Niemieckie instytuty tną prognozy PKB. Wojna w Iranie uderza w gospodarkę

Wiodące niemieckie instytuty ekonomiczne obniżyły o połowę prognozę wzrostu dla kraju na rok 2026. 1 kwietnia 2026 r. ogłoszono korektę przewidywanego wzrostu produktu krajowego brutto z 1,3 proc. do 0,6 proc., argumentując to „szokiem cenowym na rynku energii” wywołanym wojną w Iranie. Wspólną prognozę, przygotowaną na zlecenie federalnego Ministerstwa Gospodarki, opracowały: Instytut ifo, DIW Berlin, Instytut Gospodarki Światowej w Kilonii (IfW Kiel), IWH Halle oraz Instytut Badań Gospodarczych RWI Leibniz w Essen. Korekta oznacza gwałtowne pogorszenie perspektyw dla gospodarki, która dopiero niedawno wykazywała nieśmiałe oznaki poprawy. Timo Wollmershäuser, szef prognoz w Instytucie ifo, bezpośrednio powiązał obniżenie ratingu z konfliktem.

„Szok cenowy na rynku energii wywołany wojną w Iranie mocno uderzył w ożywienie gospodarcze” — Timo Wollmershäuser via Deutsche Welle

Dodał jednak, że ekspansywna polityka fiskalna rządu stworzyła bufor bezpieczeństwa, zapobiegając głębszej recesji.

Rewizja prognoz wzrostu PKB Niemiec: Prognoza wzrostu PKB na 2026 r. (before: 1,3%, after: 0,6%); Prognoza wzrostu PKB na 2027 r. (before: 1,4%, after: 0,9%); Prognoza inflacji na 2026 r. (before: 2,0%, after: 2,8%); Prognoza inflacji na 2027 r. (before: 2,3%, after: 2,9%)

Blokada cieśniny Ormuz winduje ceny energii w Europie Wojna, która rozpoczęła się 28 lutego 2026 r. od uderzeń Stanów Zjednoczonych i Izraela na Iran, doprowadziła do faktycznego zamknięcia Cieśniny Ormuz. Jest to kluczowy punkt dla międzynarodowego transportu ropy naftowej i skroplonego gazu ziemnego (LNG). Według instytutów ruch statków przez cieśninę praktycznie zamarł, a termin jego wznowienia pozostaje niepewny. Wyższe ceny gazu przełożyły się bezpośrednio na koszty ogrzewania, paliwa i produkcji energochłonnej, a pośrednio na ceny żywności i innych towarów poprzez koszty nawozów i transportu. Według wstępnych danych cytowanych przez Deutsche Welle, inflacja w Niemczech osiągnęła w marcu poziom 2,7 proc. wobec 1,9 proc. w lutym, co jest najwyższym odczytem od początku 2024 roku. Instytuty prognozują obecnie średnią inflację na poziomie 2,8 proc. w 2026 r. i 2,9 proc. w 2027 r. (poprzednio szacowano odpowiednio 2,0 proc. i 2,3 proc.). W całej strefie euro ceny wzrosły w marcu o 2,5 proc. rok do roku, co zwiększa presję na Europejski Bank Centralny przed zaplanowanym na koniec kwietnia posiedzeniem.

0.6% (wzrost PKB) — Zrewidowana prognoza wzrostu dla Niemiec na 2026 rok

2025-02: 1.9, 2026-03: 2.7, 2026-12: 2.8, 2027-12: 2.9

Oczekiwana podwyżka stóp EBC w obliczu presji cenowej Instytuty ekonomiczne spodziewają się, że EBC zareaguje na rosnącą inflację serią podwyżek stóp procentowych o łącznie 0,75 punktu procentowego w trzech krokach. Doprowadziłoby to stopę depozytową do poziomu 2,75 proc. do 2027 roku. Wskaźnik ifo określający odsetek niemieckich firm planujących podwyżki cen wzrósł w marcu do 25,3 pkt – najwyższego poziomu od trzech lat. Najsilniejszy wzrost oczekiwań cenowych odnotowano w przemyśle (skok z 13 do 20 pkt), a także w budownictwie i usługach konsumenckich. Eksperci ostrzegają, że inflacja osłabi siłę nabywczą gospodarstw domowych i wpłynie negatywnie na konsumpcję prywatną. Rząd kanclerza Friedricha Merza zaciągnął wcześniej miliardy euro długu na inwestycje w infrastrukturę, obronność i ochronę klimatu. Zdaniem instytutów ta ekspansywna polityka fiskalna wspiera gospodarkę krajową i ogranicza spadek wzrostu. Stowarzyszenia biznesowe domagają się jednak dalszych działań. Bertram Brossardt, dyrektor generalny Stowarzyszenia Bawarskiej Gospodarki, ocenił, że same inwestycje nie wystarczą bez zmian strukturalnych.

„Inwestycje tworzą podstawę dla przyszłego wzrostu firm. Równolegle potrzebujemy jednak znaczącej poprawy warunków produkcji, co oznacza mniej biurokracji oraz niższe koszty pracy i energii” — Bertram Brossardt via Bayerischer Rundfunk

Scenariusz pesymistyczny pozostaje niewiadomą Instytuty przedstawiły również wariant zakładający przedłużający się konflikt w Iranie. W takim przypadku wzrost PKB w 2026 r. spadłby do zaledwie 0,4 proc., a w 2027 r. do 0,6 proc., przy inflacji wyższej o ponad pół punktu procentowego od prognozy bazowej. Autorzy nie podjęli się kwantyfikacji najgorszego możliwego scenariusza ze względu na dużą niepewność co do czasu trwania konfliktu. Prognoza bazowa opiera się na założeniu, że sytuacja w Iranie uspokoi się w drugim kwartale 2026 r., choć nie ma na to gwarancji. Niemiecki przemysł zorientowany na eksport już przed wojną radził sobie słabej przez spory celne i globalną niepewność. Instytuty zauważyły jednak, że obecny szok, choć poważny, jest mniej dotkliwy niż skutki pandemii z 2020 r. czy ataku Rosji na Ukrainę w 2022 r.

Niemcy borykają się z przedłużającą się stagnacją gospodarczą. W październiku 2025 r. szef ifo Clemens Fuest ostrzegał, że kraj znajduje się w fazie pogorszenia koniunktury od wielu lat, określając sytuację jako poważną. Niemiecka baza przemysłowa, zależna od eksportu, jest szczególnie wrażliwa na zakłócenia w handlu i wysokie koszty energii. Wspólna wiosenna prognoza jest regularnym dokumentem doradczym przygotowywanym dla rządu federalnego.

2026 (poprzednia prognoza): 1.3, 2026 (aktualna prognoza): 0.6, 2027 (poprzednia prognoza): 1.4, 2027 (aktualna prognoza): 0.9