Francuski gigant cementowy skazany za finansowanie terroryzmu w Syrii

Paryski sąd orzekł w poniedziałek, że francuski producent cementu Lafarge oraz ośmiu byłych pracowników firmy jest winnych finansowania terroryzmu. Bruno Lafont, były dyrektor generalny, został skazany na sześć lat pozbawienia wolności i 500 000 euro grzywny, natomiast były wiceprezes Christian Herrault otrzymał wyrok pięciu lat więzienia z nakazem natychmiastowego osadzenia. Sąd ustalił, że w okresie od 2013 roku do września 2014 roku Lafarge przekazał około 5,6 mln euro grupom dżihadystycznym, w tym Państwu Islamskiemu oraz Frontowi al-Nusra, aby utrzymać pracę swojej cementowni Jalabiya w północnej Syrii. Firma Lafarge, będąca obecnie częścią szwajcarskiej Grupy Holcim, została zobowiązana do zapłaty grzywny w wysokości 1,125 mln euro za finansowanie terroryzmu – co stanowi najwyższy możliwy wymiar kary – oraz dodatkowej kary celnej w kwocie 4,57 mln euro, nałożonej solidarnie z czterema byłymi urzędnikami za nieprzestrzeganie międzynarodowych sankcji finansowych.

Sędzia: płatności stanowiły „partnerstwo handlowe” z ISIS Przewodnicząca składu sędziowskiego Isabelle Prévost-Desprez w uzasadnieniu wyroku użyła stanowczych sformułowań dotyczących charakteru transakcji. Stwierdziła, że przekazywane środki umożliwiły dżihadystom przygotowanie ataków terrorystycznych, w tym zamachów przeprowadzonych we Francji w styczniu 2015 roku. „„Dla sądu jest jasne, że jedynym celem finansowania organizacji terrorystycznej było utrzymanie funkcjonowania syryjskiej fabryki z powodów ekonomicznych. Płatności na rzecz podmiotów terrorystycznych pozwoliły Lafarge na kontynuowanie działalności”.” — Isabelle Prévost-Desprez via Publico Sąd ustalił, że ponad 800 000 euro zapłacono za zagwarantowanie bezpieczeństwa pracownikom przeprawiającym się przez Eufrat w drodze do zakładu, a kolejne 1,6 mln euro przeznaczono na zakup surowców z kamieniołomów kontrolowanych przez ISIS. Siedmiu innych byłych menedżerów Lafarge otrzymało wyroki od 18 miesięcy do siedmiu lat więzienia. Jak podaje „L'Opinion”, obrońcy zapowiedzieli apelację, określając wyrok jako „nieproporcjonalny”. Prawnicy reprezentujący byłych syryjskich pracowników, występujących w sprawie jako oskarżyciele posiłkowi, nazwali orzeczenie „kluczowym krokiem w walce z bezkarnością korporacji działających w strefach konfliktów”.

Fabryka kupiona za 680 mln dolarów, opuszczona przez konkurencję lata wcześniej Lafarge przejął zakład Jalabiya w północnej Syrii w 2008 roku za około 680 mln dolarów i rozpoczął produkcję w 2010 roku, zaledwie kilka miesięcy przed wybuchem wojny domowej na początku 2011 roku. Podczas gdy większość międzynarodowych korporacji wycofała się z Syrii do 2012 roku – w tym francuski koncern naftowy Total w 2011 roku – kierownictwo Lafarge zdecydowało się pozostawić syryjski personel na miejscu, ewakuując jedynie pracowników zagranicznych. Według doniesień „El Mundo”, zarząd spółki nakazał utrzymać pracę fabryki za wszelką cenę, nie chcąc pogodzić się ze stratą tak dużej inwestycji. Środki dla grup dżihadystycznych przekazywano przez syryjską spółkę zależną, Lafarge Cement Syria, która według prokuratury kierowała fundusze przez pośredników bezpośrednio do grup zbrojnych. Sąd podkreślił, że finansowanie nie było incydentalne, lecz stanowiło celowe porozumienie handlowe, które wzmacniało organizacje dopuszczające się masowych morderstw, tortur i niewolnictwa na kontrolowanych terenach.

Afera Lafarge od ponad dekady kładzie się cieniem na reputacji firmy. Założony w 1833 roku koncern należy do największych producentów cementu na świecie. W 2015 roku połączył się ze szwajcarską spółką Holcim, tworząc LafargeHolcim, przemianowany później na Grupę Holcim. Przed wyrokiem we Francji, Lafarge przyznał się do winy w USA w 2022 roku, potwierdzając, że jego syryjska filia zapłaciła 6 mln dolarów ISIS i Frontowi al-Nusra w latach 2013–2015 za umożliwienie przejazdu pracownikom, klientom i dostawcom przez punkty kontrolne bojowników.

Zestawienie płatności Lafarge w Syrii: Opłaty za bezpieczny przejazd (before: Cel: dostęp pracowników przez rzekę Eufrat, after: Zapłacono ponad 800 000 euro); Zakup surowców (before: Kamieniołomy pod kontrolą ISIS, after: Zapłacono 1,6 mln euro); Całkowite finansowanie terroryzmu (before: Płatności dla ISIS, Frontu al-Nusra i innych, after: Około 5,6 mln euro)

Grzywny znacznie niższe od żądań prokuratury o konfiskatę Prokuratura domagała się nie tylko grzywny w wysokości 1,13 mln euro, ale także konfiskaty mienia o wartości 30 mln euro – co jest maksymalną karą dla spółki w prawie francuskim – jednak sąd nie w pełni przychylił się do tego wniosku. Łączna odpowiedzialność finansowa Lafarge wynikająca z wyroku (1,125 mln euro za finansowanie terroryzmu i 4,57 mln euro kary celnej) wynosi niecałe 5,7 mln euro, co odpowiada sumie, jaką firma przekazała dżihadystom. Grupa Holcim oraz Lafarge nie wydały natychmiastowego oficjalnego oświadczenia po ogłoszeniu wyroku. Sprawa wzbudziła zainteresowanie w całej Europie jako test odpowiedzialności karnej korporacji za finansowanie organizacji terrorystycznych w strefach wojny. Skazanie tworzy precedens prawny we Francji i może wpłynąć na działania prokuratur w innych krajach wobec koncernów działających w regionach dotkniętych konfliktami.

Sprawa Lafarge w Syrii — kluczowe daty: — ; — ; — ; — ; — ; —