Donald Trump zapowiada przełomowe rozmowy przywódców Izraela i Libanu

Prezydent USA Donald Trump ogłosił na platformie Truth Social, że liderzy Izraela i Libanu porozmawiają ze sobą po raz pierwszy od około 34 lat. Rozmowa ma odbyć się w czwartek 16 kwietnia lub w piątek 17 kwietnia 2026 roku. Trump napisał, że celem kontaktu jest „stworzenie przestrzeni oddechu między Izraelem a Libanem”, nie sprecyzował jednak, o których liderów chodzi, gdzie miałoby dojść do spotkania ani w jakim formacie. Izraelska minister ds. innowacji Gila Gamliel potwierdziła, że premier Benjamin Netanjahu ma rozmawiać z libańskim prezydentem Michelem Aounem. Jednak przedstawiciel rządu Libanu przekazał agencjom AFP i Al Jazeera, że Bejrut „nie posiada wiedzy o planowanych kontaktach ze stroną izraelską” i „nie został o tym poinformowany oficjalnymi kanałami”. Do czwartkowego poranka ani Netanjahu, ani premier Libanu Nawaf Salam nie odnieśli się publicznie do tych doniesień.

Rozmowy w Waszyngtonie przełamały wieloletnią ciszę Zapowiedź Trumpa nastąpiła po pierwszych od dziesięcioleci bezpośrednich rozmowach dyplomatycznych między Izraelem a Libanem, które odbyły się w Waszyngtonie we wtorek 14 kwietnia 2026 roku. Doszło wówczas do spotkania twarzą w twarz ambasadorów obu państw. W sesji trwającej około dwóch godzin udział wzięli ambasador Izraela Yechiel Leiter oraz ambasador Libanu Nada Hamadeh Moawad. Departament Stanu USA poinformował, że spotkanie nie przyniosło natychmiastowego porozumienia. Sekretarz Stanu USA Marco Rubio opisał rozmowy w Waszyngtonie jako „historyczną szansę”. Ambasador Leiter określił sesję mianem „wspaniałej wymiany zdań” i stwierdził, że rząd libański jasno dał do zrozumienia, iż „nie chce być dłużej okupowany przez Hezbollah”. Ambasador Moawad uznała rozmowy za „konstruktywne”, ale wezwała do zawieszenia broni, powrotu osób przesiedlonych oraz podjęcia działań w celu rozwiązania kryzysu humanitarnego, jak podał dziennik Guardian. Obie strony zgodziły się co do zasady na kontynuowanie bezpośrednich negocjacji, choć ich merytoryczna treść pozostaje przedmiotem sporu.

„„Rząd libański jasno dał do zrozumienia, że nie chce być dłużej okupowany przez Hezbollah”” — Yechiel Leiter via AP

Ostatnie bezpośrednie rozmowy między przywódcami Izraela i Libanu miały miejsce podczas konferencji w Madrycie w 1991 roku, według informacji NOS. Dwustronne negocjacje pokojowe trwały do 1993 roku, po czym dochodziło jedynie do pośrednich konsultacji. Obecna eskalacja nastąpiła po rozpoczęciu operacji Epic Fury 28 lutego 2026 roku, kiedy Izrael i Stany Zjednoczone rozpoczęły ataki militarne na Iran. Wspierany przez Iran Hezbollah wznowił ataki na Izrael, co wywołało intensywne izraelskie uderzenia na Liban. 8 kwietnia 2026 roku ogłoszono zawieszenie broni między USA a Iranem, jednak Izrael utrzymał stanowisko, że umowa nie obejmuje Libanu i kontynuował tam operacje wojskowe.

Hezbollah odrzuca rozmowy, Netanjahu rozszerza strefę buforową Hezbollah nie był reprezentowany podczas rozmów w Waszyngtonie, mimo że jego skrzydło polityczne zasiada w libańskim rządzie. Wysoki rangą przedstawiciel Hezbollahu, Wafiq Safa, oświadczył, że grupa nie będzie czuła się związana wynikami negocjacji. Hezbollah domaga się powrotu do ram zawieszenia broni z 2024 roku, wynegocjowanych pośrednio przez USA, Francję i misję ONZ UNIFIL. Tymczasem Netanjahu w telewizyjnym wystąpieniu stwierdził, że celami Izraela w negocjacjach są rozbrojenie Hezbollahu oraz „pokój poprzez siłę”. Polecił również Siłom Obronnym Izraela dalszą rozbudowę strefy bezpieczeństwa w południowym Libanie. Żołnierze operujący na południe od rzeki Litani otrzymali rozkaz walki z każdym członkiem Hezbollahu w tej strefie. Prawicowy minister finansów Bezalel Smotrich ostrzegł, że południowy Bejrut „doświadczy zniszczeń podobnych do Gazy”, a minister obrony Israel Katz przekonywał, że na południu Libanu „nie może być domów ani osiedli”. Izraelskie media podają, że rząd nie zamierza wstrzymywać ataków mimo próśb rządu Libanu, choć pod naciskiem USA ograniczono uderzenia na Bejrut.

Blisko 2200 ofiar w Libanie, nadzieje na pokój wciąż kruche Liczba ofiar w Libanie gwałtownie wzrosła od czasu eskalacji konfliktu po atakach na Iran z 28 lutego. Libańskie władze poinformowały, że w ciągu około sześciu tygodni walk zginęło prawie 2200 (osób) — zabitych w Libanie w ciągu około sześciu tygodni konfliktu. Duża część południowego Libanu jest w ruinie, a infrastruktura krytyczna została zniszczona. Według NOS, izraelska armia przeprowadziła w samą środę 15 kwietnia 200 ataków na Liban. Al Jazeera poinformowała, że w środowych nalotach zginęło czterech pracowników organizacji pomocowych. Libańscy urzędnicy przekazali dziennikowi Financial Times, że ogłoszenie zawieszenia broni spodziewane jest „wkrótce”. Wysoki urzędnik administracji Trumpa powiedział tej samej gazecie, że prezydent USA „z zadowoleniem przyjąłby” zakończenie walk. Iran i Pakistan, który występuje w roli mediatora, nalegają, aby Liban został objęty ramami rozejmu uzgodnionego między Teheranem a Waszyngtonem 8 kwietnia – stanowisko to zostało odrzucone zarówno przez Izrael, jak i USA. Ramowa koncepcja Porozumień Abrahamowych została przywołana przez wysokiego rangą dyplomatę USA w rozmowie z Israel Hayom jako długofalowy cel negocjacji – z ewentualnym dołączeniem Libanu do procesu normalizacji. Jak dotąd żaden libański urzędnik nie poparł tego dążenia.

Kluczowe wydarzenia w dyplomacji Izrael-Liban, 2026: — ; — ; — ; —