Włochy odmówiły USA zgody na lądowanie maszyn w Sigonelli

Minister obrony Włoch Guido Crosetto kilka dni temu odmówił kilku amerykańskim samolotom wojskowym prawa do lądowania w bazie lotniczej Sigonella na Sycylii, blokując loty, które zmierzały na Bliski Wschód w związku z trwającą wojną w Iranie, poinformowały w wtorek źródła zaznajomione ze sprawą, potwierdzając tym samym materiał opublikowany przez włoską gazetę Corriere della Sera. Odmowa zapadła po tym, jak włoskie władze dowiedziały się o planach lotu maszyn — przewidujących postój w Sigonelli przed dalszym lotem na Bliski Wschód — dopiero wtedy, gdy samoloty były już w powietrzu, bez wcześniejszego wniosku o zgodę ani konsultacji z władzami wojskowymi Włoch. Szef Sztabu Obrony generał Luciano Portolano skontaktował się bezpośrednio z Crosetto, aby poinformować go o sytuacji i poprosić o decyzję. Portolano przekazał następnie odmowę dowództwu USA, jasno stwierdzając, że samoloty nie mogą wylądować w Sigonelli, ponieważ nie uzyskano zgody i nie przeprowadzono wcześniejszych konsultacji. Rząd Włoch utrzymuje od początku wojny w Iranie, że siły USA mogą nadal korzystać z włoskich baz do zwykłych operacji i lotów logistycznych na podstawie obowiązującego traktatu dwustronnego, ale każde użycie wykraczające poza ten zakres wymaga zgody parlamentu. O decyzji przesądziły naruszenie procedur i ograniczenia traktatoweKontrole przeprowadzone przez włoski Sztab Obrony potwierdziły, że sporne loty nie mieściły się w kategorii zwykłych misji logistycznych, które są automatycznie objęte porozumieniami dwustronnymi między Włochami a Stanami Zjednoczonymi. Jak podała Corriere della Sera, samoloty podlegały też ograniczeniom operacyjnym — w wojskowej terminologii określanym jako „zastrzeżenia” — które uniemożliwiają korzystanie z baz sojuszników poza ściśle określonymi warunkami, z wyjątkiem sytuacji nadzwyczajnych, co dodatkowo wzmacniało włoską argumentację. Połączenie nieprawidłowości proceduralnej i operacyjnego charakteru lotów sprawiło, że Crosetto nie miał podstawy prawnej, by wydać zgodę z mocą wsteczną. Premier Giorgia Meloni i Crosetto już po wybuchu działań zbrojnych przeciwko Iranowi 28 lutego 2026 roku publicznie oświadczyli, że każde użycie włoskich baz wykraczające poza normalne operacje wymagałoby głosowania w parlamencie. Decyzję utrzymywano w tajemnicy przez kilka dni, zanim potwierdzono ją 31 marca. Według Berliner Zeitung nie było od razu dostępnego oficjalnego stanowiska rządu USA w tej sprawie. Hiszpania wcześniej zamknęła bazy i przestrzeń powietrzną dla lotów związanych z wojną w IranieOdmowa Włoch wpisuje się w szerszy europejski opór wobec amerykańskich operacji wojskowych związanych z wojną w Iranie. Hiszpania już na początku marca 2026 roku zakazała wykorzystywania swoich baz wojskowych do ataków na Iran, a premier Pedro Sánchez określił naloty jako naruszenie prawa międzynarodowego. Szef hiszpańskiej dyplomacji José Manuel Albares powiedział w radiu Cadena Ser, że sprzeciw Hiszpanii wobec wojny pozostaje jasny i jednoznaczny. Madryt później zaostrzył swoje stanowisko, zamykając przestrzeń powietrzną dla lotów wojskowych związanych z operacjami przeciwko Iranowi, co objęło zarówno samoloty USA, jak i innych państw NATO. Jak podał hiszpański dziennik El País, ograniczenia te zmusiły amerykańskie wojsko do zmiany tras maszyn i przeniesienia ich do innych miejsc, w tym do baz w Wielkiej Brytanii i Niemczech. Prezydent USA Donald Trump zareagował publicznie, sugerując możliwe konsekwencje gospodarcze dla Hiszpanii. W Białym Domu powiedział, że Stany Zjednoczone mogą zakończyć wszelkie interesy z Hiszpanią, jeśli Madryt nie zmieni stanowiska, podała Berliner Zeitung. Sigonella już wcześniej była punktem zapalnym między Rzymem a WaszyngtonemBaza Sigonella już wcześniej była centrum sporu dyplomatycznego między Włochami a Stanami Zjednoczonymi. Jak podał Tgcom24, już w 1985 roku, za czasów premiera Bettina Craxiego i prezydenta USA Ronalda Reagana, baza stała się osią kryzysu dyplomatycznego. Obecny incydent pokazuje, że Rzym domaga się wcześniejszych konsultacji przed prowadzeniem operacji wojskowych z jego terytorium, także przez najbliższych sojuszników. Wojna w Iranie, która rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku po skoordynowanych amerykańsko-izraelskich atakach, wywiera rosnącą presję na europejskich członków NATO, by określili granice współpracy z wojskową kampanią Waszyngtonu. Jak wynika z informacji kręgów rządowych w Rzymie, cytowanych przez Berliner Zeitung, decyzja Włoch sygnalizuje, że Waszyngton nie może automatycznie liczyć na wsparcie europejskich partnerów dla swoich działań na Bliskim Wschodzie. Baza Sigonella od dekad pozostaje wrażliwym punktem w relacjach amerykańsko-włoskich. W 1985 roku starcie włoskich i amerykańskich sił w bazie — po porwaniu statku wycieczkowego Achille Lauro — doprowadziło do kryzysu dyplomatycznego między Rzymem a Waszyngtonem za rządów premiera Bettina Craxiego. Obecna wojna w Iranie rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku, gdy Stany Zjednoczone i Izrael przeprowadziły skoordynowane ataki na terytorium Iranu. Włochy i Hiszpania są członkami NATO, a kolektywny mechanizm obronny sojuszu nie nakłada automatycznie na członków obowiązku wspierania operacji ofensywnych prowadzonych poza formalną strukturą dowodzenia NATO.