Frederick Wiseman nie żyje. Dokumentalista badający amerykańskie instytucje miał 96 lat

Świat filmu żegna Frederick Wiseman, giganta kina dokumentalnego, który zmarł w wieku 96 lat. Urodzony w 1930 roku w Bostonie, Wiseman początkowo wiązał swoją przyszłość z prawem, studiując na prestiżowym Uniwersytecie Yale. Jednak to kamera stała się jego narzędziem opisywania świata, a debiut z 1967 roku „Titicut Follies” wywołał ogólnokrajowy skandal, ujawniając brutalne warunki w zakładzie dla chorych psychicznie przestępców. Przez kolejne dziesięciolecia reżyser konsekwentnie budował swój unikalny styl, oparty na braku wywiadów, komentarza lektorskiego czy muzyki spoza kadru, co pozwalało widzowi na całkowite zanurzenie w obserwowaną rzeczywistość. Frederick Wiseman był prekursorem nurtu zwanego kinem bezpośrednim (Direct Cinema), który narodził się w latach 60. XX wieku. Metoda ta zakładała maksymalny obiektywizm i rejestrację wydarzeń w ich naturalnym toku, bez ingerencji twórcy w zachowanie bohaterów.Twórczość reżysera obejmowała szerokie spektrum tematów, od codzienności w publicznych liceach po mechanizmy działania policji czy wielkich instytucji kulturalnych. Choć większość jego dzieł dotyczyła USA, w późniejszych latach życia Wiseman dzielił czas między Cambridge, Maine i Paryż, gdzie również realizował swoje projekty. Jego dorobek filmowy, liczący blisko 50 produkcji, został doceniony przez Akademię Filmową honorowym Oscarem w 2017 roku. Krytycy podkreślają, że Wiseman nie tylko rejestrował działanie systemów, ale przede wszystkim ukazywał los jednostki uwikłanej w biurokratyczne i społeczne struktury. Jego śmierć kończy pewną epokę w kinematografii, jednak pozostawione przez niego archiwum wizualne Ameryki pozostaje bezcennym źródłem dla przyszłych pokoleń. „Moje filmy nie są o budynkach, one są o tym, jak ludzie w tych budynkach na siebie oddziałują i jak te miejsca kształtują ich życie.” — Frederick WisemanPozostawił po sobie firmę Zipporah Films, którą założył w 1971 roku, aby zachować niezależność twórczą i kontrolę nad dystrybucją swoich prac. Nawet w wieku ponad 90 lat pozostawał aktywny zawodowo, udowadniając, że ciekawość drugiego człowieka nie zna barier wiekowych.