NSA oddala skargi kasacyjne rządu w sprawie poświadczeń Sławomira Cenckiewicza

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił w środę skargi kasacyjne rządu, podtrzymując wyroki sądów niższej instancji, które uchyliły decyzję o cofnięciu poświadczeń bezpieczeństwa Sławomirowi Cenckiewiczowi, szefowi Biura Bezpieczeństwa Narodowego. Wyrok NSA kończy sądowoadministracyjny etap sporu, który rozpoczął się w lipcu 2024 roku. Wówczas generał Jarosław Stróżyk, szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, cofnął Cenckiewiczowi uprawnienia do dostępu do informacji niejawnych krajowych i międzynarodowych. Decyzję tę utrzymał w mocy Prezes Rady Ministrów jako organ drugiej instancji, po czym Cenckiewicz skierował sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w listopadzie 2024 roku, który orzekł na jego korzyść. Oddalenie skarg kasacyjnych Kancelarii Prezesa Rady Ministrów przez NSA oznacza brak możliwości dalszego odwołania w systemie sądownictwa administracyjnego. Pełnomocnik Cenckiewicza, ppłk Alicja Kurek, potwierdziła na antenie Telewizji Republika, że wyrok jest prawomocny i niepodważalny.

Spór o poświadczenia bezpieczeństwa Cenckiewicza toczył się na tle szerszego konfliktu politycznego między urzędem prezydenckim a koalicją rządową premiera Donalda Tuska, która objęła władzę w grudniu 2023 roku. BBN stanowi zaplecze organizacyjne Rady Bezpieczeństwa Narodowego i działa pod zwierzchnictwem Prezydenta RP. Cenckiewicz, historyk i urzędnik państwowy, został mianowany szefem BBN w 2025 roku przez prezydenta Karola Nawrockiego. Cofnięcie mu poświadczeń w lipcu 2024 roku w praktyce sparaliżowało jego zdolność do wykonywania kluczowych obowiązków służbowych na okres około ośmiu miesięcy.

Cenckiewicz ogłasza zwycięstwo i żąda dymisji Stróżyka Cenckiewicz wydał oświadczenie, w którym uznał wyrok NSA za ostateczne potwierdzenie, że odebranie mu uprawnień stanowiło rażące naruszenie prawa. „Moje zwycięstwo przed NSA to ostateczne potwierdzenie, że działania podjęte wobec mnie w lipcu 2024 r. stanowiły rażące naruszenie prawa” — Sławomir Cenckiewicz via Gazeta Prawna Zarzucił SKW, prokuraturze oraz opisanemu przez niego systemowi przecieków medialnych bycie instrumentami walki politycznej skierowanej przeciwko niemu i instytucjom prezydenckim. Cenckiewicz wskazał gen. Stróżyka jako bezpośredniego organizatora bezprawnych działań i wezwał go do natychmiastowej dymisji z funkcji szefa SKW, argumentując, że sądy dwóch instancji uznały jego działania za nielegalne. Skierował również krytykę pod adresem ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza, pod którego nadzorem znajduje się SKW, wzywając do odwołania Stróżyka. Występując w Telewizji Republika, Cenckiewicz opisał kampanię przeciwko sobie jako próbę zniszczenia mu życia i wykluczenia z sfery publicznej, twierdząc, że wrażliwe informacje z postępowań SKW były przekazywane sprzyjającym mediom. Doradca prezydenta Błażej Poboży poparł to stanowisko, nazywając cofnięcie poświadczeń elementem walki z obozem prezydenckim i osobistą zemstą Donalda Tuska. „Profesor Cenckiewicz nigdy nie stracił dostępu do informacji niejawnych. To element walki z obozem prezydenckim i osobista zemsta Donalda Tuska za ujawnienie faktów obciążających to środowisko” — Błażej Poboży via wpolityce.pl

