Prezydent Donald Trump poinformował w środę o prośbie nowego Najwyższego Przywódcy Iranu o zawieszenie broni, grożąc jednocześnie sprowadzeniem kraju do „epoki kamienia”, jeśli Cieśnina Ormuz pozostanie zamknięta. Wojna, trwająca od 28 lutego pod kryptonimem Operacja Epic Fury, pochłonęła już ponad 3000 ofiar.

Prośba o zawieszenie broni

Nowy przywódca Iranu poprosił o rozejm w piątym tygodniu wojny, jednak Trump uzależnia go od odblokowania Cieśniny Ormuz.

Groźba wobec NATO

Donald Trump i Marco Rubio ostrzegają przed rewizją sojuszu NATO w związku z brakiem wsparcia ze strony kluczowych europejskich sojuszników.

Cele strategiczne USA

Prezydent USA zapowiada chęć przejęcia kontroli nad irańską ropą na wyspie Chark i możliwy powrót do uderzeń punktowych po wycofaniu wojsk.

Sytuacja rynkowa

Od początku Operacji Epic Fury cena ropy Brent wzrosła o 40%, osiągając poziom 104 USD za baryłkę.

Prezydent Donald Trump oświadczył w środę, że nowo mianowany Najwyższy Przywódca Iranu poprosił o zawieszenie broni. Jednocześnie zagroził, że doprowadzi do zniszczenia kraju, jeśli Cieśnina Ormuz nie zostanie ponownie otwarta. Trump przygotowuje się obecnie do orędzia do narodu w związku z konfliktem, który wkroczył w piąty tydzień. Na platformie Truth Social prezydent napisał, że syn zmarłego ajatollaha Alego Chameneiego – zabitego w pierwszych uderzeniach konfliktu – wystosował prośbę o wstrzymanie działań wojennych. „Rozważymy to, gdy Cieśnina Ormuz będzie otwarta i wolna od zagrożeń. Do tego czasu będziemy spychać Iran w niebyt lub, jak to się mówi, z powrotem do epoki kamienia” – napisał Trump. Wojna rozpoczęta przez Stany Zjednoczone i Izrael 28 lutego pod nazwą Operacja Epic Fury, spowodowała już śmierć ponad 3000 osób, wynika z danych Associated Press. W środę Trump przekazał również agencji Reuters, że USA „dość szybko” wycofają się z Iranu, zachowując możliwość punktowych uderzeń w razie potrzeby.

Rubio ostrzega przed rewizją sojuszu NATO Sekretarz stanu Marco Rubio, pełniący również funkcję p.o. doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego, stwierdził we wtorek, że Waszyngton widzi już „linię mety” konfliktu, choć zastrzegł, że nie nastąpi to natychmiast. Rubio w programie „Hannity” w telewizji Fox News dodał, że między Iranem a USA trwa wymiana komunikatów, a w przyszłości możliwe jest bezpośrednie spotkanie obu stron. Sformułował on również ostrzeżenie pod adresem sojuszu transatlantyckiego, zapowiadając konieczność ponownego zbadania relacji z NATO po zakończeniu wojny. Europejscy sojusznicy, w tym Francja i Włochy, odmówili wsparcia operacji ofensywnych oraz nie udostępnili USA baz i przestrzeni powietrznej. „„Obawiam się, że będziemy musieli sprawdzić, czy sojusz, który dobrze służył temu krajowi, nadal spełnia swoje zadanie, czy stał się drogą jednokierunkową. Ameryka musi bronić Europy, ale gdy sami potrzebujemy pomocy sojuszników, odmawia nam się dostępu do baz i przelotów”.” — Marco Rubio via Reuters Sekretarz obrony Pete Hegseth podał oddzielnie, że rozmowy z Iranem trwają, ale USA są gotowe do kontynuowania wojny, jeśli Teheran nie spełni warunków.

Atak Iranu na tankowiec i groźby wobec amerykańskich firm Iran nie wykazuje oznak ustępstwa; według Associated Press, w środę rano zaatakowano tankowiec u wybrzeży Kataru oraz lotnisko w Kuwejcie. Izrael przeprowadził z kolei uderzenia w Libanie, w których w Bejrucie zginęło co najmniej pięć osób. Irańska Straż Rewolucyjna zagroziła we wtorek atakami na 18 dużych amerykańskich firm, w tym Microsoft, Google, Apple, Intel, IBM, Tesla i Boeing. Pytany o te groźby Trump stwierdził, że Iranowi „niewiele już zostało, czym mógłby grozić”. Generał Dan Caine, przewodniczący Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, poinformował, że siły USA zniszczyły kluczowe irańskie zakłady produkcyjne i ponad 150 jednostek morskich. Minister spraw zagranicznych Iranu, Abbas Aragczi, przyznał w Al Jazeerze, że otrzymał bezpośrednie wiadomości od specjalnego wysłannika USA Steve’a Witkoffa, choć zaznaczył, że nie stanowią one oficjalnych negocjacji.

40% (wzrostu) — ceny ropy Brent od wybuchu wojny 28 lutego

2026-02-28: 74, 2026-04-01: 104

Trump rozważa przejęcie irańskiej ropy i wyjście z NATO Sytuacja dyplomatyczna pozostaje niejasna. USA przedstawiły 15-punktowy plan rozejmu, a Iran odpowiedział 5-punktową kontrpropozycją zakładającą utrzymanie suwerenności nad Cieśniną Ormuz. Trump zasugerował, że wojna może wygasnąć bez formalnego porozumienia, jeśli Iran zostanie pozbawiony możliwości szybkiego uzyskania broni jądrowej. Prezydent stwierdził też, że po konflikcie USA „nie będą miały nic wspólnego” z Cieśniną Ormuz, a odpowiedzialność za jej drożność spadnie na kraje importujące energię, jak Francja. Według ekspertów cytowanych przez „The Guardian”, Trump planuje przejęcie kontroli nad terminalem eksportowym na wyspie Chark, aby „zabrać ropę Iranowi”. W rozmowie z Reutersem Trump dodał, że rozważa ogłoszenie w wieczornym orędziu ewentualnego wycofania USA z NATO. Tysiące żołnierzy piechoty morskiej otrzymało rozkaz udania się w region, co analitycy wiążą z przygotowaniami do ataku na wyspę Chark, choć wymagałoby to przepłynięcia przez Cieśninę Ormuz, którą Iran grozi zaminować.

Cieśnina Ormuz jest jednym z najważniejszych punktów tranzytowych energii na świecie. Przez ten akwen przechodzi około 20% światowych dostaw ropy. Konflikt rozpoczął się 28 lutego 2026 r. od operacji Epic Fury, w której zginął Ali Chamenei. Jego syn, Modżtaba Chamenei, został mianowany Najwyższym Przywódcą 9 marca 2026 r.

Propozycje zawieszenia broni (stan na 1 kwietnia 2026): Plan USA (before: Propozycja 15-punktowa, after: Obejmuje żądanie otwarcia Cieśniny Ormuz); Odpowiedź Iranu (before: Kontrpropozycja 5-punktowa, after: Obejmuje zachowanie suwerenności nad cieśniną)

Mentioned People

  • Donald Trump — 47. prezydent Stanów Zjednoczonych
  • Marco Rubio — 72. sekretarz stanu USA i pełniący obowiązki doradcy ds. bezpieczeństwa narodowego
  • Mojtaba Khamenei — Najwyższy Przywódca Iranu od marca 2026 r.
  • Pete Hegseth — 29. sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych

Sources: 68 articles