Rząd Hiszpanii oraz Wielka Brytania sfinalizowały porozumienie dotyczące statusu Gibraltaru po Brexicie. Najważniejszym postanowieniem traktatu jest likwidacja fizycznej granicy lądowej, znanej jako „La Verja”. Hiszpańscy funkcjonariusze przejmą kontrolę nad ruchem pasażerskim w porcie i na lotnisku, działając w ramach strefy Schengen. Umowa, przekazana lokalnym władzom głównie w języku angielskim, budzi jednak mieszane uczucia wśród samorządowców z regionu Campo de Gibraltar.

Likwidacja granicy lądowej

Fizyczna bariera między Gibraltarem a Hiszpanią zostanie usunięta, umożliwiając swobodny przepływ osób w ramach strefy Schengen.

Kontrola hiszpańskiej policji

Hiszpańscy funkcjonariusze będą nadzorować ruch pasażerski w porcie i na lotnisku w Gibraltarze jako punkcie wjazdowym do UE.

Prawo weta ws. rezydencji

Hiszpania zyskuje prawo do blokowania pozwoleń na pobyt długoterminowy wydawanych przez władze Gibraltaru.

Po wieloletnich i skomplikowanych negocjacjach, rządy w Madrycie i Londynie osiągnęły konsensus, który ma szansę definitywnie uregulować status Gibraltaru. Centralnym punktem ogłoszonego traktatu jest usunięcie fizycznych barier granicznych, co ma ułatwić życie tysiącom pracowników codziennie przekraczających granicę. Hiszpański minister spraw zagranicznych, José Manuel Albares, ogłosił, że Hiszpania będzie sprawować kontrolę nad granicami zewnętrznymi strefy Schengen w gibraltarskim porcie i porcie lotniczym. Oznacza to, że hiszpańscy policjanci będą widoczni w tych strategicznych punktach, co dla strony brytyjskiej stanowiło przez lata kwestię sporną ze względu na symbolikę suwerenności. Spór o suwerenność nad Gibraltarem trwa od 1713 roku, kiedy to na mocy Traktatu w Utrechcie terytorium to zostało przekazane Wielkiej Brytanii po wojnie o sukcesję hiszpańską. Mimo triumfalnego tonu rządu, opozycyjna Partia Ludowa krytykuje umowę, twierdząc, że premier Pedro Sánchez „skapitulował” i roztrwonił historyczną przewagę negocjacyjną Hiszpanii. Lokalne władze z regionu Campo de Gibraltar również wyrażają sceptycyzm, wskazując na brak precyzji w kwestiach ochrony środowiska oraz dumpingu podatkowego. Burmistrz Algeciras skrytykował fakt, że liczący tysiąc stron dokument został przekazany samorządowcom niemal wyłącznie po angielsku, co utrudnia jego natychmiastową analizę. Traktat przewiduje także prawo weta Hiszpanii wobec pozwoleń na pobyt na Skale, co ma zapobiegać obchodzeniu unijnych regulacji migracyjnych przez brytyjską administrację terytorium. „Este acuerdo permite que desaparezca el último muro de la Europa continental.” (To porozumienie pozwala na zniknięcie ostatniego muru w kontynentalnej Europie.) — José Manuel Albares Kwestie operacyjne pozostają przedmiotem dodatkowych ustaleń administracyjnych, jednak oczekuje się, że traktat wejdzie w życie 10 kwietnia 2026 roku. Dla mieszkańców regionu najważniejszym efektem będzie swobodny przepływ osób i towarów, co może ożywić lokalną gospodarkę, silnie uzależnioną od gibraltarskiego rynku pracy. Jednocześnie Albares podkreślił, że Hiszpania nigdy nie zrezygnuje z roszczeń do zwierzchnictwa nad tym terytorium, a obecny traktat jest jedynie ramą współpracy technicznej i gospodarczej, która nie narusza historycznych postulatów Madrytu.

Mentioned People

  • José Manuel Albares — Minister spraw zagranicznych Hiszpanii, główny negocjator porozumienia.
  • Juan Franco — Burmistrz miejcowości La Línea de la Concepción.
  • Juan Manuel Moreno — Prezes rządu regionalnego Andaluzji.

Sources: 28 articles from 13 sources