Bruksela ogłasza program EastInvest i debatuje nad przyszłością rynku emisji

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen uroczyście zainaugurowała program EastInvest, strategiczną platformę inwestycyjną nakierowaną na wzmocnienie regionów wschodniej flanki UE. Inicjatywa ta, dysponująca budżetem 20 miliardów euro (z potencjałem mobilizacji do 28 miliardów euro wliczając kapitał prywatny), ma na celu stymulowanie wzrostu gospodarczego w dziewięciu państwach członkowskich, w tym w Polsce. Program koncentruje się na sektorach odnawialnych źródeł energii, rolnictwie oraz nowoczesnej gospodarce leśnej, co ma przynieść nowe miejsca pracy i zwiększyć odporność terenów przygranicznych sąsiadujących z obszarami objętymi konfliktami. W tym samym czasie podczas posiedzenia Rady UE ds. Konkurencyjności wybuchł dyplomatyczny spór o system ETS. Włoski minister Adolfo Urso określił mechanizm mianem „tragicznego błędu” i zażądał jego zawieszenia do czasu przeprowadzenia głębokiej reformy. Według Rzymu unijne opłaty za emisję dwutlenku węgla działają jak dodatkowy podatek, który drastycznie obniża konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw na globalnym rynku. Podobne obawy wyraził wiceprzewodniczący KE Stéphane Séjourné, sugerując, że system musi odzyskać charakter proinwestycyjny, zamiast być postrzegany wyłącznie jako obciążenie fiskalne. Przeciwne stanowisko zajęła Szwecja, ostrzegając przed podważaniem fundamentów unijnej polityki klimatycznej. Sytuację ekonomiczną wspólnoty skomentowała również szefowa EBC Christine Lagarde. Podczas audycji w Parlamencie Europejskim podkreśliła ona skuteczność dotychczasowych działań antyinflacyjnych. Bank przewiduje, że inflacja, która w 2022 roku osiągnęła rekordowe 10,6 proc., ustabilizuje się na poziomie 2 proc. do końca 2026 roku. Lagarde stanowczo zdementowała także plotki o swojej przedwczesnej dymisji, deklarując chęć dokończenia kadencji upływającej w październiku 2027 roku, szczególnie w kontekście prac nad cyfrowym euro. System handlu emisjami ETS został wprowadzony w 2005 roku i od tego czasu przeszedł kilka faz reform, stając się najpoważniejszym na świecie rynkiem uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, wspierającym cele protokołu z Kioto i porozumienia paryskiego. W relacjach transatlantyckich nastąpiło lekkie odprężenie po sygnałach z Waszyngtonu dotyczących ceł. Komisja Europejska poinformowała, że sektory lotniczy, farmaceutyczny i energetyczny pozostaną wyłączone z nowych 10-procentowych stawek importowych wprowadzonych przez administrację Donalda Trumpa. Bruksela wciąż jednak domaga się pełnej operacyjnej jasności co do przestrzegania przez USA lipcowego porozumienia ograniczającego pułap ceł do 15 proc., wskazując, że niektóre towary mogą być obecnie obciążone powyżej tego limitu. „Eastinvest is a €20 billion programme designed specifically for the eastern border regions. It will be implemented over the next two years and will benefit these regions by creating new jobs.” (Eastinvest to program o wartości 20 miliardów euro zaprojektowany specjalnie dla wschodnich regionów przygranicznych. Zostanie wdrożony w ciągu najbliższych dwóch lat i przyniesie korzyści tym regionom poprzez tworzenie nowych miejsc pracy.) — Ursula von der Leyen