Sowa z „Harry’ego Pottera” i 39 innych gatunków pod ochroną ONZ

The UN Convention on the Conservation of Migratory Species approved 40 new species for international protection on Sunday, March 29, 2026, at the close of its 15th Conference of the Parties in Campo Grande, Brazil. The newly listed animals span a wide range of taxa, from the snowy owl and the Hudsonian godwit to the great hammerhead shark, the striped hyena, and the giant Brazilian otter. The decision came at the end of a week-long summit held in the Brazilian Pantanal, one of the planet's most biodiverse regions, situated south of the Amazon. The approval was made during the final plenary session of the meeting, which brought together representatives of 133 parties — 132 countries and the European Union.

Sowa śnieżna i kulik hudsoński trafiają na prawnie wiążącą listę ochrony Wśród najważniejszych nowych wpisów na listę znalazły się sowa śnieżna (Bubo scandiacus), znana szerokiej publiczności z sagi o Harrym Potterze, oraz kulik hudsoński (Limosa haemastica), brodziec o długim dziobie, zagrożony wyginięciem, który co roku przebywa 30 000 kilometrów wzdłuż obu Ameryk. Dopisano także żarłacza białopłetwego (Sphyrna mokarran), hienę pręgowaną (Hyaena hyaena) oraz wydrę olbrzymią brazylijską (Pteronura brasiliensis). CMS to konwencja prawnie wiążąca, co oznacza, że wszystkie 133 strony mają obowiązek chronić wpisane gatunki uznane za zagrożone wyginięciem, chronić i odtwarzać ich siedliska, ograniczać przeszkody w migracji oraz współpracować z innymi państwami zasięgu. Konwencja obejmuje gatunki, które w cyklu życia przekraczają granice państwowe, dlatego skuteczna ochrona wymaga współpracy międzynarodowej. Wpisanie 40 nowych gatunków podczas jednej sesji oznacza wyraźne rozszerzenie zakresu konwencji.

40 (gatunków) — nowych gatunków wędrownych wpisanych na międzynarodową listę ochrony

COP15 CMS — najważniejsze wydarzenia: — ; — ; —

Prawie połowa chronionych gatunków już notuje spadek liczebności Szczyt odbył się w cieniu niepokojących danych o stanie wędrownej fauny na świecie. Raport opublikowany tuż przed COP15 wykazał, że 49 (%) — gatunków z listy CMS notuje spadek liczebności — prawie połowa wszystkich gatunków ujętych w CMS wykazuje tendencję spadkową, a niemal co czwarty jest globalnie zagrożony wyginięciem. Osobny raport, opublikowany we wtorek po otwarciu szczytu, ostrzegł przed „załamaniem” migracji niezbędnych do przetrwania gatunków ryb słodkowodnych, takich jak węgorze, wskazując na degradację siedlisk, przełowienie i budowę tam. Według tej analizy niszczenie siedlisk, nadmierne połowy i zanieczyszczenie wód od Amazonki po Dunaj zagrażają setkom gatunków, których wędrówki wzdłuż największych rzek świata pozostają w dużej mierze niezauważone. Raporty sprawiły, że negocjacje w tym tygodniu zyskały pilny charakter, a dane samej konwencji pokazują, że dotychczasowe ramy ochrony nie odwróciły jeszcze spadku liczebności objętych nią gatunków.

„Ta konwencja przypomina nam o prostym, ale ważnym przesłaniu: migracje są naturalne. Przekraczając kontynenty i łącząc odległe ekosystemy, te gatunki pokazują, że natura nie zna granic między państwami” — Luiz Inácio Lula da Silva via Ouest France

Brazylia organizuje dwa unijne szczyty ekologiczne jeden po drugim Prezydent Brazylii Luiz Inácio Lula da Silva, który otworzył szczyt tydzień przed jego zakończeniem, przedstawił spotkanie jako element odpowiedzialności za planetę. W swoich wystąpieniach zwracał uwagę na ponadpaństwowy charakter ochrony przyrody i na wspólny obowiązek państw do działania. Wybór Campo Grande, w sercu mokradeł Pantanalu, sam w sobie był czytelnym sygnałem — region należy do najbardziej znaczących ekologicznie miejsc na Ziemi i jednocześnie mierzy się z presją ekspansji rolnictwa oraz zmian klimatu. Brazylia gościła też w listopadzie COP30, konferencję ONZ poświęconą klimatowi, w amazońskim mieście Belém, co uczyniło z kraju jeden z głównych ośrodków światowego zarządzania polityką środowiskową w tym okresie. Organizacja dwóch dużych szczytów ekologicznych ONZ jeden po drugim potwierdziła pozycję Brazylii jako ważnego uczestnika międzynarodowej dyplomacji ochrony przyrody.

Konwencja o ochronie wędrownych gatunków dzikich zwierząt, znana także jako Konwencja Bońska, to międzynarodowe porozumienie zawarte pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych, którego celem jest ochrona gatunków wędrownych w całym ich zasięgu. To jedno z nielicznych prawnie wiążących globalnych ram poświęconych wprost wędrownej faunie, wymagające od państw sygnatariuszy ochrony wymienionych gatunków i współpracy ponad granicami państw. Konwencja obejmuje gatunki migrujące przez granice jurysdykcyjne państw lub poza nie, uznając, że skuteczna ochrona wymaga koordynacji między wszystkimi krajami w zasięgu danego gatunku. 15. Konferencja Stron, która odbyła się w Campo Grande w marcu 2026 roku, była najnowszym z serii okresowych spotkań, podczas których strony przeglądają załączniki konwencji i przyjmują nowe środki ochrony.