Włoska koalicja składa projekt „Stabilicum”: system proporcjonalny z premią

Włoska koalicja rządząca pod przewodnictwem premier Giorgii Meloni sfinalizowała prace nad nowym projektem ordynacji wyborczej, znanym jako „Stabilicum”. Dokument został oficjalnie zdeponowany w Senacie, a jego kluczowe założenia zakładają rewolucję w sposobie wyłaniania parlamentarnej większości. System ma pozostać proporcjonalny, jednak przewiduje przyznanie premii większościowej liście, która uzyska co najmniej 40 proc. głosów. Mechanizm ten został ograniczony sztywnym limitem: dodatkowa pula nie może przekroczyć 15 proc. wszystkich mandatów, a łączna liczba miejsc dla zwycięzcy w Izbie Deputowanych nie może być wyższa niż 230. Ponadto nowa regulacja nakłada na komitety obowiązek wskazywania nazwiska kandydata na premiera oraz programu wyborczego już na etapie rejestracji list. Reakcja partii opozycyjnych na przedłożony projekt jest wyjątkowo ostra. Elly Schlein, liderka Partii Demokratycznej, określiła propozycję mianem „nieakceptowalnej” i skrytykowała tryb prac nad ustawą, określając go jako „nocny blitz”. Opozycja argumentuje, że zmiany służą jedynie interesom obecnej większości, a brak możliwości oddawania głosów preferencyjnych ogranicza podmiotowość wyborców. Przedstawiciele koalicji, w tym Giovanni Donzelli z partii Bracia Włosi, odpierają te zarzuty, deklarując gotowość do dialogu, choć jednocześnie oskarżają adwersarzy o wysuwanie uprzedzeń. Reforma jest prezentowana przez rząd jako niezbędne narzędzie do zapewnienia stabilności gabinetów, co ma kluczowe znaczenie dla długofalowego planowania gospodarczego i politycznego Włoch. Włoski system polityczny od zakończenia II wojny światowej boryka się z chroniczną niestabilnością, skutkującą powstaniem ponad 60 rządów w ciągu ośmiu dekad. Kolejni reformatorzy próbowali zaradzić temu zjawisku poprzez różne modele wyborcze, takie jak „Porcellum” czy obecne „Rosatellum”, jednak żadnemu z nich nie udało się dotąd stworzyć trwałej i spójnej większości parlamentarnej zdolnej do przetrwania pełnej kadencji.Kontrowersje wokół „Stabilicum” dotyczą również braku wprowadzenia głosów preferencyjnych, co oznacza, że wyborcy będą głosować na listy ułożone przez partie, a nie na konkretne osoby. Krytycy zauważają, że koalicja rządząca przyspiesza prace nad prawem wyborczym w momencie, gdy Włosi borykają się z inflacją i niskimi zarobkami, co staje się paliwem dla polaryzacji społecznej. Projekt budzi zainteresowanie międzynarodowych rynków i instytucji finansowych, które upatrują w nim szansy na stabilizację makroekonomiczną, choć politolodzy ostrzegają przed ryzykiem nadmiernej koncentracji władzy u zwycięzcy. „È inaccettabile che mentre non si parla di salari, la maggioranza si ritrovi di notte per parlare di una legge elettorale che serve solo a garantire i loro seggi.” (To niedopuszczalne, że podczas gdy nie rozmawia się o pensjach, większość spotyka się w nocy, by dyskutować o ustawie wyborczej, która zagwarantuje im stanowiska.) — Elly Schlein

Perspektywy mediów: Podkreśla antidemokratyczny charakter reformy, brak preferencji personalnych oraz oskarża rząd o ignorowanie problemów socjalnych obywateli. Prezentuje reformę jako niezbędny krok ku stabilności kraju, zakończeniu ery krótkotrwałych rządów i wzmocnieniu mandatu premiera.