Hiszpania zamknęła przestrzeń powietrzną dla amerykańskich samolotów wojskowych

Hiszpania zamknęła 30 marca 2026 roku swoją przestrzeń powietrzną dla wszystkich amerykańskich samolotów wojskowych biorących udział w wojnie z Iranem. Decyzja pogłębia spór dyplomatyczny między Madrytem a Waszyngtonem, który narasta od początku konfliktu 28 lutego. Minister obrony Margarita Robles potwierdziła, że hiszpańskie bazy i hiszpańska przestrzeń powietrzna nie będą udostępniane do działań związanych z tą wojną. Zakaz wykracza poza wcześniejszą odmowę zgody na wykorzystanie przez USA wspólnie obsługiwanych baz w Rota i Morón de la Frontera i obejmuje także amerykańskie samoloty lecące z państw trzecich, takich jak Wielka Brytania czy Francja. Hiszpański dziennik El País, powołując się na źródła wojskowe, jako pierwszy podał informację o zamknięciu przestrzeni powietrznej. Zakaz nie dotyczy rzeczywistych sytuacji awaryjnych.

Bombowce muszą teraz omijać Półwysep Iberyjski Zamknięcie przestrzeni powietrznej ma natychmiastowe skutki operacyjne dla amerykańskiej logistyki wojskowej. Część amerykańskich bombowców zaangażowanych w kampanię przeciwko Iranowi stacjonuje w RAF Fairford w hrabstwie Gloucestershire w Anglii, po tym jak premier Keir Starmer zgodził się 1 marca na prośbę USA o wykorzystanie brytyjskich baz do tej operacji. Samoloty startujące z RAF Fairford muszą teraz omijać dużą część Półwyspu Iberyjskiego, lecąc nad wschodnim Atlantykiem albo nad Francją, by dotrzeć na Bliski Wschód. Według El País przelot przez hiszpańską przestrzeń powietrzną lub lądowanie w hiszpańskich bazach pozostają dozwolone wyłącznie w sytuacjach awaryjnych. Zmiana trasy wydłuża lot i komplikuje logistykę uderzeń prowadzonych już na dużym dystansie. Minister gospodarki Carlos Cuerpo, który od 27 marca pełni także funkcję pierwszego wicepremiera rządu Hiszpanii, przedstawił decyzję w jednoznacznych słowach.

„Ta decyzja jest częścią wcześniejszego stanowiska hiszpańskiego rządu, który nie zamierza uczestniczyć w wojnie ani jej wspierać. Wojnę rozpoczęto jednostronnie i z pogwałceniem prawa międzynarodowego.” — Carlos Cuerpo via Reuters

Minister spraw zagranicznych José Manuel Albares powiedział, że celem tej polityki jest uniknięcie dalszej eskalacji konfliktu.

Trump grozi pełnym embargiem handlowym, Madryt pozostaje przy swoim Premier Pedro Sánchez należy do najbardziej zdecydowanych krytyków amerykańsko-izraelskiej kampanii od chwili jej rozpoczęcia. Określał ataki jako lekkomyślne, nielegalne i jako „niezwykle duży błąd”. W wystąpieniu telewizyjnym 4 marca Sánchez podsumował stanowisko swojego rządu słowami „nie dla wojny”, odwołując się do wojen w Ukrainie, Strefie Gazy i do wojny w Iraku z 2003 roku. Później potwierdził, że Hiszpania odrzuciła każdy plan lotu złożony w związku z operacją przeciwko Iranowi, w tym także plany samolotów tankujących.

„Jesteśmy suwerennym państwem, które nie chce uczestniczyć w nielegalnych wojnach.” — Pedro Sánchez via BBC

Prezydent Donald Trump zareagował na odmowę współpracy ze strony Hiszpanii groźbą wprowadzenia pełnego embarga handlowego na Madryt. Byłby to krok dalej niż wcześniejsza groźba zerwania relacji handlowych. Bazy w Rotcie i Morón de la Frontera pozostają zamknięte dla wszelkich operacji związanych z konfliktem z Iranem. Minister obrony Robles powiedziała, że stanowisko to przekazano władzom wojskowym USA od początku wojny.

„Nie upoważnimy do wykorzystania Morón i Rotty do żadnych działań związanych z wojną w Iranie. Jasno powiedzieliśmy to amerykańskiemu rządowi od samego początku.” — Margarita Robles via BBC

W doniesieniach zwrócono też uwagę, że Waszyngton osobno krytykował Madryt za niespełnienie celu wydatków obronnych NATO na poziomie 5 proc. PKB, co dodatkowo zaostrza relacje dwustronne.

Hiszpania wzywa izraelskiego dyplomatę po incydencie w Jerozolimie Tego samego dnia, w którym ogłoszono decyzję o zamknięciu przestrzeni powietrznej, Hiszpania wezwała izraelskiego chargé d'affaires w Madrycie w związku z odrębnym incydentem. Minister Albares potwierdził wezwanie po tym, jak izraelska policja nie wpuściła Łacińskiego Patriarchy Jerozolimy do Bazyliki Grobu Świętego, aby 29 marca odprawić mszę na Niedzielę Palmową. Incydent dołożył drugi punkt zapalny w relacjach dyplomatycznych z Izraelem w dniu, który już wcześniej upłynął pod znakiem sporu Hiszpanii z Waszyngtonem o wojnę z Iranem. Reakcja instytucji w Madrycie była szybka i wpisuje się w konsekwentnie krytyczne stanowisko rządu Sáncheza wobec działań Izraela w regionie. Stanowisko Hiszpanii wobec konfliktu z Iranem zwróciło też uwagę na Cieśninę Ormuz, gdzie groźba irańskich ataków utrzymuje ten szlak faktycznie zamknięty od początku wojny, co podbija globalne ceny ropy. Ambasada Iranu w Hiszpanii oświadczyła, że Teheran będzie skłonny uwzględniać prośby Madrytu dotyczące tranzytu przez Cieśninę Ormuz, wskazując na przestrzeganie przez Hiszpanię prawa międzynarodowego.

Hiszpania i Stany Zjednoczone utrzymują dwustronną umowę obronną, na podstawie której USA prowadzą instalacje wojskowe w Rotcie i Morón de la Frontera. Obecny konflikt, który USA określają jako Operację Epic Fury, rozpoczął się 28 lutego 2026 roku uderzeniami, w których zginął ówczesny Najwyższy Przywódca Ali Chamenei. Sprzeciw Hiszpanii wobec wojny w Iraku w 2003 roku za rządów premiera José Maríi Aznara oraz późniejsze wycofanie się z tego stanowiska przez jego następcę José Luisa Rodrígueza Zapatero stworzyły precedens dla hiszpańskich rządów dystansujących się od kampanii wojskowych prowadzonych przez USA. Pedro Sánchez stoi na czele hiszpańskiego rządu od 2018 roku jako szef koalicji lewicowej.

Narastający sprzeciw Hiszpanii wobec wojny z Iranem: — ; — ; — ; — ; —