Angielski oficjalnym językiem Nowej Zelandii. Rządowa koalicja uchwaliła ustawę

Nowozelandzki parlament uchwalił kontrowersyjną ustawę nadającą językowi angielskiemu status urzędowy, co wywołało burzliwą debatę na temat tożsamości narodowej i relacji z ludnością Maorysów. Rządowa koalicja premiera Christophera Luxona, złożona z partii Narodowej, populistycznej Nowej Zelandii Najpierw oraz ACT, przegłosowała projekt w czwartek. Inicjatorem ustawy jest partia Nowa Zelandia Najpierw, której lider, Winston Peters, pełni funkcję wicepremiera. Krytycy, w tym opozycyjna Partia Pracy, Zieloni i Partia Maoryska, zarzucają koalicji cyniczny manewr polityczny obliczony na zdobycie poparcia konserwatywnego elektoratu oraz odwrócenie uwagi od bieżących problemów gospodarczych i społecznych. Nowa Zelandia, będąca dawniej brytyjską kolonią, przez większość swojej historii nie posiadała ustawowo określonego języka urzędowego. Dopiero w 1987 roku, po wieloletnich kampaniach aktywistów maoryskich, język maoryski (te reo) uzyskał ten status, co było kamieniem milowym w procesie rewitalizacji rdzennej kultury po latach polityki asymilacji. W 2006 roku uznano również nowozelandzki język migowy. W praktyce jednak angielski od dawna dominuje w administracji, biznesie i mediach, będąc językiem „wspólnym” dla niemal całego społeczeństwa. Zarzuty o cynizm wynikają z faktu, że angielski jest już językiem powszechnie używanym przez ponad 95% mieszkańców. Przeciwnicy ustawy, tacy jak członkini parlamentu z Partii Maoryskiej, Hana-Rawhiti Maipi-Clarke, uważają ten krok za symboliczny atak na maoryską kulturę i kolejny przejaw tzw. „wojny kulturowej” prowadzonej przez prawicową koalicję. Premier Luxon odpiera te zarzuty, argumentując, że formalne uznanie angielskiego za język urzędowy jest gestem uznania dla jego roli jako spoiwa narodowego. „English is the language that the vast majority of New Zealanders speak and that unites us as a country. It is right that we recognize that.” (Angielski jest językiem, którym posługuje się większość Nowozelandczyków i który łączy nas jako naród. Uznanie tego faktu jest właściwe.) — Christopher Luxon Nie uspokoiło to nastrojów, o czym świadczą protesty, które odbyły się przed gmachem parlamentu w Wellington. Debata odsłania głębsze napięcia w nowozelandzkim społeczeństwie. Dla wielu Maorysów język te reo jest kluczowym elementem tożsamości i walki o równouprawnienie. Jego rewitalizacja, wspierana przez państwową agencję Te Taura Whiri i te Reo Māori, postrzegana jest jako proces naprawczy. Obecna decyzja, choć technicznie nie odbiera statusu językowi maoryskiemu, w symboliczny sposób deprecjonuje jego wyjątkowość, stawiając go na równi z wszechobecnym angielskim. Sprawa ujawnia również wewnętrzne rozdarcie w rządzącej koalicji, gdzie partie populistyczne naciskają na symboliczne gesty mające konsolidować ich elektorat. Kwestia, czy ustawa ostatecznie wejdzie w życie, zależy teraz od formalnej procedury, w tym od uzyskania zgody gubernator generalnej. Wydarzenie to stanowi wyraźny przykład, jak polityka językowa może stać się narzędziem walki politycznej i polem konfliktu o kształt narodowej wspólnoty.