Prawicowo-populistyczna Alternatywa dla Niemiec (AfD) utrzymuje stabilne i wysokie poparcie pomimo nieustannych doniesień o wewnętrznych skandalach, co potwierdzają najnowsze analizy oraz sondaże przed wyborami landowymi. Politologowie tłumaczą to fenomenem partii protestu, której wyborcy są związani z antyestablishmentowym programem, a nie z osobami liderów. Krytycy podkreślają jednak, że odporność ta może być również wynikiem głębokiej polaryzacji społeczeństwa i zamykania się elektoratu AfD na informacje spoza własnej bańki medialnej.

Stabilne poparcie mimo afer

Analizy i sondaże wskazują, że liczne skandale personalne oraz afery korupcyjne w AfD nie odbijają się znacząco na jej notowaniach wyborczych. Partia pozostaje na drugim miejscu w sondażach federalnych i jest najsilniejszą siłą opozycyjną w kilku landach.

Elektorat związany z programem

Zdaniem politologów, takich jak Uwe Jun, siła AfD wynika z faktu, że jest ona partią programową, a nie opartą na charyzmatycznych liderach. Wyborcy głosują na nią z protestu przeciwko politycznemu establishmentowi, a nie z powodu sympatii do konkretnych polityków.

Skandale wzmacniają przekaz

Dla elektoratu AfD doniesienia o skandalach nie są dowodem na niemoralność partii, lecz potwierdzeniem tezy o skorumpowanym systemie. Media głównego nurtu postrzegane są jako część establishmentu, który atakuje AfD, co paradoksalnie może jeszcze bardziej integrować jej zwolenników.

Test przed wyborami landowymi

Odporność AfD na kryzysy wizerunkowe zostanie zweryfikowana podczas nadchodzących wyborów landowych w Saksonii-Anhalcie i Brandenburgii. Wyniki pokażą, czy model partii protestu jest w stanie przetrwać długofalowo w warunkach ciągłego podsycanego konfliktu.

Niemiecka scena polityczna zmaga się z paradoksem: prawicowo-populistyczna Alternatywa dla Niemiec (AfD) pozostaje niewzruszona przez fale skandali, które w przypadku tradycyjnych partii zazwyczaj prowadzą do drastycznych spadków poparcia. Doniesienia o nepotyzmie, podejrzeniach korupcyjnych i wewnętrznych konfliktach nie znajdują odzwierciedlenia w sondażach. Partia konsekwentnie utrzymuje około 20 procent poparcia na poziomie federalnym, będąc najsilniejszą siłą opozycyjną, a w niektórych wschodnich landach, takich jak Turyngia i Saksonia, regularnie przekracza 30 procent. „Bei der AfD sind nicht charismatische Führungspersönlichkeiten Träger der Stimmen. Es ist eine Programmpartei. Genau deshalb haben persönliche Affären so wenig Einfluss auf sie.” (W AfD to nie charyzmatyczne osobowości przywódcze są nośnikami głosów. To jest partia programowa. Właśnie dlatego osobiste afery mają na nią tak mały wpływ.) — Uwe Jun

Mechanizm tej odporności opisuje politolog Uwe Jun. AfD jest dla swoich wyborców przede wszystkim nośnikiem wyraźnego sprzeciwu wobec politycznego establishmentu reprezentowanego przez rządzącą koalicję SPD, Zielonych i FDP oraz przeciwko polityce migracyjnej i klimatycznej. Głos na AfD jest głosem protestu, a nie wyrazem zaufania do konkretnych polityków. W związku z tym, gdy media głównego nurtu – postrzegane przez ten elektorat jako część skorumpowanego systemu – donoszą o kolejnej aferze, wzmacnia to wśród zwolenników partii przekonanie o istnieniu spisku elit przeciwko jedynej prawdziwej opozycji. Skandal staje się elementem narracji, a nie przyczyną do jej porzucenia.

Zjawisko odporności partii protestu na skandale personalne nie jest nowe w Europie. Francuski Front Narodowy (obecnie Zjednoczenie Narodowe) pod przewodnictwem Marine Le Pen wielokrotnie przeżywał wewnętrzne kryzysy i afery finansowe bez trwałego uszczerbku dla poparcia podstawowego elektoratu. Podobnie włoska Liga pod Matteo Salvinim utrzymywała stabilne poparcie pomimo kontrowersji wokół osoby lidera. Kluczowym czynnikiem okazuje się głęboka identyfikacja wyborców z antyestablishmentowym przekazem, który przeważa nad indywidualnymi błędami polityków.

Ten mechanizm będzie poddany praktycznej weryfikacji już niebawem. W zbliżających się wyborach landowych w Saksonii-Anhalcie i Brandenburgii AfD ma szansę umocnić swoją pozycję, a nawet pretendować do roli najsilniejszej siły. Dotychczasowe skandale, takie jak te dotyczące finansowania partii czy obraźliwych wypowiedzi jej polityków, nie spowodowały odwrotu jej zwolenników. Co więcej, partia skutecznie buduje własny ekosystem medialny, złożony z portali internetowych i kanałów w mediach społecznościowych, który skutecznie izoluje jej elektorat od krytyki płynącej z zewnątrz i oferuje alternatywną narrację. To zamykanie się w „bańce informacyjnej” dodatkowo utrudnia dotarcie z argumentami krytyków.

Perspektywy mediów: Media lewicowo-liberalne, takie jak „Süddeutsche Zeitung” czy „Die Zeit”, przedstawiają odporność AfD jako niepokojący symptom głębokiego kryzysu zaufania do demokracji liberalnej i rozpadu wspólnej przestrzeni faktów. Prawicowe i konserwatywne media, często sympatyzujące z AfD, interpretują te same dane jako dowód na hipokryzję establishmentu i słuszność anty-systemowego buntu, podkreślając, że wyborcy w końcu widzą prawdę.

Mentioned People

  • Uwe Jun — Niemiecki politolog, profesor Uniwersytetu w Trewirze, komentujący odporność AfD na skandale.

Sources: 5 articles from 5 sources