Rząd utrzymuje, że nowa procedura weryfikacyjna jest konieczna Przedstawiciele rządu stanowczo sprzeciwili się interpretacji, według której wyrok NSA automatycznie przywraca Cenckiewiczowi uprawnienia. Jacek Dobrzyński, rzecznik Ministra-Koordynatora Służb Specjalnych, oświadczył, że oddalenie skarg kasacyjnych obliguje SKW jedynie do przeprowadzenia nowej kontrolnej procedury sprawdzającej zgodnie z wytycznymi sądu, a Cenckiewicz obecnie nie posiada dostępu do tajemnic. Wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk w programie „Fakty po Faktach” w TVN24 określił żądanie dymisji Stróżyka jako absurdalne, zaznaczając, że odwołanie musiałoby mieć merytoryczne podstawy. Tomczyk ujawnił również, że na Cenckiewiczu ciążą zarzuty w związku z rzekomym ujawnieniem planów obronnych o kryptonimie „Warta”, które według wiceministra krążą obecnie na rosyjskich forach internetowych; dodał, że działanie to miało charakter kampanii partyjnej. Tomczyk stwierdził, że ostateczna decyzja w sprawie dostępu do informacji niejawnych należy do Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Ekspert prawny cytowany przez „Rzeczpospolitą” wyjaśnił, że wyrok sądu faktycznie cofa sprawę do punktu wyjścia w SKW, która musi teraz wydać nową decyzję merytoryczną — albo umorzyć postępowanie, co przywróci dostęp, albo wydać nową decyzję o cofnięciu poświadczeń, jeśli uzna, że Cenckiewicz nie daje rękojmi zachowania tajemnicy.

Pismo ABW ostrzega przed odpowiedzialnością za udostępnianie tajemnic Cenckiewiczowi ABW skierowała pismo bezpośrednio do Biura Bezpieczeństwa Narodowego krótko po ogłoszeniu wyroku NSA, ostrzegając, że jakiekolwiek ujawnienie informacji niejawnych Cenckiewiczowi będzie, w ocenie agencji, rażącym naruszeniem przepisów i może skutkować odpowiedzialnością karną osób udostępniających takie dane. „Jakiekolwiek udostępnienie informacji niejawnych Panu Sławomirowi Cenckiewiczowi będzie w ocenie ABW rażącym naruszeniem przepisów, co może również skutkować odpowiedzialnością karną osób udostępniających informacje niejawne wyżej wymienionej osobie” — Sławomir Cenckiewicz via Niezalezna.pl Cenckiewicz opisał otrzymanie pisma około godziny 15:00 w dniu ogłoszenia wyroku, uznając to za sygnał, że jego przełożeni obawiali się jego natychmiastowego wystąpienia o dostęp do kancelarii tajnych. Pismo informowało również o wszczęciu nowej procedury sprawdzającej w celu ustalenia, czy Cenckiewicz daje rękojmię zachowania tajemnicy, choć sam zainteresowany stwierdził, że nie wie, na jakich nowych faktach miałaby się ona opierać. Analiza prawna „Rzeczpospolitej” wskazuje na nową okoliczność, której nie było na początku sprawy: udział Cenckiewicza w lutowym posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Szefowa Kancelarii Prezydenta udzieliła mu wówczas jednorazowej zgody na dostęp do materiałów o klauzuli „poufne”, mimo wiedzy o toczącym się postępowaniu sprawdzającym. Zdaniem eksperta, okoliczność ta mogłaby stanowić samodzielną podstawę do ponownego cofnięcia poświadczeń, a rzeczywisty spór rozstrzygnie się w toku procedur administracyjnych w SKW, a nie na forum publicznym. Sytuacja pozostaje zatem nierozwiązana w wymiarze praktycznym — obóz prezydencki ogłasza sukces prawny, podczas gdy strona rządowa podtrzymuje, że dostęp do tajemnic państwowych pozostaje zawieszony do czasu wydania nowej decyzji.

Spór o poświadczenia bezpieczeństwa Sławomira Cenckiewicza: — ; — ; — ; —