James Tolkan nie żyje. Odtwórca Stricklanda miał 94 lata

James Tolkan, amerykański aktor charakterystyczny, najlepiej znany z roli surowego dyrektora Stricklanda w trylogii „Powrót do przyszłości”, zmarł w czwartek, 26 marca 2026 roku, w swoim domu w północnej części stanu Nowy Jork. Miał 94 lata. Informację potwierdzili rzecznik rodziny, jego przedstawiciel ds. wystąpień publicznych John Alcantar oraz współtwórca „Powrotu do przyszłości” Bob Gale, który ogłosił śmierć na oficjalnej stronie franczyzy. Przyczyny śmierci nie podano do publicznej wiadomości. Tolkan wystąpił w ponad 80 (film i produkcji telewizyjnych) — rolach filmowych i telewizyjnych w trakcie kariery, która trwała ponad pięć dekad, i stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych aktorów charakterystycznych w Hollywood, choć rzadko dostawał główne role. Po jego śmierci pozostała żona, Parmelee Welles, z którą był związany przez 54 lata.

Strickland, Stinger i galeria postaci władzy Najbardziej trwałą rolą Tolkana był pan Strickland, bezkompromisowy dyrektor szkoły średniej Hill Valley High School, który w oryginalnym filmie z 1985 roku, wyreżyserowanym przez Roberta Zemeckisa, wielokrotnie nazywał Marty’ego McFly’a „leniem”. Powrócił do tej postaci w sequelu z 1989 roku, „Powrót do przyszłości II”, a w trzeciej części z 1990 roku zagrał ponownie, tym razem wcielając się w dziadka Stricklanda. Trylogia utrwaliła jego ekranowy wizerunek jako uosobienia sztywnej instytucjonalnej władzy. Tę samą cechę miała jego druga najbardziej znana rola: komandor Tom „Stinger” Jardian w filmie akcji Tony’ego Scotta „Top Gun” z 1986 roku, w którym grał dowódcę ścierającego się z Petem „Maverickiem” Mitchellem graným przez Toma Cruise’a, obok Vala Kilmera i Meg Ryan. John Alcantar opisał Tolkana jako „uwielbianego profesjonalistę, który przeżył dobre, pełne życie” — John Alcantar via USA Today Poza tymi dwiema ikonicznymi franczyzami Tolkan pokazał szeroki zakres, grając Napoleona i jego sobowtóra w „Miłości i śmierci” Woody’ego Allena oraz skorumpowanego księgowego „Numbersa” w „Dick Tracy” Warrena Beatty’ego.

Służba w marynarce, Actors Studio i dekady na scenie oraz ekranie Tolkan urodził się 20 czerwca 1931 roku w Calumet w stanie Michigan, w rodzinie mającej korzenie w rosyjskiej imigracji żydowskiej, podała La Razón. Po wstąpieniu do Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych służył podczas wojny koreańskiej, a następnie został zwolniony ze służby z powodu choroby serca, informuje in.gr. Później ukończył studia teatralne na Uniwersytecie Iowa, a następnie przeniósł się do Nowego Jorku, gdzie szkolił się w Actors Studio pod kierunkiem wpływowych nauczycieli Stelli Adler i Lee Strasberga. To przygotowanie ukształtowało oszczędny, ale intensywny styl gry, który służył mu przez dziesięciolecia pracy w teatrze, filmie i telewizji. Był częścią oryginalnej obsady sztuki Davida Mameta „Glengarry Glen Ross”, nagrodzonej Pulizerem, podał The Independent. W filmach wielokrotnie współpracował z reżyserem Sidneyem Lumetem, występując w „Serpico” u boku Ala Pacino, „Prince of the City” i „Family Business”. W telewizji pojawiał się m.in. w „Miami Vice”, „The Fresh Prince of Bel-Air” i „The Wonder Years”.

Życie prywatne z dala od mediów i ostatnia prośba dotycząca zwierząt Poza planem Tolkan prowadził życie opisywane przez osoby, które go znały, jako powściągliwe i bardzo dalekie od autorytarnych postaci, które tak często odgrywał. Parmelee Welles poznał na planie „Pinkville”, off-broadwayowej produkcji, w 1971 roku, a oboje pozostali małżeństwem przez 54 lata. Welles pracowała przy scenografii i w technicznym zapleczu teatru, a para żyła w dużej mierze poza zasięgiem mediów, podała La Razón. Nie mieli dzieci, ale utrzymywali bliskie więzi rodzinne i byli znani z przywiązania do zwierząt. Po jego śmierci rodzina poprosiła, aby zamiast kwiatów przekazywać datki na schroniska dla zwierząt i organizacje ratunkowe. Jego pierwsza rola telewizyjna pochodziła z serialu z 1960 roku „Naked City”, a ostatni występ przed kamerą zaliczył w filmie „Bone Tomahawk” z 2015 roku, co zamknęło karierę trwającą ponad pięć dekad. Trylogia „Powrót do przyszłości”, produkowana w latach 1985–1990 i reżyserowana przez Roberta Zemeckisa, stała się jedną z najważniejszych serii science fiction swojej epoki. W oryginalnym filmie z 1985 roku wystąpili Michael J. Fox i Christopher Lloyd. Współtwórca franczyzy, Bob Gale, współpisał wszystkie trzy filmy razem z Robertem Zemeckisem. „Top Gun”, wydany w 1986 roku i wyreżyserowany przez Tony’ego Scotta, był jednym z najbardziej dochodowych filmów tamtego roku i przyniósł Tomowi Cruise’owi światową sławę.