Prezydent Karol Nawrocki proponuje „polski SAFE 0 proc.” przy wsparciu NBP

Propozycja prezydenta Karola Nawrockiego dotycząca stworzenia krajowego mechanizmu finansowania obronności pod nazwą „polski SAFE 0 proc.” zdominowała dyskurs polityczny. Projekt zakłada wykorzystanie potęgi finansowej polskich rezerw dewizowych oraz złota zgromadzonego w Narodowym Banku Polskim do udzielania armii nieoprocentowanych pożyczek. Strona prezydencka argumentuje, że takie rozwiązanie chroni Polskę przed „szantażem politycznym” ze strony instytucji unijnych, które mogłyby warunkować wypłatę środków z europejskiego funduszu SAFE od kwestii praworządności lub innych sporów regulacyjnych. Politycy opozycyjni, w tym Mariusz Błaszczak, wskazują, że krajowy model jest bezpieczniejszy suwerennościowo. Reakcja Rady Ministrów na tę inicjatywę była skrajnie negatywna. Przedstawiciele resortu obrony oraz polscy dyplomaci w Brukseli określili ruch prezydenta mianem „hucpy politycznej”, która ma wyłącznie na celu stworzenie gruntu pod przyszłe weto. Wiceminister Cezary Tomczyk podkreślił, że unijne środki są niezbędne dla zachowania tempa modernizacji wojska, a próba ich zastąpienia wewnętrznym kredytem z NBP jest ekonomicznie ryzykowna i może zostać uznana za niedozwolone finansowanie deficytu przez bank centralny. Resort obrony pyta również retorycznie, dlaczego podobne propozycje ze strony NBP nie padały w czasie, gdy poprzedni rząd zaciągał kosztowne zobowiązania finansowe w Korei Południowej. Od 2022 roku, ze względu na pełnoskalową agresję Rosji na Ukrainę, Polska realizuje bezprecedensowy program zakupów zbrojeniowych, przeznaczając na ten cel ponad 4 proc. PKB, co stawia kraj w absolutnej czołówce państw NATO pod względem wydatków obronnych.Eksperci ekonomiczni zwracają uwagę na potencjalne zagrożenia płynące z propozycji prezydenckiej. Mechanizm zerowego oprocentowania przy wysokiej inflacji mógłby realnie uszczuplić wartość aktywów NBP, co z kolei wpływałoby na stabilność złotego. Zwolennicy prezydenta, jak Zbigniew Bogucki, odpierają te zarzuty, wskazując na rekordowe 700 ton złota w zasobach banku centralnego jako racjonalną bazę dla polskiego funduszu. Spór ten wykracza poza ramy ekonomiczne, stając się centralnym punktem kampanii politycznej i walki o narrację w obszarze bezpieczeństwa narodowego, który dotąd uchodził za sferę ponadpartyjnego porozumienia. „SAFE 0 proc. nie jest uwarunkowany politycznie. To oferta, która pozwala Polsce zbroić się bez oglądania się na nastroje w Brukseli.” — Mariusz Błaszczak

Perspektywy mediów: Podkreśla korzyści z tanich kredytów unijnych, oskarżając prezydenta o cyniczną grę polityczną i ryzykowne pomysły niszczące stabilność finansową NBP. Akcentuje suwerenność finansową i ochronę przed dyktatem UE, prezentując złoto NBP jako realną i bezpieczną alternatywę dla armii.