Netanjahu: zdolności wojskowe i nuklearne Iranu zostały rozbite

Premier Izraela Benjamin Netanjahu oświadczył 19 marca 2026 r., że irańskie zdolności wojskowe i nuklearne zostały „rozbite”. Dodał, że Iran nie jest już w stanie wzbogacać uranu, a reżim „ustępuje”. Wypowiedź padła, gdy konflikt rozpoczęty 28 lutego wraz z Operation Epic Fury wszedł w czwarty tydzień. Tymczasem prezydent USA Donald Trump postawił wyraźną granicę dla amerykańskiego zaangażowania i powiedział, że nie wyśle żołnierzy do tej wojny. Iran kontynuował odwet i uderzał w instalacje naftowo-gazowe w rejonie Zatoki w odpowiedzi na działania Izraela. Sytuacja w terenie pozostaje niestabilna, a z różnych kierunków napływają doniesienia o zniszczeniach i wzajemnie sprzeczne twierdzenia.

Trump wyklucza użycie wojsk lądowych Deklaracja Donalda Trumpa, że nie wyśle amerykańskich żołnierzy do konfliktu, stała się ważnym sygnałem co do granic bezpośredniego zaangażowania militarnego USA. Stało się to mimo głębokiego udziału Waszyngtonu w kampanii poprzez lotnictwo i wsparcie wywiadowcze. Szefowa amerykańskiego wywiadu oceniła, że irański rząd został poważnie osłabiony, ale nadal funkcjonuje. Taka ocena komplikuje dalej idące twierdzenia Netanjahu o załamaniu się reżimu. Rozbieżność między oceną izraelską a amerykańską pokazuje szersze napięcie wokół ostatecznych celów kampanii. Chodzi o to, czy celem jest demontaż irańskiego programu nuklearnego, obalenie przywództwa, czy połączenie obu tych wariantów. Według agencji Reuters stanowisko amerykańskiej wspólnoty wywiadowczej jest takie, że państwo irańskie, choć osłabione, nie zostało złamane. Odmowa Trumpa, by zadeklarować użycie wojsk lądowych, wskazuje, że Waszyngton ostrożnie kalibruje swój udział i unika głębszego uwikłania, mimo że konflikt się zaostrza.

Ponad 70 tys. obiektów cywilnych w Iranie miało zostać uszkodzonych Jedna organizacja poinformowała o zniszczeniach w ponad 70 tys. obiektów infrastruktury cywilnej w całym Iranie, podał portal Notícias ao Minuto. Liczba ta pokazuje skalę zniszczeń wykraczających poza cele wojskowe. Doniesienie rodzi poważne obawy humanitarne dotyczące skutków kampanii dla zwykłych Irańczyków. Dostępne źródła nie precyzują jednak ani tożsamości organizacji, ani zastosowanej przez nią metodologii. Irańskie uderzenia odwetowe wykraczały poza terytorium Izraela. Teheran atakował instalacje ropy i gazu w Zatoce, co może wciągnąć do konfliktu regionalne rynki energii. W Izraelu incydent w rafinerii w Hajfie początkowo przypisywano irańskiej bombie kasetowej. Włoska agencja ANSA wyjaśniła jednak, że przyczyną był fragment pocisku przechwytującego, a nie amunicja przeciwnika. To rozróżnienie ma znaczenie dla oceny skali irańskich uderzeń na terytorium Izraela. Cywilny wymiar konfliktu rozwija się więc po obu stronach, choć dostępne relacje nadal zawierają ograniczone potwierdzone dane o ofiarach i zniszczeniach w Izraelu.

Kampania wojskowa USA i Izraela przeciw Iranowi, rozpoczęta 28 lutego 2026 r., była następstwem wieloletniego wzrostu napięć wokół irańskiego programu nuklearnego i wsparcia Teheranu dla regionalnych ugrupowań zbrojnych. W pierwszych uderzeniach Operation Epic Fury zginął Najwyższy Przywódca Ali Chamenei. Stanowisko irańskiego Najwyższego Przywódcy objął następnie Mojtaba Chamenei, syn Alego, który został mianowany 9 marca 2026 r. Przez ponad dwie dekady przed wybuchem konfliktu Iran znajdował się pod stałą presją międzynarodową z powodu działań związanych ze wzbogacaniem uranu. Nakładano kolejne pakiety sankcji, a próby dyplomatycznych porozumień kończyły się niepowodzeniem.

Eksperci ostrzegają, że szybka eliminacja przywódców niesie długofalowe ryzyka Strategia Izraela, polegająca na szybkim eliminowaniu najwyższego kierownictwa Iranu, wywołała ostrzeżenia analityków, którzy oceniają, że takie podejście może przynieść niezamierzone skutki. Podała o tym AP News w materiale opublikowanym 19 marca. Eksperci zaznaczyli, że szybkie pozbawienie władz państwa struktury dowodzenia nie gwarantuje upadku państwa ani jego zdolności wojskowych. Może natomiast doprowadzić do fragmentacji, którą trudniej będzie kontrolować lub z którą trudniej będzie negocjować. Powołanie Mojtaby Chameneiego na Najwyższego Przywódcę po śmierci jego ojca w pierwszych atakach Operation Epic Fury sugeruje, że irański system zachował wystarczającą spójność instytucjonalną, by obsadzić najwyższy urząd. Twierdzenie Netanjahu, że Iran nie może już wzbogacać uranu, nie zostało niezależnie potwierdzone w dostępnych relacjach. Dodatkową niepewność wprowadzają oceny amerykańskiego wywiadu, według których rząd nadal pozostaje „nienaruszony jako struktura”. Rozdźwięk między deklaracjami z pola walki a potwierdzonym obrazem sytuacji powiększa się, gdy konflikt wchodzi w fazę, w której obie strony mają silną motywację, by kształtować narrację na swoją korzyść.