Blokada cieśniny Ormuz wywołuje rekordowe ceny frachtu i niepokój w Europie

Eskalacja działań wojennych w Iranie i wokół niego wywołała gwałtowne perturbacje na globalnych rynkach energetycznych, których symbolem stał się paraliż transportu morskiego. Cieśnina Ormuz pozostaje zablokowana dla bezpiecznej żeglugi, co zmusiło armatorów do wstrzymania rejsów lub wyznaczania alternatywnych, znacznie dłuższych tras wokół Afryki. Efektem tej sytuacji jest bezprecedensowy skok stawek frachtowych; wynajęcie jednostki klasy VLCC kosztuje obecnie ponad 420 tys. dolarów za dobę. Eksperci rynkowi zwracają uwagę na nietypową dynamikę cen surowców: o ile ropa naftowa drożeje sukcesywnie, o tyle ceny gazu ziemnego notują wzrosty nawet pięciokrotnie wyższe, co wynika z mniejszej elastyczności rynku błękitnego paliwa i wysokiej zależności Europy od dostaw z Kataru. Cieśnina Ormuz od dekad pełni rolę geopolitycznego narzędzia nacisku; już w 1980 roku, podczas wojny iracko-irańskiej, obie strony atakowały tankowce, co doprowadziło do interwencji marynarek wojennych mocarstw zachodnich w celu ochrony szlaków handlowych.W odpowiedzi na zagrożenie, Stany Zjednoczone zaproponowały utworzenie międzynarodowej koalicji mającej na celu eskortowanie statków handlowych przez zapalne akweny. Inicjatywa ta ma zapobiec całkowitemu załamaniu łańcuchów dostaw, które już teraz uderzają w sektory przemysłowe, od producentów nawozów po branżę tekstylną. Państwa europejskie, choć dysponują rezerwami strategicznymi pozwalającymi na zachowanie ciągłości dostaw przez okres od dwóch do trzech tygodni, z niepokojem obserwują wskaźniki inflacyjne. Rząd Hiszpanii oraz władze we Włoszech zadeklarowały gotowość do wprowadzenia ulg podatkowych i dopłat do paliw, jeśli kryzys utrzyma się w dłuższej perspektywie. Tymczasem konsumenci na Starym Kontynencie masowo tankują na stacjach typu low-cost, obawiając się, że obecne podwyżki to dopiero początek drożyzny. „Folgen des Iran-Kriegs werden Europa stärker treffen als die USA” (Skutki wojny w Iranie dotkną Europę mocniej niż Stany Zjednoczone.) — Martin Lück Mimo czarnych scenariuszy, niektórzy analitycy wskazują na czynniki łagodzące szok energetyczny. Nadchodząca wiosna w Europie, wysoki poziom wypełnienia magazynów gazu oraz rosnący udział odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym mogą osłabić bezpośrednie uderzenie kryzysu w gospodarkę realną. Niemieckie stowarzyszenie przemysłu BDI uspokaja, że na ten moment nie widzi bezpośredniego zagrożenia dla koniunktury, choć przyznaje, iż przedłużająca się blokada Ormuz nieuchronnie doprowadzi do wzrostu cen produktów końcowych. W tle geopolitycznym obserwuje się również powrót do łask surowców z Rosji, które mimo sankcji stają się dla niektórych odbiorców atrakcyjną, choć kontrowersyjną alternatywą wobec niedoborów na Bliskim Wschodzie.