Trump dał Iranowi pięć dni na rozmowy i wstrzymał dalszą eskalację

Prezydent USA Donald Trump wyznaczył pięciodniowe okno na możliwe negocjacje dotyczące bezpieczeństwa z Iranem, odsuwając w czasie dalszą eskalację militarną i mówiąc dziennikarzom, że Teheran chce „zawrzeć porozumienie”, które miałoby zakończyć wojnę. Tak wynika z relacji Focus oraz z wyników wyszukiwania Reutersa i AP News.

Stany Zjednoczone i Izrael rozpoczęły 28 lutego 2026 roku operację Epic Fury przeciwko Iranowi. W pierwszych uderzeniach zginął najwyższy przywódca Ali Khamenei. Następnie 9 marca 2026 roku Iran wyznaczył na jego następcę Mojtabę Khameneiego, syna poprzedniego najwyższego przywódcy. Konflikt wywołał międzynarodowe obawy o bezpieczeństwo energetyczne, zwłaszcza w odniesieniu do Cieśniny Ormuz, przez którą przechodzi istotna część światowego eksportu ropy. Wysłannik USA Steve Witkoff jest wskazywany jako ważna postać w niejawnych kontaktach z irańskimi partnerami w czasie trwających działań zbrojnych.

Trump ogłosił w poniedziałek pięciodniową przerwę. Powiedział, że Iran ma „jeszcze jedną szansę” na pokój i że między obiema stronami odbyły się rozmowy. Odroczenie nastąpiło po okresie, w którym Waszyngton groził uderzeniami na irańskie cele energetyczne, co oznacza zmianę tonu po stronie administracji. Trump stwierdził, że istnieją „poważne punkty zbieżne”, a rozmowy określił jako „konstruktywne”. Irańscy urzędnicy mieli jednak odrzucać część doniesień o bezpośrednich rozmowach jako „fake news”, co pokazuje, jak kruche jest każde rodzące się porozumienie. Rozbieżność między opisem rozmów przedstawianym przez Waszyngton a publicznymi zaprzeczeniami Teheranu pokazuje, jak trudno przełożyć kontakty zakulisowe na formalne ramy porozumienia.

Egipt, Turcja i Oman pośredniczą między stronami Trzy państwa regionu – Egipt, Turcja i Oman – pełnią rolę mediatorów między Waszyngtonem a Teheranem – podaje Focus. Ich udział sugeruje, że bezpośrednia i formalna dyplomacja między obiema stronami nadal jest politycznie trudna, dlatego potrzebni są pośrednicy, którzy przekazują propozycje i sprawdzają granice akceptowalnych ustępstw po każdej stronie. Oman w przeszłości wielokrotnie służył jako dyskretny kanał kontaktu między Stanami Zjednoczonymi a Iranem w okresach podwyższonego napięcia i wygląda na to, że ponownie odgrywa taką rolę w obecnym konflikcie. Egipt i Turcja wnoszą dodatkowy ciężar polityczny regionu oraz odmienne relacje zarówno z Waszyngtonem, jak i z Teheranem. Jednoczesne wykorzystanie kilku mediatorów może świadczyć o pilności sytuacji, przy czym każde z tych państw może odpowiadać za inny element ewentualnego porozumienia.

Realistyczny scenariusz to zamrożenie konfliktu, a nie pokój Ramy omawianego rozwiązania, jak opisuje je Focus, nie oznaczałyby całościowego porozumienia pokojowego, lecz raczej tymczasowe zamrożenie konfliktu. Zgodnie z proponowanymi warunkami Stany Zjednoczone wstrzymałyby dalszą eskalację militarną, a Iran ograniczyłby swoje kontrataki na cele w państwach Zatoki Perskiej sprzymierzonych z Waszyngtonem. Obie strony mogłyby też uzgodnić częściowe obniżenie napięcia w Cieśninie Ormuz i wokół niej, czyli w jednym z najważniejszych punktów dla światowych dostaw ropy. Taki układ nie rozwiązałby jednak podstawowego sporu między Waszyngtonem a Teheranem i odsunąłby w czasie trudniejsze kwestie dotyczące irańskiego programu jądrowego, wpływów regionalnych oraz przyszłości władz Khameneiego. Pięciodniowe okno daje obu stronom krótki, ale jasno wyznaczony czas na ocenę, czy nawet tak ograniczone ramy są osiągalne. Nie ma potwierdzonych informacji, co stanie się po upływie terminu, jeśli nie dojdzie do porozumienia.

Zmiany stanowiska Trumpa utrudniają kalkulacje sojuszników Decyzja Trumpa o przyznaniu pięciodniowego wytchnienia zapadła po tym, co Focus określił jako „kurs zygzakowaty”. Chodzi o sekwencję gróźb eskalacji, po których następowały przerwy, co utrudniało zarówno sojusznikom, jak i przeciwnikom przewidywanie kolejnego ruchu Waszyngtonu. Z relacji wynika, że Trump wydał ostateczny rozkaz dotyczący operacji przeciw Iranowi po rozmowie z premierem Izraela Benjaminem Netanjahu. To pokazuje, jak silnie amerykańskie decyzje w tym konflikcie były powiązane z kalkulacjami strategicznymi Izraela. Nawet perspektywa tymczasowego zamrożenia konfliktu ma istotne znaczenie dla państw Zatoki Perskiej, które były celem irańskich kontrataków w związku ze swoim zbliżeniem z Waszyngtonem. Częściowe obniżenie napięcia wokół Cieśniny Ormuz przyniosłoby natychmiastową ulgę światowym rynkom energii, pozostającym pod presją od początku konfliktu 28 lutego. Główne pytanie przed upływem terminu pozostaje więc takie, czy pięciodniowe okno doprowadzi do trwalszej przerwy, czy tylko odsunie w czasie kolejną fazę eskalacji.