Systemowe zmiany w emeryturach od marca: waloryzacja świadczeń i nowe limity dorabiania

Zbliżający się termin 1 marca 2026 roku stanowi cezurę dla polskiego systemu ubezpieczeń społecznych, inicjując proces waloryzacji świadczeń o wskaźnik 105,3%. Oznacza to, że emerytury i renty wzrosną o 5,3 proc., co w przypadku najniższego świadczenia przełoży się na kwotę 1978,49 zł brutto. Media branżowe zauważają jednak, że realna korzyść „na rękę” może być modyfikowana przez mechanizmy podatkowe, co dla części seniorów oznacza przyrost mniejszy od oczekiwanego. Proces ten obejmie szerokie spektrum wypłat, w tym renty rodzinne oraz świadczenia realizowane przez KRUS. System waloryzacji w Polsce, zakorzeniony w reformach z lat 90. XX wieku, opiera się na matematycznym powiązaniu świadczeń z inflacją oraz wzrostem wynagrodzeń w roku poprzednim. Mechanizm ten wyewoluował z arbitralnych decyzji politycznych okresu PRL w stronę obiektywnego modelu ochrony siły nabywczej pieniądza. Równolegle ze wzrostem kwot bazowych, od marca obowiązywać zaczną nowe, wyższe limity dorabiania dla osób, które nie osiągnęły jeszcze powszechnego wieku emerytalnego. Przekroczenie progu 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia skutkuje zmniejszeniem świadczenia, natomiast zarobki powyżej 130 proc. tej kwoty prowadzą do jego zawieszenia. Zmiany te są kluczowe dla aktywnych zawodowo seniorów, którzy muszą monitorować swoje przychody, aby uniknąć restrykcji finansowych. Jednocześnie wzrośnie limit renty wdowiej, co poprawi sytuację bytową osób samotnych prowadzących gospodarstwa domowe. 1 978,49 zł — wyniesie minimalna emerytura od 1 marca Najpilniejszym obowiązkiem dla pracujących emerytów i rencistów pozostaje rozliczenie przychodów za rok 2025. Termin na dostarczenie odpowiednich zaświadczeń do ZUS upływa 28 lutego. Brak terminowości w tym zakresie utrudnia ZUS prawidłowe rozliczenie świadczenia, co w przypadku stwierdzenia znacznego przekroczenia limitów przychodów może skutkować koniecznością zwrotu nienależnie pobranych środków lub zawieszeniem wypłat. Nowe przepisy wpłyną również na działania podejmowane przez komorników, gdyż waloryzacja podnosi kwoty ustawowo wolne od potrąceń. Warto również odnotować doniesienia o znaczącej dysproporcji w wysokości świadczeń między kobietami a mężczyznami, co zdaniem ekspertów Eurostatu pozostaje jednym z największych wyzwań systemowych polskiej polityki społecznej.