia, który wcześniej wyznaczył Teheranowi na otwarcie Cieśniny Ormuz. W przemówieniu pominął także kwestię trwających negocjacji, mimo że wcześniej tego samego dnia sugerował, jakoby Iran prosił o zawieszenie broni – czemu Teheran szybko zaprzeczył.

Iran zaprzecza rozmowom o rozejmie; list otwarty Pezeszkiana Irański rząd, działający pod egidą Tymczasowej Rady Przywództwa, w skład której wchodzi prezydent Masud Pezeszkian, odrzucił twierdzenia Trumpa o „nowym reżimie” w Teheranie dążącym do porozumienia. Kilka godzin przed orędziem Trumpa, Pezeszkian opublikował list otwarty w języku angielskim i perskim, skierowany do społeczeństwa amerykańskiego, w którym kwestionował zasadność wojny.

„„Czy hasło 'Ameryka przede wszystkim' jest dziś częścią priorytetów rządu USA? Zachęcam Państwa do spojrzenia poza mechanizmy dezinformacji”.” — Masoud Pezeshkian via eldiario.es

Nienazwany irański urzędnik zasygnalizował jednak pewną otwartość na negocjacje, stwierdzając, że „kontynuowanie ścieżki konfrontacji jest bardziej bezcelowe i kosztowne niż kiedykolwiek”, jak podaje eldiario.es. Trump w swoim przemówieniu nie wspomniał o liście Pezeszkiana ani nie odniósł się do wielokrotnych zaprzeczeń irańskich urzędników w sprawie rozmów o rozejmie. Według Publico, Trump zrezygnował podczas orędzia z wyraźnego wymieniania zmiany reżimu jako celu wojennego, twierdząc, że „nigdy nie było to celem”, mimo wielokrotnych deklaracji w tym duchu w ciągu ostatniego miesiąca. Iran posiada podobno ponad 400 (kilogramów) — wysoko wzbogaconego uranu według ocen wywiadu USA, choć amerykańskie agencje wywiadowcze oceniły, że Teheran niekoniecznie znajduje się u progu produkcji broni jądrowej.

Krytyka sojuszników z NATO i pochwały dla partnerów z Zatoki Trump skierował ostre słowa pod adresem sojuszników z NATO za brak udziału w zabezpieczaniu Cieśniny Ormuz, wzywając ich do „odnalezienia w sobie odwagi”, jednocześnie podkreślając, że USA nie potrzebują ich pomocy. Wymienił z nazwy i podziękował za wsparcie Izraelowi, Arabii Saudyjskiej, Katarowi, Zjednoczonym Emiratom Arabskim, Kuwejtowi i Bahrajnowi. Głównymi postaciami zarządzającymi działaniami wojennymi u boku Trumpa są sekretarz obrony Pete Hegseth oraz sekretarz stanu i pełniący obowiązki doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego Marco Rubio. Przemówienie spotkało się z krytyką analityków cytowanych przez El Confidencial, którzy zauważyli, że irańska marynarka i lotnictwo nigdy nie były trzonem sił zbrojnych tego kraju, a pierwotnie zakładane cele zmiany reżimu i pełnej neutralizacji programu nuklearnego nie zostały osiągnięte. Specjalista Vali Nasr, profesor z Uniwersytetu Johnsa Hopkinsa, opisał w El Confidencial perspektywę irańskiej teokracji na ten konflikt jako „bitwę ostateczną”, na którą kraj ten przygotowywał się od dziesięcioleci. Według France 24, na kilka godzin przed orędziem Trumpa, irańskie pociski uderzyły w Dubaj w Zjednoczonych Emiratach Arabskich oraz w terytorium Izraela.

Kluczowe wydarzenia w konflikcie USA-Iran: — ; — ; — ; —

Mentioned People

  • Donald Trump — 47. prezydent Stanów Zjednoczonych
  • Masoud Pezeshkian — dziewiąty prezydent Iranu, urzędujący od 2024 roku
  • Marco Rubio — 72. sekretarz stanu USA i pełniący obowiązki doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego
  • Pete Hegseth — 29. sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych
  • Ali Larijani — sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu

Sources: 15 articles