Prezes Zondacrypto spotkał się z prokuratorem w państwie Zatoki Perskiej. Chce zostać świadkiem koronnym

Tajne spotkanie w Zatoce

Szef giełdy kryptowalut Zondacrypto, Przemysław Kral, spotkał się z polskim prokuratorem Markiem Wełną w hotelu w jednym z państw Zatoki Perskiej. O spotkaniu poinformowała w niedzielę Rzeczpospolita. Wełna kieruje śląskim wydziałem Prokuratury Krajowej do spraw przestępczości zorganizowanej i korupcji, który bada sprawę zaginięcia Sylwestra Suszka, twórcy giełdy BitBay, przekształconej później w Zondacrypto. Spotkanie, owiane tajemnicą, miało zapoczątkować negocjacje, w ramach których Kral otrzymałby status świadka koronnego w zamian za pełną współpracę i ujawnienie prawdy o przedsiębiorstwie.

Od prokuratora Marka Wełny otrzymałem odpowiedź, że nie udziela informacji w tej sprawie.

Taką odpowiedź przekazał prokurator Przemysław Nowak, rzecznik Prokuratury Krajowej, zapytany przez Rzeczpospolitą o zagraniczną delegację i spotkanie z Kralem. Prokuratura nie zaprzeczyła tym doniesieniom.

Zaginięcie Krala i skala strat

Kral, były adwokat z Katowic, zniknął w połowie kwietnia 2026 r., krótko po tym, jak klienci Zondacrypto odkryli, że nie mogą wypłacić swoich pieniędzy. Prokuratura wszczęła 17 kwietnia śledztwo w sprawie oszustw na wielką skalę i prania pieniędzy, szacując początkowo straty na co najmniej 350 mln zł. Premier Donald Tusk poinformował, że problem dotyczy około 30 tys. osób, a liczba poszkodowanych oraz łączna kwota strat stale rosną. Kral nie jest osobą poszukiwaną ani nawet podejrzaną; nie przedstawiono mu żadnych zarzutów. Według doniesień medialnych udał się najpierw do Monako, a następnie do Izraela. Posiada obywatelstwo izraelskie, co czyni ekstradycję do Polski mało prawdopodobną, nawet gdyby wydano za nim list gończy.

Cień Sylwestra Suszka

Platforma, pierwotnie działająca pod nazwą BitBay, ma za sobą historię mrocznych epizodów. Jej założyciel, Sylwester Suszek, zaginął bez śladu 10 marca 2022 r. Ostatni raz widziano go w bazie paliw w Czeladzi, należącej do Mariana W., którego prasa wskazuje jako faktycznego szefa giełdy, podczas gdy oficjalni prezesi pełnili jedynie funkcje reprezentacyjne. Po zaginięciu Suszka stery przejął Kral, a firma w 2021 r. przeniosła siedzibę do Estonii. Kral od 2019 r. reprezentował Suszka jako jego adwokat. Prokuratorzy liczą, że współpraca z Kralem rzuci światło na losy Suszka, które pozostają nieznane od ponad czterech lat.

Powiązania polityczne i rosyjska przestępczość zorganizowana

Po wybuchu skandalu upadłościowego premier Tusk ujawnił, że według ustaleń Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), w przedsięwzięcie zaangażowana była rosyjska mafia tambowska, która pomogła założycielowi około 2018 r., gdy ten miał problemy finansowe. Tusk ujawnił również, że Zondacrypto wpłaciła 450 tys. zł na Fundację Instytut Suwerennej Polski, powiązaną ze Zbigniewem Ziobrą. Firma przelała także 70 tys. euro na Fundację Dobre Państwo posła Konfederacji Przemysława Wiplera. Zondacrypto była głównym sponsorem konferencji CPAC Poland w maju 2025 r., prawicowego wydarzenia, w którym uczestniczyli prezydent Andrzej Duda oraz ówczesny kandydat na prezydenta Karol Nawrocki. Giełda sponsorowała również Polski Komitet Olimpijski; troje polskich medalistów Zimowych Igrzysk w Mediolanie do dziś nie otrzymało obiecanych nagród o wartości 950 tys. zł.

Zmiany Wełny w śledztwie

Po objęciu funkcji szefa śląskiego wydziału ds. przestępczości zorganizowanej, prokurator Wełna zdecydował o cofnięciu delegacji prokuratorowi Marcinowi Rodzajowi, który przez cztery lata prowadził śledztwo w sprawie zaginięcia Suszka. Pracownicy spółek BitBay i Zondacrypto przez lata organizowali szkolenia z kryptowalut dla urzędników państwowych, w tym policjantów, prokuratorów i pracowników administracji skarbowej, nawet gdy organy ścigania już przyglądały się działalności giełdy. Zeznania Krala mogą wyjaśnić funkcjonowanie firmy od samego początku.